KARDELEN BAŞOL - Geçtiğimiz günlerde beyaz et sektöründe faaliyet gösteren 13 büyük markaya haksız rakabet sebebi ile denetim kayyımı atanmıştı. Vatandaşın en önemli protein kaynaklarından biri haline gelen tavuk eti pazarındaki gelişmeyi Tüketiciyi Koruma Derneği (TÜKODER) Genel Başkanı Aziz Koçal değerlendirdi. Koçal, hem mülkiyet haklarının hem de tüketici haklarının korunmasına yönelik kritik uyarılarda bulundu.
"Amaç cezalandırmak değil adil ve ölçülü çözümler üretmek"
13 markaya karşı haksız rekabet sebebi ile açılan soruşturmada, sonuç kesinleşmeden hiçbir şirket hakkında peşin hüküm verilmemesi gerektiğinin altını çizen TÜKODER Genel Başkanı Aziz Koçal, masumiyet karinesini hatırlatarak,
"Yargı süreci tamamlanmadan ve kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunmadan şirketlerin yönetimine müdahale edilmesi, kamuoyunda adalet duygusunun zedelenmesine ve hukuki güvenlik konusunda soru işaretlerinin oluşmasına neden olabilir" dedi.
Şirketlerin yönetimine müdahaleyi desteklemediklerini ifade eden Koçal, yönetim müdahalesi yerine farklı denetim modellerinin tercih edilebileceğini söyleyerek,
"Soruşturma konusu şirketlerin yargılama süreci sonuçlanıncaya kadar sıkı denetim ve kamu gözetimi altında faaliyetlerini sürdürmelerinin daha doğru bir yöntem olacağı kanaatindeyiz. Hukukun amacı yalnızca cezalandırmak değil; adil, ölçülü ve hakkaniyetli çözümler üretmektir" dedi.
"Gerçek maaliyet artışı ile fırsatçılığı ayırmak gerek"
Fiyat artışlarının sadece raf fiyatlarına bakılarak analiz edilemeyeceğini ifade eden Başkan Koçal, üretim sürecindeki maliyet kalemlerinin önemine dikkat çekti. Koçal,
"Diğer taraftan fiyat artışlarının değerlendirilmesinde yalnızca raf fiyatlarına bakılması da yeterli değildir. Üretim maliyetleri, yem fiyatları, enerji giderleri, işçilik maliyetleri, lojistik giderleri ve diğer maliyet unsurları ayrıntılı biçimde analiz edilmelidir" dedi. Fırsatçılık vurgusu yapan Koçal, "Gerçek maliyet artışlarından kaynaklanan fiyat yükselişleri ile tüketici aleyhine oluşan fırsatçı fiyatlandırmalar birbirinden ayrılmalıdır" uyarısında bulundu.
Haksız rekabet sadece beyaz ette değil
İncelemelerin kapsamının genişletilmesi gerektiğini düşündüğünü ifade eden Koçal, konunun sadece beyaz et ile sınırlı olmadığını hatırlatarak,
"Kırmızı ette, süt ve süt ürünlerinde, temel gıda maddelerinde ve birçok tüketim ürününde de dönemsel veya sürekli fiyat artışları görülmektedir. Bu nedenle yapılacak incelemeler yalnızca belirli firmalarla sınırlı kalmamalı; temel tüketim ürünlerinin fiyat oluşum süreçleri bütüncül bir anlayışla değerlendirilmelidir" ifadelerini kullandı.
Tüketicinin en büyük sorunu piyasa değerini tespit edememek
Tüketicinin gerçek fiyatı ayırt etmekte çok zorlandığını belirten TÜKODER Başkanı, çözüm için mağduriyet yaratan firmalara karşı net tavır ortaya koyulması gerektiğini,
"Haksız fiyat artışına neden olarak tüketiciyi mağdur ettikleri tespit edilir ise bunu yapanlara ticaretten men cezası ve hürriyeti kısıtlayıcı ceza uygulamasına gidilmelidir" sözleri ile belirterek çözüm önerisi sundu.