ABD'de 17 binden fazla erkeğin verilerini inceleyen araştırmacılar, ultra işlenmiş gıda tüketimi ile prostat kanseri riski arasında bağlantı bulunduğunu belirledi. Çalışmada, bu tür gıdaları daha fazla tüketen erkeklerde prostat kanseri riskinin yaklaşık yüzde 30 daha yüksek olduğu görüldü.
Florida Atlantic Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen çalışmada, 2003-2023 yılları arasında sağlık ve beslenme araştırmalarına katılan 18 yaş ve üzerindeki 17 bin 24 erkeğin verileri incelendi.
Ultra işlenmiş gıdalar mercek altında
Araştırmada gazlı içecekler, paketlenmiş kahvaltılık gevrekler, çeşitli atıştırmalıklar ve işlenmiş et ürünleri gibi ultra işlenmiş gıdalar değerlendirildi.
Bu ürünler genellikle rafine yağ, şeker, nişasta ve tuzun yanı sıra ürünlerin tadını, yapısını veya raf ömrünü değiştirmek amacıyla kullanılan çeşitli katkı maddelerini içeriyor.
Araştırmacılar, katılımcıların günlük aldıkları kalorinin ne kadarının ultra işlenmiş gıdalardan geldiğini hesapladı. Katılımcılar daha sonra tüketim miktarlarına göre dört farklı gruba ayrıldı.
Prostat kanseri riski yüzde 30 daha yüksek bulundu
Araştırmada, günlük kalorilerinin yaklaşık yüzde 20'sinden daha azını ultra işlenmiş gıdalardan alan erkeklerle, daha fazla tüketim yapan katılımcılar karşılaştırıldı.
Daha yüksek miktarda ultra işlenmiş gıda tüketen üç grupta prostat kanseri riskinin yüzde 29 daha yüksek olduğu görüldü.
Tüketimin en yüksek olduğu iki grupta ise riskin yaklaşık yüzde 30 daha yüksek olduğu belirlendi.
Araştırmacılar; yaş, ırk ve etnik köken, sigara kullanımı ve ekonomik durum gibi faktörleri de değerlendirmeye aldı. Bu değişkenler dikkate alındıktan sonra da yüksek ultra işlenmiş gıda tüketimiyle ilişkili risk artışının yüzde 24 ile yüzde 31 arasında kaldığı belirtildi.
Araştırmacılar doğrudan neden-sonuç ilişkisi kurmadı
Bilim insanları, ultra işlenmiş gıdaların prostat kanseriyle nasıl bağlantılı olabileceğinin henüz kesin olarak belirlenmediğini vurguladı.
Olası mekanizmalar arasında bu tür gıdaların metabolizmayı etkilemesi, vücuttaki iltihap ve oksidatif stresi artırması ile bağırsak mikrobiyotasında değişikliklere yol açması gösteriliyor.
Daha önce yapılan araştırmalarda yüksek miktarda ultra işlenmiş gıda tüketimi; fazla kilo ve obezite, metabolik hastalıklar, kalp-damar hastalıkları ve erken ölüm riskiyle de ilişkilendirilmişti.
Araştırmacılar, elde edilen bulguların ultra işlenmiş gıdaların prostat kanserine doğrudan neden olduğunu kanıtlamadığını, yalnızca iki durum arasında istatistiksel bir bağlantı bulunduğunu gösterdiğinin altını çizdi.
