Veri merkezlerinde eğitilen ve her geçen gün hayatın merkezine yerleşen yapay zekâ teknolojilerinin milyar dolarlık altyapı maliyeti doğrudan son tüketiciye yansımaya başladı. Küresel finans ve analiz devi Jefferies tarafından yayımlanan son rapor, yarı iletken ve bellek çipi pazarında yaşanan tedarik darboğazının 2026'nın ikinci yarısında tarihi bir maliyet şokuna dönüşeceğini gösteriyor. Akıllı telefonlardan yeni nesil oyun konsollarına, dizüstü bilgisayarlardan akıllı televizyonlara kadar içerisinde RAM veya depolama birimi barındıran tüm elektronik cihazlarda fiyatların sert şekilde yükselmesi bekleniyor.
İki çeyrek üst üste maliyet şoku: Fiyatlar yüzde 50 artabilir
Jefferies analistlerinin piyasa verilerine dayandırarak hazırladığı rapora göre, küresel bellek çipi (DRAM ve NAND) fiyatlarındaki yükseliş trendi 2026'nın ikinci yarısında hız kazanarak devam edecek.
Rapordaki öngörülere göre:
-
2026 3. Çeyrek: Küresel bellek fiyatlarının bir önceki çeyreğe kıyasla %40 ila %50 oranında artması bekleniyor.
-
2026 4. Çeyrek: Yılın son çeyreğinde maliyetlerin %30 ila %40 aralığında bir kez daha yükselmesi öngörülüyor.
Teknoloji üreticilerinin iki çeyrek üst üste maruz kalacağı bu sert maliyet artışlarının, ürün etiketlerine doğrudan yansıması kaçınılmaz görülüyor.
Piyasalarda ilk rahatlama ancak 2028'de bekleniyor
Analistler, yaşanan bu karamsar tablonun yalnızca 2026 yılıyla sınırlı kalmayacağı uyarısında bulunuyor. Rapora göre bellek ve yarı iletken fiyatları 2027 yılı boyunca da zirvedeki seyrini koruyacak.
Tedarik zincirindeki tıkanıklığın açılması ve fiyatlarda ilk ciddi rahatlamanın hissedilmesi ise ancak 2028 yılında mümkün olabilecek. Bu durum, önümüzdeki iki yıl boyunca teknoloji ürünü satın almak isteyen tüketicilerin yüksek fiyatlarla karşılaşmaya devam edeceğini gösteriyor.
Türkiye pazarında bellek içeren her cihaz etkilenecek
Küresel çapta patlak veren yarı iletken krizi, Türkiye’deki teknoloji pazarını da doğrudan etkileyecek. Döviz kuru ve vergi yüküyle birleştiğinde, küresel hammadde maliyetlerindeki artışın Türkiye'deki raf fiyatlarına katlanarak yansıması bekleniyor.
Zam dalgasından etkilenecek başlıca ürün grupları şunlar:
Akıllı Telefonlar ve Tabletler: Yüksek RAM ve depolama kapasiteli amiral gemisi modeller başta olmak üzere tüm segmentler.
Oyun Konsolları ve Bilgisayarlar: Yeni nesil konsollar, ekran kartları, masaüstü ve dizüstü bilgisayarlar.
Ev Elektroniği: Akıllı televizyonlar, akıllı saatler ve bellek birimi içeren tüm nesnelerin interneti (IoT) cihazları.
İçerik üreticiliği ekipman satışlarını patlattı
Teknoloji pazarındaki maliyet artışı baskısına rağmen, sosyal medya ve dijital içerik üreticiliğindeki büyüme ekipman pazarını hareketlendirdi. Hepsiburada tarafından açıklanan verilere göre, tüketiciler çekim kalitesini artırmak amacıyla yan ekipman ve aksesuarlara rekor düzeyde talep gösterdi.
Öne çıkan pazar verileri şu şekilde gerçekleşti:
Fotoğraf ve Kamera Kategorisi: Geçen yılın aynı dönemine göre %75 büyüme kaydetti.
Aksiyon Kamera Aksesuarları: Montaj aparatları, su geçirmez kılıflar ve ekran koruyuculara olan talep %1.600 artarak rekor kırdı.
Vlog ve Retro Kameralar: Vlog kameralarına talep %300, retro tasarımlı aynasız fotoğraf makinelerine talep %115 yükseldi.
Ses ve Işık Ekipmanları: Yaka mikrofonlarında %67, halka ışık (ring light) ürünlerinde ise %113 talep artışı görüldü.
Avrupa Birliği'nde yapay zekâ yasası yürürlüğe girdi
Yapay zeka teknolojilerindeki kontrolsüz büyümeye karşı regülasyon adımları da atılmaya başlandı. Avrupa Birliği bünyesinde yürürlüğe giren Yapay Zekâ Yasası ile birlikte, yapay zeka ile oluşturulan görsel, ses ve metinlerin etiketlenmesi resmen zorunlu hale getirildi.
AB Komisyonu tarafından yapılan açıklamaya göre düzenleme; yapay zeka geliştiricilerinin yanı sıra bu sistemleri kullanarak içerik üreten medya kuruluşlarını, web sitelerini ve dijital platformları da kapsıyor. Kurallara uyulmaması durumunda şirketlere 15 milyon avroya veya küresel yıllık cirolarının %3'üne kadar ağır idari para cezaları uygulanabilecek. Hiciv, kurgu ve belirgin sanatsal eserler ise yasa kapsamının dışında tutuldu.
