İzmir Ticaret Borsası ev sahipliğinde, ElüsMarket Ürün Piyasası Aracı Kurumu (ÜPAK) A.Ş., İş Yatırım Menkul Değerler A.Ş. ve Türkiye Ürün İhtisas Borsası A.Ş. (TÜRİB) iş birliğiyle TÜRİB Vadeli İşlem Piyasası Tanıtım Toplantısı düzenlendi. Toplantıda tarım ürünlerinde fiyat riskinin yönetilmesi, lisanslı depoculuk, elektronik ürün senetleri ve vadeli işlem piyasalarının geleceği ele alındı.
Kestelli: Tarımda fiyat riskini yönetmeliyiz
Toplantının açılış konuşmasını yapan İzmir Ticaret Borsası ve ElüsMarket ÜPAK A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Işınsu Kestelli, Türkiye'nin güçlü bir tarım ve gıda ekonomisine sahip olduğunu belirterek, küresel gelişmelerin Türkiye’deki üretici ve sanayicilerin maliyetlerini doğrudan etkileyebildiğine dikkat çekti.
Kestelli, “Türkiye çok büyük bir tarım ve gıda ekonomisine sahip. Üretiyor, işliyor ve dünyanın dört bir yanına ihraç ediyoruz. Ancak tarım ürünlerinin fiyatları artık yalnızca Türkiye'de oluşmuyor. Dünyanın herhangi bir yerindeki gelişme, Türkiye'deki üreticinin ve sanayicinin maliyetini etkileyebiliyor. Nitekim bugün Türkiye'deki birçok şirket, özellikle uluslararası ticarete konu olan tarım ürünlerinde fiyat risklerini yönetebilmek için küresel vadeli işlem piyasalarından yararlanıyor. Bu da çok önemli bir soruyu beraberinde getiriyor. Dünyanın önemli bir tarım ve gıda üreticisi olan Türkiye, kendi tarımsal ürünlerinin fiyat riskini kendi organize piyasalarında neden daha fazla yönetmesin? Bence bugün atılan adımın önemi tam da burada. Aslında bu hikâyenin Türkiye'de uzun bir geçmişi var ve başlangıcında İzmir Ticaret Borsası olarak önemli bir rolümüz bulunuyor” dedi.
“Daha güçlü üretim için daha güçlü piyasalar kurmalıyız”
Türkiye'nin tarım piyasalarının daha modern, şeffaf ve öngörülebilir hale gelmesi gerektiğini vurgulayan Kestelli, vadeli işlem piyasalarının gelişim sürecine de dikkat çekti.
Kestelli, “Biz yalnızca bugünün ihtiyaçlarını karşılamaya değil, yarının piyasalarının altyapısını kurmaya da çalışıyoruz. Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası (VOB) ile başlayan vadeli işlem piyasaları serüveni, lisanslı depoculukla güçlenen fiziki altyapı, TÜRİB ve ELÜS piyasalarıyla dijitalleşen ürün ticareti ve şimdi TÜRİB Vadeli İşlem Piyasası. Bunların tamamı, Türkiye'nin tarım piyasalarını daha modern, daha şeffaf ve daha öngörülebilir hale getiren aynı dönüşümün parçalarıdır. Sadece emtianın alıcı satıcılarını değil nitelikli yatırımcıyı da piyasada görmek istiyoruz ve bu dönüşümün artık hızlanması gerektiğini düşünüyoruz. Türkiye'nin tarımda yalnızca üretim gücüyle değil, piyasa gücüyle de öne çıkması gerekiyor. Daha güçlü bir üretim için daha güçlü piyasalar kurmalı, daha rekabetçi bir tarım sektörü için fiyat risklerini daha iyi yönetmeliyiz. Bugün İzmir'de bu sürecin önemli bir adımı atılıyor. Bundan sonraki görevimiz, bu piyasayı birlikte geliştirmek, doğru anlatmak ve gerçek sektör ihtiyaçlarıyla buluşturmak” diye konuştu.
Kestelli, İzmir Ticaret Borsası ile 21 ticaret borsası ve İş Yatırım ortaklığında kurulan ELÜSMarket ÜPAK A.Ş. olarak vadeli piyasanın hayata geçirilmesini beklediklerini belirterek, “Hem teknik altyapımız hem de deneyimli insan kaynağımız ile buna hazırız. İnanıyorum ki TÜRİB Vadeli İşlem Piyasası, Türkiye'nin tarım sektöründe risk yönetimi anlayışının gelişmesine ve tarım ekonomimizin geleceğe daha güvenli bakmasına önemli bir katkı sağlayacaktır. Bu düşüncelerle etkinliğimize katkı sağlayan ELÜSMarket'e, İş Yatırım'a, TÜRİB'e, değerli panelistlerimize ve toplantıya katılan tüm sektör temsilcilerine teşekkür ediyor, toplantımızın çıktılarının ülkemiz tarımı ve piyasalarımız için hayırlı olmasını diliyorum” dedi.
Vadeli işlem piyasasının detayları anlatıldı
Açılış konuşmasının ardından, İzmir Ticaret Borsası Genel Sekreteri Dr. Erçin Güdücü'nün moderatörlüğünde “Vadeli İşlem Piyasalarındaki Gelişmeler” başlıklı panel gerçekleştirildi.
Panele TÜRİB Genel Müdürü Ali Kırali, İş Yatırım Menkul Değerler A.Ş. Genel Müdür Yardımcısı Burak Kınalılar, Türkiye Un Sanayicileri Federasyonu (TUSAF) Onursal Başkanı Haluk Tezcan, İzmir Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve ELİDAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Bülent Uçak ile Deriva Danışmanlık Kurucusu Dr. Tolga Uysal katıldı.
Panelde tarım ürünlerinde vadeli işlem piyasaları, fiyat riskinin yönetimi, lisanslı depoculuk, ELÜS piyasası ve vadeli işlemlerde gelinen son nokta değerlendirildi.
İlk etapta buğday ve mısır işlem görecek
TÜRİB Genel Müdürü Ali Kırali, yıl sonunda devreye alınması hedeflenen vadeli işlem piyasasının yapısına ilişkin bilgi verdi.
Kırali, “Öncelikle buğday ve mısır ürünleri ile başlamayı planlıyoruz. ELÜS dayanaklı kontratlar fiziki teslimatlı, endeks dayanaklı kontratlar nakdi uzlaşmalı olarak dizayn edildi. Fiziki teslimat noktasının, hububat üretiminin yoğun yapılması ve lojistik olarak merkezi konumda bulunması nedeniyle başlangıçta Konya olması düşünülmektedir. Dayanak ve teslimat noktalarını daha sonra artırma imkânı veren esnek bir altyapı oluşturduk. Vadeli piyasada üretici ve sanayicinin yanı sıra yatırımcıların da aktif olarak bulunmasını ve işlem derinliğinin artmasını hedefliyoruz” ifadelerini kullandı.
İş Yatırım piyasada köprü rolü üstlenecek
İş Yatırım Genel Müdür Yardımcısı Burak Kınalılar ise şirketin TÜRİB Vadeli İşlem Piyasası'ndaki rolüne ilişkin değerlendirmesinde, “İş Yatırım olarak kendimizi tarım piyasaları ve sermaye piyasaları arasında bir köprü olarak görüyoruz. Sermaye piyasalarındaki aracılık, türev ürünler ve risk yönetimi konularındaki tecrübemizi bu yeni ekosisteme aktarabileceğimizi düşünüyoruz” dedi.
“Dünyanın ambarı olma fırsatımız var”
TUSAF Onursal Başkanı Haluk Tezcan, toplantının İzmir'de düzenlenmesinin Türkiye açısından önemli olduğunu belirterek, tarım piyasalarının teknoloji ve finansman kaynaklarıyla güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Tezcan, “Bu durumu iyi yönetebilirsek dünyanın ambarı olma fırsatımız da var. Bunu yaparken günümüz teknolojisi ve finansman kaynakları ile merkez haline gelmemiz gerekiyor. Bunun için ülke olarak bilgimizde ve gücümüzde yeterli” şeklinde konuştu.
Uçak: Etkin ve şeffaf bir tarımsal ticaret sistemi gerekli
İzmir Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve ELİDAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Bülent Uçak, tarım sektörünün geleceği için etkin ve şeffaf bir ticaret sistemi oluşturulması gerektiğini vurguladı.
Uçak, “Lisanslı depoculuğun tam kapasiteyle çalışmasını sağlamalı, elektronik ürün senedi ticaretini derinleştirmeli ve fiyat riskinden korunmaya imkân sağlayacak vadeli işlemler piyasasını hayata geçirmeliyiz. Vadeli piyasanın devreye girmesiyle işletmeler gelecekteki fiyatlarını yöneterek risklerini azaltabilecek, tacir ve sanayicilerimizin katılımıyla daha sağlıklı ve şeffaf gösterge fiyatlar oluşacaktır. Bu sürecin başarıya ulaşmasında Ticaret Borsalarına önemli görevler düşüyor. İzmir Ticaret Borsası olarak geçmişten gelen vadeli işlem piyasası deneyimimizle, üretici, tüccar ve sanayicilerimize yalnızca vadeli işlemin nasıl çalıştığını değil, kendi ticari faaliyetlerinde ne gibi faydalar sağlayacağını da anlatmak ve piyasanın doğru şekilde anlaşılmasına katkı sunmak istiyoruz” dedi.
Tarım sektörünün fiyat riskine karşı yeni araç
Panelde Türkiye'deki emtia piyasalarının yatırımcı açısından yurt dışındaki piyasalarla karşılaştırması da ele alındı. Deriva Danışmanlık Kurucusu Dr. Tolga Uysal, tarım sektörü paydaşlarının fiyat riskinden korunabilmek için vadeli işlem piyasalarına ihtiyaç duyduğunu belirterek, TÜRİB tarafından başlatılan girişimin bu açıdan önemli ve faydalı olacağını ifade etti.
TÜRİB Vadeli İşlem Piyasası'nın devreye girmesiyle birlikte üretici, sanayici ve yatırımcıların tarım ürünlerindeki fiyat hareketlerine karşı risk yönetimi araçlarına erişiminin artırılması hedefleniyor.
