Türkiye genelinde kira uyuşmazlıklarının büyük bir kısmını kombi arızası, tesisat yenileme, dış cephe mantolama, asansör bakımı veya boya-badana gibi masraf kalemleri oluşturuyor.
Türk Borçlar Kanunu kapsamında kiraya veren (ev sahibi) ile kiracının sorumluluk alanları net çizgilerle ayrılmış durumda. Ancak sözleşmeye eklenen istisnai maddeler, kanuni kuralların önüne geçebiliyor.
Büyük Masraflar Ev Sahibine, Rutin Giderler Kiracıya Ait
Türk Borçlar Kanunu'na göre taşınmazın kullanıma uygun halde bulundurulması ve yapının değerini koruyan esaslı onarımlar ev sahibinin sorumluluğundadır. Kiracı ise yalnızca günlük kullanım ve olağan bakımdan doğan küçük masrafları karşılamakla yükümlüdür.
Kiracının Sorumlu Olduğu Giderler (Olağan Bakım)
-
Ambalaj, temizlik, ampul değişimi, küçük musluk contası değişimi gibi rutin giderler.
-
Kiracının kendi kullanımı sonucunda oluşan kişisel yıpranma ve temizlik harcamaları.
Ev Sahibinin (Kiraya Verenin) Sorumlu Olduğu Giderler (Esaslı Onarım)
-
Su, elektrik ve doğalgaz tesisatının tamamen yenilenmesi.
-
Zamanla kabaran parkelerin, mermerlerin veya eskiten fayansların değişimi.
-
Kombi ve şofbenin ana kart arızaları veya cihazın tamamen değiştirilmesi.
-
Bina geneline ait asansör bakımı, ana bina dış cephe izolasyonu, çatının aktarılması veya apartmanın komple boyanması.
'Sözleşme Serbestisi' Tuzağına Dikkat!
Kanunun genel hükümleri esaslı masrafları ev sahibine yüklese de, Türk hukukunda geçerli olan "Sözleşme Serbestisi" ilkesi nedeniyle kira sözleşmesine konulan özel maddeler bağlayıcı hale gelir.
Sözleşme imzalanırken "Binaya ve daireye ait tüm bakım, onarım, sigorta, vergi ve yenileme giderleri kiracıya aittir" şeklinde bir madde eklenmişse ve kiracı bu metni imzalamışsa, mahkemeler uyuşmazlıklarda sözleşme metnini esas almaktadır. Bu nedenle vatandaşların imza atmadan önce metni dikkatle okuması ve gerektiğinde hukuki danışmanlık alması kritik önem taşır.
Geçmişte Ödenen Masraflar İçin Tazminat İmkânı
Kira sözleşmesinde bakım-onarım giderlerinin kiracıya ait olduğuna dair özel bir hüküm bulunmuyorsa, kiracılar geçmişte ev sahibi adına kendi ceplerinden yaptıkları esaslı masrafları geri talep edebilir.
Ev sahibine bildirilerek yapılan veya aciliyet taşıyan tesisat/çatı/kombi gibi esaslı giderleri cebinden ödeyen kiracılar, belgelendirmek kaydıyla (fatura, fiş, dekont) ev sahibine başvurarak tazminat veya kiradan mahsup talebinde bulunabilir.
