Motosiklet kazalarındaki artışı durdurmak için harekete geçen İçişleri Bakanlığı, kavşaklarda sürücülere özel bekleme alanı açılmasından şehir içi trafikte kontrollü şerit paylaşımının test edilmesine kadar bir dizi yeni düzenlemeyi devreye alıyor.
İçişleri Bakanlığı, trafikte hızla büyüyen motosiklet nüfusunun beraberinde getirdiği kaza riskini azaltmak amacıyla "2026-2027 Motosiklet Denetimleri Eylem Planı"nı uygulamaya koydu. Bakan Mustafa Çiftçi'nin talimatıyla hazırlanan ve 25 farklı kamu kurumunun katkısıyla şekillenen plan, kavşaklarda motosikletlilere ayrılacak özel bekleme bölgelerinden şerit paylaşımı pilot uygulamasına, denetimlerin sıklaştırılmasından okullarda yürütülecek güvenli sürüş eğitimlerine uzanan geniş bir çerçeve sunuyor. Planın nihai hedefi, artan sürücü sayısına paralel şekilde yükselen ölümlü ve yaralanmalı kazaların önüne geçmek.
YEDİ YILDA TAŞIT FİLOSUNDAKİ PAYI YÜZDE 50 BÜYÜDÜ
Bakanlık kayıtlarına göre motosikletler, Türkiye'nin toplam taşıt parkı içinde giderek daha büyük bir yer kaplıyor. 2019'da tüm araçların yüzde 14,1'ini oluşturan iki tekerlekliler, 2026 yılına gelindiğinde ülke genelindeki 34,7 milyon taşıtın 7,3 milyonunu, yani yüzde 21,3'ünü karşılar hale geldi. Söz konusu tablo, sürücü sayısındaki hızlı artışın trafik güvenliği açısından yeni önlemleri zorunlu kıldığını ortaya koyuyor.
YEDİ AYDA 69 BİN 131 MOTOSİKLETLİ KAZAYA KARIŞTI
Rakamlar kaza tablosunda da kendini gösteriyor. Bu yılın 1 Ocak-8 Temmuz döneminde ülke genelinde 138 bin 833 ölümlü veya yaralanmalı trafik kazası meydana geldi. Bu kazaların 69 bin 131'inde taraflardan en az birinin motosiklet olduğu belirlendi. Bakanlık, söz konusu veriyi eylem planının hazırlanmasında temel gerekçe olarak gösteriyor. Plan, bir ana amaç, dört hedef ve 34 ayrı performans göstergesi üzerine kuruldu; çalışmalar önümüzdeki iki yıl boyunca 25 paydaş kurumun ortak mesaisiyle yürütülecek.
KAVŞAKLARDA MOTOSİKLETLİLERE ÖZEL BEKLEME ALANI ARAŞTIRILACAK
Planın en dikkat çeken maddelerinden biri, yoğun kavşaklarda motosiklet sürücülerinin diğer araçlar tarafından fark edilmesini kolaylaştıracak düzenleme. Buna göre trafik ışıklarında, motorlu taşıtların önünde yer alacak şekilde motosikletlere özel bir bekleme bölgesi oluşturulması seçeneği masaya yatırılacak. Bakanlık, konuya ilişkin hazırlanacak teknik rehberin ardından uygulamanın hangi kavşaklarda ve nasıl hayata geçirileceğini değerlendirecek.
KONTROLLÜ ŞERİT PAYLAŞIMI BİR PİLOT İLDE DENENECEK
Şehir içi trafikte sık karşılaşılan bir başka sorun da motosikletlerin duran ya da yavaş ilerleyen araç sırasında sıkışıp kalması. Eylem planı, bu soruna çözüm olarak dünyada bazı ülkelerde uygulanan "şerit paylaşımı" yöntemini gündeme getiriyor. Sürücülerin araçlar arasında kontrollü biçimde ilerlemesine izin veren uygulamanın Türkiye koşullarında ne ölçüde işe yarayacağı önce araştırılacak, ardından belirlenecek bir pilot ilde sahada test edilecek. Test sürecinin sonuçlarına göre uygulamanın yaygınlaştırılıp yaygınlaştırılmayacağına karar verilecek.
REFLEKTÖRLÜ KIYAFET VE ABS KULLANIMI ÖZENDİRİLECEK
Bakanlık, görünürlüğü artıracak diğer tedbirlere de eğiliyor. Gece ve düşük görüş koşullarında sürücülerin fark edilebilirliğini yükseltmek amacıyla reflektif ekipman kullanımını teşvik edecek bilgilendirme çalışmaları başlatılacak. Bunun yanında ABS başta olmak üzere kaza ve ölüm oranlarını azalttığı bilinen güvenlik teknolojilerinin önemi konusunda kamuoyu bilgilendirilecek; sürücülerin bu tür donanıma sahip modelleri tercih etmesi özendirilecek.
KURAL DIŞI MOTOR GÜCÜ ARTIRIMINA SIKI TAKİP
Plan, teknik mevzuata aykırı şekilde motor gücünü artıran ya da aracın güvenlik standartlarını bozan değişiklikler yapan sürücülere yönelik denetimleri de kapsıyor. Bu kapsamda hem denetim hem de bilgilendirme faaliyetleri artırılacak, izinsiz modifikasyonlara karşı kontroller sıklaştırılacak. Sahada yalnızca trafik ekipleri değil, elektronik denetim sistemlerinden yararlanan resmi ve sivil birimler de görev alacak. Tehlikeli sürüş, koruyucu ekipman eksikliği ve teknik mevzuata aykırılık başta olmak üzere trafik ihlallerine yönelik müşterek denetimler düzenli aralıklarla tekrarlanacak.
OKULLARDA VE ÜNİVERSİTELERDE EĞİTİM SEFERBERLİĞİ
Eylem planının bir diğer ayağını farkındalık çalışmaları oluşturuyor. İlk ve ortaöğretim kurumlarıyla üniversitelerde öğrencilere yönelik bilinçlendirme etkinlikleri düzenlenecek, motosiklet sürücülerine güvenli sürüş eğitimleri verilecek. Kamu spotları, broşür ve afiş çalışmalarıyla güvenli sürüş kültürünün toplumun geneline yayılması hedefleniyor. Bakanlık, planın uygulama takviminde belirtilen adımların 2027 sonuna kadar tamamlanmasını öngörüyor.
