Karadeniz'in yemyeşil yamaçlarında, fındık bahçelerinin gölgesinde sessiz sedasız büyüyen bir başarı hikayesi var. Ordu'nun Kumru ilçesine bağlı Fizme Mahallesi'nde yaşayan çiftçi Veysel Yetişen, 7 yıl önce denemeye başladığı ipek böceği yetiştiriciliğiyle hem kendi hayatını hem de bölgedeki tarımsal bakış açısını değiştiriyor. Sadece bir dönüm arazi ve yaklaşık 15 günlük üretim süreciyle bu yıl 130 bin lira gelir elde eden Yetişen, kırsal kesimde yaşayan binlerce üreticiye çarpıcı bir alternatif sunuyor.
FINDIĞIN GÖLGESİNDE SAKLI KALAN ALTIN
Karadeniz'de tarımın neredeyse eş anlamlısı haline gelen fındık, bölge çiftçisinin hem geçim kaynağı hem de kaderi olmuş durumda. Ancak Veysel Yetişen, yıllar önce bu tek düze tabloya itiraz etti. "Aynı araziden neden daha fazla kazanmayalım?" sorusunun peşine düşen Yetişen, ipek böceği yetiştiriciliğini keşfettiğinde cevabını da bulmuş oldu. Bugün kendi deneyimlerine dayanarak iddia ettiği rakam son derece çarpıcı: Bir dönüm araziden elde ettiği ipek böceği geliri, aynı büyüklükteki bir fındık bahçesinden kazanılanın üç ila dört katına ulaşıyor.
ON BEŞ GÜN, BİR YILLIK EMEK
Üretim sürecinin kısalığı, ipek böceği yetiştiriciliğini diğer tarımsal modellerden ayıran en kritik özellik. Yetişen, tohumdan koza aşamasına kadar geçen sürenin ortalama 15 gün olduğunu belirtiyor. Bu kısa döngü sayesinde üretici, aynı sezon içinde birden fazla kez gelir elde etme imkânı bulabiliyor. Yetişen'in bu noktada kurduğu hesap ise oldukça dikkat çekici: Asgari ücretle yıl boyunca çalışan bir kişi, yalnızca 3 dönümlük bir araziye dut ağacı dikerek ipek böceği yetiştiriciliğine başlasa, yaklaşık bir aylık üretim sürecinde yıllık gelirinin tamamına ulaşabilir. Geriye kalan on bir ay ise onun için serbest kalıyor.
HER ŞEYİN BAŞI: DUT AĞACI
Bu tablonun yalnızca bir koşulu var; dut ağacı. İpek böceği larvalarının tek besin kaynağı olan dut yaprakları, üretimin can damarını oluşturuyor. Yetişen, bölgede dut ağacı varlığının yetersizliğini yıllar içinde yetiştiricilerin önündeki en büyük engel olarak gördüğünü söylüyor. Bu nedenle 7 yıldır sahada yalnızca üretim yapmakla kalmıyor, bölge çiftçisiyle kurduğu birebir temaslarla adeta bir farkındalık elçisi gibi çalışıyor. Dut ağaçlarının sayısı arttıkça hem bireysel üreticilerin kapasitesinin hem de toplam kazancın doğru orantılı biçimde yükseleceğini vurguluyor.
KIRSAL KALKINMANIN YENİ MODELİ
Fizme Mahallesi gibi küçük, ulaşımı güç ve ekonomik fırsatlar açısından sınırlı yerleşim noktalarında ipek böcekçiliği, salt bir ticari faaliyet olmanın ötesinde bir anlam taşıyor. Düşük başlangıç maliyeti, geniş bir teknik altyapı gerektirmemesi ve aile iş gücüyle yürütülebilmesi bu modeli kırsal kesim için biçilmiş kaftan haline getiriyor. Yetişen, üretimin aile bütçesine sağladığı katkının yanı sıra kırsal alanlarda tutunmayı kolaylaştırdığını ve köyden kente göçün önüne geçme potansiyeli taşıdığını da ifade ediyor.
Veysel Yetişen'in 7 yıl önce bir dönüm arazide başlattığı bu sessiz devrim, bugün Ordu'nun dağ köylerinde yavaş ama kararlı biçimde yayılmaya devam ediyor. Dut ağaçları büyüdükçe, kazançlar da onlarla birlikte yükseliyor.
