Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, prim usulüyle çalışan işçilerin kıdem tazminatı hesabına ilişkin emsal niteliğinde bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, satış hedeflerine bağlı olarak ödenen ve tutarı değişkenlik gösteren primlerin, düzenli nitelik taşıması halinde kıdem tazminatına esas alınan giydirilmiş ücrete dahil edilmesi gerektiğine hükmetti.
Kararda, prim ödemelerinin her ay aynı tutarda yapılmamasının veya yalnızca hedeflerin gerçekleştiği dönemlerde ödenmesinin, bu ödemelerin kıdem tazminatı hesabı dışında bırakılması için yeterli bir gerekçe oluşturmayacağı vurgulandı.
Dava fazla mesai ve prim anlaşmazlığıyla başladı
Dosyaya göre takım lideri olarak çalışan işçi, fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini, satış hedeflerinin keyfi şekilde belirlendiğini ve prim almasının engellendiğini ileri sürerek iş sözleşmesini haklı nedenle feshetti.
İşçi ayrıca işyerinde;
• Satış hedeflerinin keyfi belirlendiğini,
• Eşit davranma ilkesine aykırı uygulamalar yapıldığını,
• Psikolojik tacize maruz kaldığını,
• Fazla çalışma ücretlerinin eksik ödendiğini
öne sürerek kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacaklarının tahsilini talep etti.
İşveren ise işçinin haklı bir neden olmadan istifa ettiğini, fazla mesai ve diğer alacakların eksiksiz ödendiğini, primlerin ise tamamen satış hedeflerine bağlı olduğunu savunarak davanın reddini istedi.
İş Mahkemesi işçiyi haklı buldu
İlk derece mahkemesi, puantaj kayıtları, tanık beyanları ve dosyadaki delilleri değerlendirerek işçinin ödenmeyen fazla çalışma alacağı bulunduğuna karar verdi.
Mahkeme, fazla çalışma ücretlerinin eksik ödenmesini haklı fesih nedeni kabul ederek kıdem tazminatı ve fazla çalışma alacağının bir kısmının ödenmesine hükmetti.
Bölge Adliye Mahkemesi primleri hesaba katmadı
İşverenin istinaf başvurusu üzerine dosyayı inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi, işçinin haklı fesih yaptığı yönündeki değerlendirmeyi yerinde buldu.
Ancak bordrolarda "ÇPS Bonus" adıyla yer alan primlerin süreklilik göstermediği gerekçesiyle bu ödemeleri kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücret hesabına dahil etmedi.
Yargıtay: Düzenli primler tazminata dahil edilmeli
Dosyanın temyiz edilmesi üzerine inceleme yapan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesi'nin bu değerlendirmesini hukuka aykırı buldu.
Kararda, kıdem tazminatına esas ücret belirlenirken yalnızca çıplak ücretin değil, işçiye düzenli olarak sağlanan para ve para ile ölçülebilen menfaatlerin de dikkate alınması gerektiği ifade edildi.
Yargıtay, özellikle şu ödemelerin giydirilmiş ücrete dahil edilmesi gerektiğini hatırlattı:
• Düzenli prim ödemeleri
• Yemek yardımı
• Yol yardımı
• Yakacak yardımı
• Giyecek yardımı
• Kira yardımı
• Servis hizmeti
• Özel sağlık sigortası
• Hayat sigortası primleri
• Benzeri düzenli sosyal haklar
Son bir yıllık prim ortalaması esas alınacak
Yargıtay kararında, satış primlerinin tutarının değişken olmasının bu ödemelerin kıdem tazminatı hesabı dışında bırakılmasını gerektirmeyeceği belirtildi.
Daire, mevcut bordrolar esas alınarak işçinin son bir yılda aldığı primlerin aylık ortalamasının hesaplanması ve bu tutarın giydirilmiş ücrete eklenmesi gerektiğine hükmetti.
Bu gerekçeyle Bölge Adliye Mahkemesi'nin kararı oy birliğiyle bozuldu.
