Türkiye'de pasaport harçlarına her yıl uygulanan zamlar, vatandaşların tercihlerini köklü biçimde değiştirdi. Yurt dışına çıkış yapan milyonlarca kişi, kısa süreli pasaport yerine yıllar boyunca geçerliliğini koruyan uzun süreli pasaportlara yönelmeye başladı. Uzmanlar, bu değişimin temelinde artan maliyetlerden kaçınma isteğinin yattığını belirtiyor.
Zam döngüsü vatandaşı hesap yapmaya itti
Pasaport ücretlerinin her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenmesi, başvuru sahiplerini farklı bir stratejiye yöneltti. Vatandaşlar, birkaç yıl arayla tekrar harç ödemek yerine, başvuru anında daha yüksek bir bedel ödeyip 10 yıla kadar geçerli olan pasaportu tercih ediyor. Böylece gelecekte yaşanabilecek yeni zamlardan etkilenmeden uzun süre seyahat özgürlüğü elde etmiş oluyorlar.
Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan seyahat sektörü temsilcileri, bu eğilimin özellikle belirli meslek gruplarında yoğunlaştığına dikkat çekiyor. İş insanları, görevleri gereği sık sık yurt dışına seyahat eden çalışanlar ve çocuklarını eğitim amacıyla yurt dışına gönderen aileler, uzun süreli pasaportu hem zaman hem de bütçe açısından daha avantajlı buluyor.
Vize süreçleri de tercihte belirleyici oluyor
Pasaport tercihini şekillendiren bir diğer önemli etken ise vize başvuru süreçleri. Başta Schengen bölgesi ülkeleri olmak üzere pek çok ülkenin konsolosluğu, başvuru sahiplerinden pasaportlarının belirli bir süre daha geçerli olmasını talep ediyor. Bu şart karşılanmadığında başvurular reddedilebiliyor ya da ek işlemler gerektirebiliyor.
Uzmanlar, süresi yakın zamanda dolacak pasaportların bazı vize başvurularında adayları zor durumda bıraktığını, bu durumun ek maliyet ve zaman kaybına yol açtığını vurguluyor. Bu riski baştan ortadan kaldırmak isteyen birçok vatandaş, yeni bir vize başvurusu öncesinde kısa süreli pasaportunu yenilemek yerine doğrudan uzun süreli pasaport çıkarmayı tercih ediyor.
Kısa süreli pasaporta olan ilgi tamamen bitmedi
Uzmanlara göre kısa süreli pasaportlar tamamen rafa kalkmış değil. İlk kez pasaport başvurusunda bulunan gençler, yakın gelecekte yalnızca tek bir yurt dışı seyahati planlayan kişiler veya başlangıçta yüksek bir harç ödemek istemeyen vatandaşlar hâlâ 6 aylık ya da 1 yıllık pasaport seçeneklerine yöneliyor.
Buna karşın seyahat sektöründeki güncel verilere göre uzun süreli pasaportlara olan talep, önceki yıllarla kıyaslandığında belirgin bir artış gösteriyor. Sektör temsilcileri, bu eğilimin harç artışları devam ettiği sürece güçlenerek süreceğini öngörüyor.
