KENAN YEŞİL/MANŞETİZ- Türkiye’nin tarımsal ihracatında stratejik bir konuma sahip olan kuru meyve sektöründe finansman ve kur baskısı ihracatçıları zorlamaya devam ediyor. Bu sezon 2 milyar dolarlık ihracat hedefi belirleyen sektörün yaşadığı sorunlara dikkat çeken İzmir Ticaret Odası (İZTO) Kurutulmuş Meyve ve Çerezler Grubu Meslek Komitesi Üyesi ve Meclis Üyesi Ali Sorgun Özbalcı, artan maliyetler ve finansmana erişimdeki güçlüklerin bazı firmaları konkordato ve iflas sürecine sürüklediğini söyledi.
Kuru meyve sektörünün yalnızca ihracat geliri açısından değil, istihdam, kırsal kalkınma, üreticinin gelirinin korunması ve Türkiye’nin marka değerinin artırılması bakımından da stratejik öneme sahip olduğunu vurgulayan Özbalcı, firmalara verilen döviz dönüşüm desteğinin yetersiz kaldığını ve bu desteğin iki katı oranında uygulanması gerektiğini söyledi.
Çekirdeksiz kuru üzümden incire, kayısıdan Antep fıstığına, dut kurusundan çam fıstığına kadar geniş bir ürün yelpazesine sahip olan kuru meyve sektörünün Türkiye tarımsal ihracatının önemli unsurlarından biri olduğunu belirten Özbalcı, sektörün Anadolu’nun birçok bölgesinde üreticinin ve kooperatiflerin ayakta kalmasına katkı sunduğunu ifade ederek, “Kuru meyve sadece bir tarım ürünü değildir. İhracat geliri, istihdam, kırsal kalkınma ve marka değeri açısından çok stratejik bir sektördür. İşletmelerimiz Anadolu’nun bu eşsiz lezzetlerini yurt dışındaki, tüm dünyadaki sofralara özenle taşıyor” dedi.
Kadın istihdamında önemli rol
Sektörün öne çıkan özelliklerinden birinin de kadın istihdamına sağladığı katkı olduğunu belirten Özbalcı, işleme, ayıklama ve paketleme gibi süreçlerin büyük bölümünün emek yoğun olması nedeniyle kuru meyve sektöründe kadın çalışanların önemli bir yere sahip olduğunu söyledi.
Özbalcı, özellikle kırsal bölgelerde faaliyet gösteren kuru meyve tesislerinin kadınların iş gücüne katılımını artırdığını belirterek, sektörün aile gelirlerine ve kadınların ekonomik hayata katılımına da doğrudan katkı sunduğunu kaydetti.
“Finansal daralma konkordatoları artırdı”
Sektörün son yıllarda ciddi bir finansal daralma yaşadığını dile getiren Özbalcı, baskılı döviz kuru, yüksek faiz oranları, finansmana erişimde yaşanan sorunlar ve artan işletme maliyetlerinin ihracatçı firmalar üzerindeki baskıyı artırdığını söyledi.
Özbalcı, bu koşullar nedeniyle bazı ihracatçı firmaların konkordato ilan etmek zorunda kaldığını, bazı işletmelerin faaliyetlerini durdurduğunu ve bazılarının ise iflas sürecine girdiğini belirtti.
Bu tablonun yalnızca şirketleri etkilemediğine dikkat çeken Özbalcı, “Bu tablo binlerce çalışanı, yüz binlerce üreticiyi ve ülkemizin ihracat kapasitesini de doğrudan olumsuz etkiliyor” ifadelerini kullandı.
“Rakip ülkeler Avrupa pazarında güçleniyor”
Türk ihracatçısının yaşadığı maliyet ve kur sorunlarının uluslararası rekabette de Türkiye’nin elini zayıflattığını savunan Özbalcı, Çin, Özbekistan, İran ve Afganistan’daki kuru meyve işletmelerinin son yıllarda güçlendiğini söyledi.
Bu ülkelerden Avrupa pazarlarına daha düşük kaliteli ürünlerin girmeye başladığını belirten Özbalcı, Türk kuru meyve ihracatçısının hem maliyet hem de fiyat rekabeti açısından zor bir dönemden geçtiğini ifade etti.
“Döviz dönüşüm desteği iki katına çıkarılmalı”
Sektörün sürdürülebilirliği açısından döviz dönüşüm desteğinin iki katına çıkarılması çağrısında bulunan Özbalcı, mevcut desteğin özellikle emek yoğun sektörlerde yeterli olmadığını söyledi.
Özbalcı, “Mevcut uygulamada ihracatçı firmalara verilen döviz dönüşüm desteği, emek yoğun sektörlerde yetersiz kalmaktadır. Kuru meyve gibi yüksek istihdam sağlayan, bilhassa kadın emeğini destekleyen ve kırsal kalkınmaya doğrudan katkı veren sektörlerde bu desteğin iki katı oranında uygulanması firmalarımızın rahat nefes almasını sağlayacaktır” diye konuştu.
Desteğin artırılmasının ihracatçıların finansal yükünü azaltacağını belirten Özbalcı, bunun aynı zamanda istihdamın korunmasına ve konkordato ile iflas riskinin düşürülmesine katkı sağlayacağını söyledi.
Özbalcı, “Kuru meyve sektörü ülkemizin kuruluşundan beri yüz akı olan bir ihracat alanıdır. Bu sektörün yaşaması üreticinin, çalışanın, ihracatçının ve ülkemizin geleceği açısından çok önemlidir” dedi.
