Herhangi bir sağlık şikâyeti bulunmayan kişilerin de düzenli sağlık kontrollerini aksatmaması gerektiği belirtildi. Medicana Sağlık Grubu Check-Up Bölümü'nden Uzm. Dr. Yavuz Maşrabacı, kişiye özel hazırlanan check-up programlarının özellikle kronik rahatsızlıkların erken tanısında önemli rol oynadığını söyledi.
Düzenli sağlık kontrolü neden önemli?
Medicana International İzmir Hastanesi Check-Up Uzmanı Uzm. Dr. Yavuz Maşrabacı, koruyucu hekimliğin temel amacının herhangi bir sağlık sorunu ortaya çıkmadan önce mevcut risklerin belirlenmesi olduğunu ifade etti.
Sağlığın yalnızca hastalık bulunmaması anlamına gelmediğini belirten Maşrabacı, fiziksel, ruhsal ve sosyal açıdan iyilik halinin korunmasının önem taşıdığını kaydetti. Bireyin kendisini sağlıklı hissetmesinin vücuttaki tüm süreçlerin normal olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Maşrabacı, sağlık değerlendirmelerinde objektif tıbbi verilerin esas alınması gerektiğini söyledi.
Değişen beslenme alışkanlıkları, tütün ve alkol kullanımı, yoğun stres ve travma yönetiminde yaşanan güçlüklerin metabolik ve sistemik dengeleri etkileyebildiğini belirten Maşrabacı, bu faktörlerin obezite ve diyabet gibi hastalıkların yanı sıra kardiyovasküler hastalıklar, nöropsikiyatrik tablolar ve diğer kronik rahatsızlıklar açısından da risk oluşturabildiğini aktardı.
Toplumda sık görülen hastalıklar arasında kalp-damar hastalıkları, kanser türleri, solunum yolu hastalıkları ve diyabetin bulunduğunu belirten Maşrabacı, sağlık taramalarının yalnızca fiziksel hastalıkların değil, ruhsal açıdan ortaya çıkabilecek risklerin değerlendirilmesine de katkı sağladığını ifade etti.
Check-up kişiye özel planlanıyor
Sağlık kontrollerinin herkes için aynı şekilde uygulanamayacağını belirten Maşrabacı, değerlendirmelerin yaş, cinsiyet, yaşam dönemi, genetik yatkınlık ve kişinin sağlık geçmişine göre planlanması gerektiğini söyledi.
Yetişkinlerde genel sağlık taramalarının 40 yaş altı, 40 yaş üstü ve 50 yaş üstü dönemler dikkate alınarak şekillendirilebildiğini belirten Maşrabacı, sporcular ve özel fiziksel aktivite alanlarında bulunan kişiler için de farklı değerlendirme panellerinin oluşturulabildiğini aktardı.
Kadınlarda ise premenopoz, menopoz, menopoz sonrası dönem ve kemik yoğunluğu gibi faktörlerin dikkate alındığını belirten Maşrabacı, ailede hipertansiyon veya diyabet öyküsü bulunmasının, genetik yatkınlığın ve zararlı alışkanlıkların önemli risk faktörleri arasında yer aldığını söyledi.
Maşrabacı, herhangi bir belirti vermeden ilerleyebilen durumların tespitinde insülin direnci ve gizli şeker gibi parametrelerin değerlendirilmesinin önem taşıdığını ifade etti.
Hangi tetkikler yapılmalı?
Standart bir check-up sürecinde öncelikle iç hastalıkları uzmanı tarafından genel bir değerlendirme yapıldığını belirten Maşrabacı, kişinin tıbbi ihtiyaçlarına göre farklı branşların da sürece dahil edilebildiğini söyledi.
Kardiyoloji, fizik tedavi, göz ve kulak burun boğaz gibi branşların gerekli durumlarda değerlendirmeye dahil edildiğini belirten Maşrabacı, ruhsal sağlığın bütüncül sağlık yaklaşımının bir parçası olması nedeniyle psikolog veya psikiyatrist değerlendirmelerinin de önem taşıdığını kaydetti.
Laboratuvar ve görüntüleme tetkiklerinin kişinin yaşı ve tıbbi gereksinimleri doğrultusunda belirlenmesi gerektiğini vurgulayan Maşrabacı, gereksiz tetkiklerden kaçınılması gerektiğine dikkat çekti.
40 yaş altındaki kadınlarda tıbbi bir zorunluluk bulunmadığı durumlarda meme ultrasonografisinin öncelikli olarak tercih edilebildiğini belirten Maşrabacı, mamografinin ise genel olarak 40 yaş sonrasında değerlendirildiğini ifade etti.
Akciğer grafisi, EKG ve ekokardiyografi gibi incelemelerin değerlendirme sürecinde kullanılabildiğini belirten Maşrabacı, bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans (MR) gibi ileri görüntüleme yöntemlerinin ise hekimin gerekli gördüğü özel durumlarda uygulanması gerektiğini söyledi.
"Sağlıklıyım demek tek başına yeterli değil"
Check-up kapsamında gerçekleştirilen muayene ve tetkiklerin tamamlanmasının ardından sonuçların bütüncül şekilde değerlendirilmesi gerektiğini belirten Maşrabacı, şüpheli veya sınırda çıkan değerlerde ilgili uzmanlık alanlarıyla konsültasyon yapılabildiğini aktardı.
Kan şekeri yüksek çıkan kişilerin endokrinoloji, akciğer grafisinde şüpheli bulgu tespit edilen kişilerin ise göğüs hastalıkları uzmanları tarafından değerlendirilmesinin sağlanabildiğini belirten Maşrabacı, check-up sürecinin herhangi bir tıbbi tedavinin yerine geçmediğini vurguladı.
Düzenli sağlık kontrollerinin doğru beslenme, fiziksel aktivite ve kronik hastalıkların takibiyle birlikte genel sağlık durumunun korunmasına katkı sağlayabileceğini ifade eden Maşrabacı, genel check-up değerlendirmelerinin yılda bir kez yapılmasının ideal olduğunu söyledi.
Maşrabacı, mevcut endokrinolojik veya kronik rahatsızlığı bulunan kişilerin ise hekimlerinin önerisi doğrultusunda altı aylık dönemlerde ara kontrollere başvurmasının olası risklerin zamanında değerlendirilmesine yardımcı olabileceğini belirtti.
Uzm. Dr. Yavuz Maşrabacı, "Kişinin kendini iyi ve sağlıklı hissetmesi, vücudunda her şeyin yolunda gittiğini gösteren tek başına yeterli bir ölçüt değildir. Çağdaş tıbbın temeli kanıta dayalı objektif verilere dayanır" dedi.
