Ukrayna'nın savaş koşulları altında bulunan Uman kenti, bu yıl da Yahudi takviminin en önemli dönemlerinden biri olan Roş Haşanah öncesinde dünyanın farklı ülkelerinden gelen on binlerce Hasidik Yahudinin buluşma noktası oldu. Ukrayna makamlarının güvenlik nedeniyle yaptığı uyarılara rağmen kente yönelik ziyaretler devam ederken, 11 Eylül 2026 itibarıyla yaklaşık 45 bin hacının Uman'a ulaştığı açıklandı. Bu sayının 50 bine kadar çıkabileceği belirtiliyor.
Uman'daki yoğunluğun temel nedeni ise turistik bir seyahat değil. Ziyaretçilerin büyük bölümü, Breslov Hasidizminin kurucusu Rabbi Nahman'ın mezarını ziyaret etmek ve Roş Haşanah'ı onun mezarı başında karşılamak için kente geliyor. Hasidik Yahudiler açısından bu ziyaret, nesilden nesile aktarılan güçlü bir dini geleneğin parçası olarak görülüyor.
Ukrayna savaşın ortasında güvenlik uyarısı yaptı
Uman'a yönelik hareketliliğin dikkat çekmesinin en önemli nedeni, ziyaretlerin Ukrayna'nın devam eden savaşı altında gerçekleşmesi. Ukrayna Dışişleri Bakanlığı 29 Temmuz 2026'da yaptığı açıklamada, ülkede devam eden Rus saldırıları, füze ve insansız hava aracı tehdidi, sabotaj ve provokasyon riski nedeniyle yabancıların güvenliğinin tam olarak garanti edilemeyeceğini duyurdu.
Bakanlık, Roş Haşanah döneminde Uman'a gitmeyi planlayan Hasidik hacılara güvenlik durumunu dikkate almaları çağrısında bulundu. Açıklamada, savaş nedeniyle ortaya çıkan risklerin yalnızca Uman'la sınırlı olmadığı, Ukrayna genelinde ulaşım altyapısı ve sivil yerleşimlerin de saldırılardan etkilenebildiği vurgulandı.
Ancak bu uyarılar, ziyaretçilerin önemli bölümünün planını değiştirmesine yol açmadı. Ağustos sonundan itibaren Ukrayna'ya girişler hızlanırken, 7-10 Eylül tarihleri arasında sınır kapılarında özellikle yoğunluk yaşandı. Ukrayna Sınır Muhafız Teşkilatı'nın açıklamasına göre yalnızca iki günde 11 bin 600, sonraki gün ise 13 bin 700 Hasidik hacı ülkeye giriş yaptı. 11 Eylül itibarıyla Uman'a ulaşanların sayısının yaklaşık 45 bine ulaştığı bildirildi.
Asıl neden Uman'daki bir mezar
Binlerce insanın savaşın sürdüğü bir ülkeye neden gittiğinin yanıtı, Uman'da bulunan Rabbi Nahman'ın mezarında saklı.
1772 yılında doğan Rabbi Nahman, Breslov Hasidizminin kurucusu olarak kabul ediliyor. Yaşamının son dönemini geçirdiği Uman'da 1810 yılında hayatını kaybeden Nahman, kentin Yahudi mezarlığına defnedildi.
Breslov geleneğinde Roş Haşanah, yani Yahudi yılbaşı dönemi, Rabbi Nahman'ın öğretilerinde özel bir yere sahip. Takipçileri de onun ölümünden sonra bu dönemde Uman'daki mezarın başında toplanmaya başladı. Zaman içinde birkaç kişinin gerçekleştirdiği dini ziyaret, uluslararası ölçekte on binlerce kişinin katıldığı büyük bir buluşmaya dönüştü.
Breslov kaynaklarında Rabbi Nahman'ın takipçilerine Roş Haşanah döneminde yanında bulunmalarının önemini özellikle vurguladığı aktarılıyor. Bu nedenle Uman ziyareti, takipçiler açısından sıradan bir mezar ziyareti olarak görülmüyor; dini hayatın merkezindeki önemli ibadet ve buluşmalardan biri kabul ediliyor.
Uman nasıl bir hac merkezine dönüştü?
Uman'ın bugün dünya çapında tanınan bir hac merkezine dönüşmesinin arkasında yalnızca Rabbi Nahman'ın burada defnedilmiş olması bulunmuyor.
Kent, 18. yüzyılda Yahudi nüfusunun da yaşadığı ve ağır katliamların gerçekleştiği tarihi bölgelerden biri oldu. Breslov geleneğine göre Rabbi Nahman, Uman'daki Yahudi mezarlığında bulunan şehitlerin yanına gömülmek istedi. 1810 yılında yaşamını yitirdiğinde de bu isteği yerine getirildi.
Rabbi Nahman'ın ölümünün ardından öğrencisi Reb Noson, takipçileri Uman'da buluşturmaya yönelik çabalarını artırdı. Böylece Roş Haşanah dönemindeki ziyaretler düzenli bir geleneğe dönüşmeye başladı.
Sovyet döneminde dini faaliyetlerin üzerindeki ağır baskı nedeniyle Uman'a gitmek son derece zorlaştı. Buna rağmen küçük gruplar ziyaret geleneğini sürdürdü. Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından sınırların ve ulaşım imkanlarının yeniden açılmasıyla ziyaretçi sayısında ciddi artış görüldü. Günümüzde ise Uman, başta İsrail, ABD ve Avrupa olmak üzere dünyanın farklı bölgelerinden gelen Breslov Hasidim için önemli bir dini merkez konumunda bulunuyor.
Roş Haşanah neden bu kadar önemli?
Roş Haşanah, Yahudi takviminde yeni yılın başlangıcını ifade ediyor. Ancak Breslov Hasidimleri açısından Uman'daki buluşmanın önemi yalnızca yeni yılın karşılanmasıyla sınırlı değil.
Takipçiler, Rabbi Nahman'ın mezarında dua ediyor, toplu ibadetlere katılıyor ve dini geleneklerini yerine getiriyor. 2026 yılında Roş Haşanah 11 Eylül akşamı başladı ve 13 Eylül akşamına kadar devam ediyor. Bu nedenle hacıların büyük bölümü kutlamalar başlamadan önce Uman'da bulunmayı tercih etti.
11 Eylül'de Uman'da binlerce kişinin aynı anda dua ettiği görüntüler de ortaya çıktı. Ukrayna'daki Yahudi topluluğundan yapılan açıklamalara göre hacılar yalnızca kendi dini gelecekleri için değil, Ukrayna için de dua etti.
Kentte savaş şartlarına göre özel güvenlik düzeni kuruldu
On binlerce kişinin aynı anda küçük bir şehirde toplanması, Ukrayna makamları açısından güvenlik ve ulaşım bakımından ciddi bir operasyon anlamına geliyor.
Uman'da 4-17 Eylül tarihleri arasında özel giriş, çıkış ve araç hareketliliği kuralları uygulanıyor. Kentin bazı girişlerinde kontrol noktaları oluşturulurken araç ve yolcu denetimleri artırıldı. Büyük yolcu taşıma araçlarının kullanabileceği girişler sınırlandırıldı ve belirli güzergahlarda hareket kısıtlamaları getirildi.
Kentte polis ekiplerinin yanı sıra özel birlikler, bomba imha uzmanları, köpekli arama ekipleri, Ulusal Muhafızlar ve acil durum ekipleri görev yapıyor. İsrailli polislerin de Ukraynalı meslektaşlarına destek vermek amacıyla Uman'a gönderildiği bildirildi.
Güvenlik tedbirleri yalnızca hacıların bulunduğu bölgelerle sınırlı tutulmadı. Ukrayna polisi, ulaşım güzergahları, kontrol noktaları ve toplu etkinlik alanlarında da ek önlemler aldı. Göçmenlik kontrolleri de sıkılaştırılırken Ukrayna polisi, sınır muhafızları, göç idaresi, güvenlik birimleri ve İsrailli güvenlik görevlileri ortak çalışmalar yürüttü.
Sirenler ve savaş gerçeği hacıların gölgesinde
Uman'daki kalabalığın arkasında ise savaşın değiştirdiği günlük hayat bulunuyor.
Şehirdeki yetkililer hacılara sokağa çıkma yasağına uymaları, hava saldırısı ve füze tehdidi alarmlarını dikkate almaları konusunda uyarılar yapıyor. Gece saatlerinde ulaşım da özel kurallara bağlanmış durumda. Ukrayna'daki sıkıyönetim koşulları nedeniyle güvenlik güçlerinin kent üzerindeki denetimi normal dönemlere göre belirgin biçimde artırılmış bulunuyor.
Bu nedenle Uman'daki Roş Haşanah buluşması, önceki yıllardaki dini kalabalıklardan farklı bir ortamda gerçekleşiyor. Bir yanda müzik, dua ve dini törenlerin oluşturduğu kalabalık görüntüler, diğer yanda savaş ihtimaline karşı hazır bekleyen güvenlik ve sağlık ekipleri bulunuyor.
On binlerce kişilik buluşma Uman ekonomisini de etkiliyor
Hasidik hacılar yalnızca dini açıdan değil, ekonomik açıdan da Uman için önemli bir hareketlilik oluşturuyor.
Kentte hacıların konaklama, ulaşım, yeme içme ve alışveriş ihtiyaçları nedeniyle hizmet sektöründe ciddi bir yoğunluk yaşanıyor. 2025 yılında ziyaretçilerden alınan turist vergisinin kent bütçesine yaklaşık 20 milyon Ukrayna grivnası katkı sağladığı bildirildi. Bu rakam, hacıların şehir ekonomisine bıraktığı toplam parayı ifade etmiyor; konaklama, restoran, ulaşım ve diğer harcamalar bunun dışında değerlendiriliyor.
Ancak bu hareketliliğin belediye ve kamu hizmetleri açısından maliyetleri de bulunuyor. Temizlik, sağlık, güvenlik, ulaşım düzenlemeleri ve altyapı çalışmaları, on binlerce kişinin aynı anda Uman'da bulunmasının kent üzerindeki yükünü artırıyor.
Neden tüm risklere rağmen gitmeye devam ediyorlar?
Uman'a yönelik ilgiyi yalnızca dini merakla açıklamak yeterli değil. Breslov Hasidimleri için bu yolculuk, Rabbi Nahman'ın öğretileriyle doğrudan bağlantılı, kuşaklar boyunca sürdürülen bir ibadet geleneği olarak görülüyor.
İsrail Demokrasi Enstitüsü tarafından 2026'da yapılan bir araştırmaya göre, İsrail'deki Yahudilerin yüzde 8'i hayatlarının bir döneminde Rabbi Nahman'ın Uman'daki mezarını ziyaret etmiş bulunuyor. Araştırma, ziyaretçilerin önemli bir bölümünün yalnızca Roş Haşanah döneminde değil, yılın diğer zamanlarında da Uman'a gittiğini ortaya koyuyor.
Bu nedenle savaşın yarattığı risk ile dini inanç arasında kalan bazı ziyaretçiler için Uman yolculuğu, ertelenebilecek sıradan bir seyahat olarak görülmüyor. Yine de Ukrayna makamları güvenlik risklerinin ortadan kalkmadığını açıkça vurguluyor.
Uman'da bu yılki buluşma rekor düzeye yaklaştı
2026'daki rakamlar, Uman'daki geleneğin savaş koşullarına rağmen önemini koruduğunu gösteriyor. 11 Eylül itibarıyla yaklaşık 45 bin kişinin kente ulaşması ve toplam sayının 50 bine yaklaşmasının beklenmesi, son yılların en büyük katılımlarından birine işaret ediyor. Ukrayna kaynakları, mevcut ziyaretçi sayısının son yıllardaki en yüksek seviyelerden biri olduğunu bildiriyor.
Uman'da bugün yaşanan tablo bu nedenle tek başına bir dini tören değil. Yüzlerce yıllık bir geleneğin, savaşın ortasındaki bir şehirde yeniden kurulması anlamına geliyor. Rabbi Nahman'ın mezarı çevresinde toplanan on binlerce kişi için bu ziyaret dini bağlılığın devamı niteliğindeyken, Ukrayna açısından aynı kalabalık aynı zamanda büyük bir güvenlik, sağlık, ulaşım ve kamu düzeni operasyonunu beraberinde getiriyor.
Uman'daki Roş Haşanah buluşması, 2026'da da aynı soruyu yeniden gündeme taşıyor: Savaşın bütün risklerine rağmen binlerce insanı Ukrayna'ya götüren şey ne?
Yanıt, büyük ölçüde bir şehrin tarihiyle değil, Rabbi Nahman'ın mezarı etrafında yüzyıllardır şekillenen dini gelenekle ilgili. Breslov Hasidimleri için Uman'a gitmek, yalnızca bir yolculuk değil; her yıl tekrarlanan ve dini kimliğin önemli parçalarından biri haline gelen bir buluşma olarak görülüyor.
