Geçen günlerde bir sosyal medya videosuna denk geldim. Amerika’da bir yol çalışması yapılıyor. Çalışma alanından geçen kablolar için öylece bir geçiş bırakmak yerine, vatandaşın ayağı takılmasın, üzerinden atlamak zorunda kalmasın diye minik, şık bir köprü yapmışlar. İnsan odaklılık, güvenlik ve nezaket… Hepsi o küçücük yapının içinde gizli.
Bizde durum ne mi?
Bizim şantiyelerimizde geçiş garantili bir yol bulmak, çoğu zaman büyük bir başarı öyküsü sayılıyor. Bir belediye çalışması ya da altyapı projesi başladığında, vatandaşın o bölgeden nasıl geçeceği, bebek arabasıyla annelerin, bastonuyla yaşlıların veya tekerlekli sandalyedeki vatandaşların o yolu nasıl aşacağı çoğu zaman teferruat olarak görülüyor.
Bornova Metro Ege Üniversitesi çıkışında haftalardır süren çalışma… Pardon, vatandaşın sabır testi(!)

Toz, toprak, çamur… Bir taraftan devasa kepçeler burnunuzun dibinde çalışır, diğer taraftan ‘kim kime dum duma’ bir trafik karmaşası. Göstermelik çekilen şeritler. Üstelik üzerinden atlamak için ekstra efor sarf eden insanlar cabası. Bu kısım sanki günlük yaşam değil de final etabı çekilen bir Survivor parkuru.
Yaya kaldırımı mı? O zaten çoktan bir malzeme yığınına ya da park etmiş bir iş makinesine kurban gitmiştir. İnsan, kendi şehrinde adeta bir tahliye operasyonu içindeki mülteci gibi, önüne çıkan engelleri aşarak evine, işine varmaya çalışıyor.
Sorun çalışmanın yapılması değil! Sorun o çalışma süresince insanın yok sayılması. Gelişmiş şehir dediğimiz şey sadece gökdelenlerden veya asfalt kalitesinden ibaret değildir.
Bir kabloyu korumak için köprü yapılabiliyorsa, o yoldan geçen insanı korumak için de geçici yaya yolları yapılabilmeli. İş makinelerinin arasına insanı itmek yerine, güvenlik bariyerleriyle korunaklı koridorlar oluşturmak hem medeniyet hem de idarecilik anlayışının bir gereğidir.

Bizler projenin bitişini toz yutarak bekleyen figüranlar değiliz. Bu şehrin sahibi olan vatandaşlarız. Çalışmanızın kalitesi açılış kurdelesini keserken değil, asıl o çalışma sürerken vatandaşa gösterdiğiniz nezakette gizlidir.
Alın size en basit ve maliyetsiz özeti. Kepçenin gölgesinde, tozun toprağın içinde, Sırlar Dünyası fonunda gibi yürümek istemiyoruz.
Çünkü insan her şeyden önce değer görmeyi hak eder.