Anne sütü, prematüre bebeklerin sağlıklı gelişimi ve bağışıklık sisteminin güçlenmesi açısından kritik rol oynuyor. Medicana International İzmir Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. İnan Can Buran, erken doğan bebeklerde anne sütünün içeriğinin bebeğin ihtiyaçlarına göre değiştiğini belirterek, doğumun ardından ilk saatlerde uygulanan beslenme yöntemlerinin hayati önem taşıdığını söyledi.
Anne sütü prematüre bebekler için doğal koruma sağlıyor
Prematüre bebeklerin enfeksiyonlara karşı daha hassas olduğuna dikkat çeken Uzm. Dr. İnan Can Buran, anne sütünün yalnızca besin kaynağı olmadığını, aynı zamanda doğal bir koruyucu görevi üstlendiğini ifade etti.
Buran, "Anne sütü prematüre bebekler için adeta bir ilaç gibidir. Sadece beslenmelerini sağlamakla kalmaz; enfeksiyonlardan korunmalarına, bağırsaklarının olgunlaşmasına ve beyin gelişimlerine önemli katkılar sağlar. Bu nedenle yoğun bakımda hedef, mümkün olan en kısa sürede bebeği anne sütüyle buluşturmaktır. Bebek ememese bile anneye doğumdan sonraki ilk saatlerde süt sağma öğretiliyor. Sağılan süt uygun koşullarda saklanıyor ve bebeğin durumuna göre ağızdan mideye uzanan ince bir beslenme sondasıyla veya emmeye hazır olduğunda doğrudan anne memesinden veriliyor" dedi.
İlk damlalar bile büyük önem taşıyor
Emme refleksi henüz gelişmemiş prematüre bebeklerde anne sütünün küçük miktarlarda uygulanmasının da önemli olduğunu belirten Buran, bağışıklık sistemini desteklemek amacıyla anne sütünün ağız mukozasına damlatıldığını söyledi.
Uzman doktor, "Refleks olmasa bile bebeğin ağız mukozasına anne sütünün 0,1 cc gibi çok küçük bir miktarı damlatılarak bağışıklık sisteminin güçlenmesine katkı sağlanıyor" ifadelerini kullandı.
Prematüre doğumda anne sütü farklılaşıyor
Prematüre doğum yapan annelerin süt içeriğinin bebeğin ihtiyaçlarına göre doğal olarak değiştiğini belirten Buran, bu biyolojik uyumun erken doğan bebeklerin gelişimine destek verdiğini söyledi.
"Anne bedeni mucizevi bir yapıya sahip. Prematüre doğum yapan annelerin sütü, ilk haftalarda zamanında doğum yapan annelerin sütünden farklı özellikler taşıyor. Bebeğin erken geldiğini fark etmişçesine daha yüksek protein, bazı mineraller, bağışıklık güçlendiriciler ve koruyucu antikorlar içeriyor. Bebeğin daha hızlı büyümesini sağlayacak, tamamen ona özel bir süt üretimi oluyor. Ülkemizde anne sütü transferi yasak olduğu ve süt her bebeğe özel olduğu için, prematüre bebeklerde bu konu çok daha elzemdir" diye konuştu.
Stres süt üretimini olumsuz etkileyebiliyor
Yoğun bakım sürecinde ailelerin yaşadığı kaygının süt üretimi üzerinde etkili olabileceğini belirten Buran, düzenli süt sağımının önemine dikkat çekti.
"Yoğun stres süt üretimini tamamen durdurmasa da özellikle sütün memeden boşalmasını sağlayan refleksi zorlaştırabilir. Aileyi kaygılandırmamak gerekir ancak stres sütü belirgin oranda azaltabilir. Burada aileyi rahatlatmak önemlidir; ilk günlerde çıkan birkaç damla bile çok kıymetlidir ve süt üretimi çoğu zaman düzenli sağım ile devamlılık gerektirir" dedi.
Anne sütü yetersizse özel mamalar devreye giriyor
Anne sütünün yeterli olmadığı durumlarda özel beslenme yöntemlerinin uygulandığını belirten Buran, önceliğin her zaman annenin kendi sütü olduğunu vurguladı.
"Tercihimiz her zaman annenin kendi sütüdür. Anne sütü yetersiz olduğunda mevcut miktarı vermeye devam ediyoruz. Türkiye'de kullanılmasa da yurt dışında donör anne sütleri tercih edilebiliyor. Bunların bulunmadığı durumlarda ise bu alanda geliştirilmiş özel mamalar mevcuttur. Tam olarak anne sütünün yerini tutmasa bile protein, karbonhidrat, yağ, immünoglobulinler ve vitaminler açısından anne sütünü taklit edebilen, en azından besleyicilik sağlayan gıda takviyeleriyle destek sağlanıyor" ifadelerini kullandı.
Emmeye geçişte yalnızca kilo yeterli değil
Prematüre bebeklerin doğrudan emmeye başlamasında sadece kilo kriterinin dikkate alınmadığını belirten Buran, emme, yutma ve nefes alma koordinasyonunun gelişmesinin beklendiğini söyledi.
Buran, "Bebeği ağızdan beslemeye sadece kilosuna bakarak karar vermiyoruz; solunumunun stabil ve genel durumunun iyi olması gerekir. Emme, yutma ve nefes alma koordinasyonu prematüre bebeklerde çoğunlukla 32, 34 veya 35'inci haftalarda gelişmeye başlar. Bu nedenle 35'inci haftadan önce ve 2000 gramın altındaki bebeklerde genelde emme refleksi tam olarak bulunmaz; ancak istisnai durumlar da olabilir. Bu süreçte anne memesine temas, kanguru bakımı ve kısa denemelerle bebek emmeye hazırlanıyor" dedi.
