Anayasa Mahkemesi (AYM), boşanma sonrasında yoksulluk nafakasının “süresiz olarak” talep edilmesine imkan veren Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki ibareyi iptal etti.
AYM’nin iptal kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte yoksulluk nafakasında yeni bir yasal düzenleme süreci başladı. Ancak kararın yürürlüğe girmesi için 9 aylık süre tanındı. İptal hükmü 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek.
Kararla birlikte yoksulluk nafakasının tamamen kaldırılması söz konusu değil. Yeni düzenlemede nafakanın süresinin belirlenmesine ilişkin kuralların oluşturulması gerekecek.
Nafakanın süresini hakim belirleyecek
İptal edilen düzenlemede, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek ve kusuru diğer taraftan daha ağır olmayan eşin, diğer eşten mali gücü oranında “süresiz olarak” nafaka isteyebilmesine imkan tanınıyordu.
AYM’nin kararının yürürlüğe girmesinin ardından nafakanın süresine ilişkin yeni hukuki çerçevenin oluşturulması gerekecek.
Kararın gerekçesinde, hangi durumlarda nafakanın ne kadar süreyle ödeneceğine ilişkin ölçütlerin kanunda açık şekilde belirlenmesi gerektiğine işaret edildi.
TBMM için 9 aylık süre
AYM, iptal kararının hemen yürürlüğe girmesi halinde hukuki boşluk oluşmaması amacıyla kararın yürürlüğe girmesini 9 ay erteledi.
Buna göre TBMM’nin bu süre içerisinde yoksulluk nafakasının süresine ilişkin yeni yasal düzenlemeyi yapması bekleniyor. İptal hükmü 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek.
Mevcut sistemde nafaka hangi durumlarda kaldırılıyor?
Mevcut düzenlemede yoksulluk nafakası, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi veya evliymiş gibi fiilen yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi gibi durumlarda mahkeme kararıyla kaldırılabiliyor.
Bu şartların oluşmadığı durumlarda nafaka yükümlülüğü süresiz şekilde devam edebiliyor.
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte nafakanın süresi ve hangi koşullarda devam edeceğine ilişkin kurallar değişecek.
Süresiz nafaka uygulaması 1988’de başladı
Türkiye’de boşanma sonrası yoksulluk nafakasındaki 1 yıllık üst sınırın kaldırılarak süresiz nafaka imkanının getirilmesi, 10 Aralık 1988 tarihinde 3444 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesiyle başladı.
Düzenlemeyle eski Medeni Kanun’un 144. maddesinde değişiklik yapıldı. Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşin, kusuru diğer taraftan daha ağır olmamak şartıyla karşı tarafın mali gücü oranında nafaka talep edebilmesinin önü açıldı.
2002 yılında yürürlüğe giren Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde de bu sistem korundu.
AYM’nin son kararıyla ise söz konusu maddedeki “süresiz olarak” ibaresi iptal edilmiş oldu.
