Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan "Yerel İklim Değişikliği Eylem Planları ile İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulları Hakkında Yönetmelik", Resmî Gazete’nin 4 Ağustos 2026 tarihli sayısında yayımlanarak yürürlüğe girdi. İklim Kanunu’na dayanılarak hayata geçirilen düzenleme; illerin sera gazı emisyonlarını azaltmasını, iklim değişikliğine uyum sağlamasını ve adil geçiş ilkelerini yerelde hayata geçirmesini hedefleniyor.
Yeni düzenleme ile birlikte Türkiye genelindeki tüm illerde bütüncül, katılımcı ve bilimsel temelli bir iklim planlaması dönemi resmen başlamış oldu.
Her ilde kurulacak
Yönetmeliğin en dikkat çekici yapısal değişikliklerinden biri, illerde oluşturulacak İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulları (İl İDKK) oldu. Valiliklerin öncülüğünde kurulacak bu kurullar; ilgili bakanlıkların il müdürlükleri, belediye başkanlıkları, kalkınma ajansları, meslek odaları, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcilerinden oluşacak.
Tüm illerde İl İDKK’lerin 31 Aralık 2026 tarihine kadar teşkil edilmesi zorunlu tutuldu.
Kurul, üye tam sayısının en az üçte iki çoğunluğuyla toplanacak ve kararlarını yine aynı çoğunlukla alacak. Sekretarya hizmetlerini ise Bakanlığın taşra teşkilatı yürütecek.
2028-2032 yıllarını kapsayacak
Yönetmeliğe göre, yerel düzeyde atılacak adımlar Yerel İklim Değişikliği Eylem Planı (YİDEP) adı altında somutlaştırılacak. Büyükşehirlerde büyükşehir belediyeleri, diğer illerde ise il belediyeleri ve il özel idareleri tarafından ortaklaşa hazırlanacak planlar için takvim netleşti.
Yapılacak ilk YİDEP’lerin 2028-2032 yıllarını kapsaması ve 31 Aralık 2027 tarihine kadar İl İDKK tarafından karara bağlanması gerekiyor.
Planlar her beş yılda bir güncellenerek yenilenecek.
Hazırlanan taslaklar, çevrim içi sistemler olan E-YİDEP üzerinden işlenecek ve kamuoyu ile paylaşılmak üzere İklim Portal'a yüklenecek.
Sera Gazı envanteri zorunlu hale geldi
Belediyeler ve ilgili kurumlar, sadece eylem planı hazırlamakla kalmayacak; aynı zamanda her yıl düzenli veri akışı sağlamakla sorumlu olacak.
İl sera gazı envanterleri, iklim risk değerlendirmeleri ve eylemlerin gerçekleşme durumu her yıl 30 Haziran tarihine kadar E-YİDEP sistemine girilecek.
İl İDKK, bu izleme sonuçlarını değerlendirerek her yıl 31 Ekim tarihine kadar bir değerlendirme raporu hazırlayacak ve kamuoyuyla paylaşacak.
Mevcut durumda il ölçeğinde iklim eylem planı bulunan illerin ise planlarını bu yönetmelik hükümlerine uygun hale getirmesi ve belirlenen takvime entegre etmesi zorunlu kılındı.
