Küresel otomotiv endüstrisinde kartlar yeniden karılıyor. Londra merkezli veri analiz şirketi Benchmark Mineral Intelligence'ın son yayımladığı haziran ayı verileri, elektrikli araç (EV) pazarında coğrafi bir eksen kayması yaşandığını ortaya koydu. Dünya genelindeki toplam satışlar haziranda 2 milyon barajına ulaşarak yeni bir eşiği aşarken, pazarın lokomotifi sayılan Çin ve Kuzey Amerika'da sert düşüşler kaydedildi. Buna karşın Avrupa pazarı, tarihindeki en yüksek aylık satış hacmine ulaşarak küresel büyümeyi sırtlayan yeni güç merkezi haline geldi.
İşte küresel pazardaki dengeleri kökten değiştiren haziran ayı elektrikli araç raporunun tüm detayları ve sektörün yeni yol haritası.
AVRUPA PAZARINDA TARİHİ ZİRVE: AKARYAKIT KRİZİ TALEBİ TETİKLEDİ
Avrupa, haziran ayında gerçekleştirdiği 530 bin adetlik elektrikli araç satışı ile tarihi bir rekora imza attı. Bu rakam, kıta genelinde elektrikli araç talebinin bir önceki aya göre yüzde 28, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 31 gibi muazzam bir oranla büyüdüğünü gösteriyor. Sektör temsilcileri, Avrupa'daki bu sıçramanın arkasında iki temel dinamik olduğuna işaret ediyor. İlk olarak, Avrupa Birliği'nin karbon emisyonlarını azaltmaya yönelik kararlı ve destekleyici yasal düzenlemeleri, hem üreticileri hem de tüketicileri bu alana teşvik ediyor. İkinci ve en sıcak etken ise, Orta Doğu'da tırmanan gerilim ve savaş atmosferinin ardından küresel akaryakıt fiyatlarında yaşanan dalgalanmalar oldu. Pompa fiyatlarındaki artıştan kaçmak isteyen Avrupalı tüketiciler, rotayı hızla elektrikli alternatiflere çevirdi.
ÇİN İÇ PAZARI KAN KAYBEDİYOR ANCAK İHRACATTA REKOR GELDİ
Dünyanın en büyük elektrikli araç pazarı unvanını elinde bulunduran Çin'de ise iç talepte dikkat çekici bir daralma gözleniyor. Çin iç pazarındaki elektrikli araç satışları, haziran ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 11 gerileyerek 1 milyon adet seviyesinde kaldı. Bu yavaşlama yılın ilk yarısının geneline de yansıdı; ocak-haziran dönemindeki toplam satışlar 4,9 milyon ile geçen yılın yüzde 14 gerisinde seyretti. Ancak Çinli üreticiler, iç pazardaki bu durgunluğu agresif bir küresel genişleme stratejisiyle telafi etmeyi başardı. Çin menşeli elektrikli araç üreticilerinin haziran ayı ihracatı 500 bin adede ulaşarak tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü. Bu durum, Çinli markaların küresel pazardaki rekabetçi gücünü ve pazar payını artırma kararlılığını bir kez daha kanıtladı.
TEŞVİKLERİN KESİLMESİ KUZEY AMERİKA'YI VURDU
Kuzey Amerika pazarında ise elektrikli araçlara olan ilginin ciddi bir ivme kaybettiği görülüyor. Bölgedeki elektrikli araç satışları haziran ayında, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13 azalarak 130 bin adede geriledi. Yılın ilk yarısına bakıldığında ise tablonun daha da netleştiği ve satışların yüzde 20 düşüşle 730 bin seviyesinde kaldığı hesaplandı. Sektör analistleri, özellikle Amerika Birleşik Devletleri'nde elektrikli araç satın alımını kolaylaştıran federal ve yerel teşviklerin kademeli olarak kaldırılmasının ya da sınırlandırılmasının, tüketici talebi üzerinde doğrudan baskı oluşturduğunu belirtiyor. Yüksek borçlanma maliyetleri ve mali desteklerin azalması, Kuzey Amerikalı tüketicinin elektrikli araç satın alma iştahını frenlemeye devam ediyor.
GELİŞMEKTE OLAN PAZARLARDA BÜYÜK PATLAMA
Raporun en çarpıcı verilerinden biri de geleneksel büyük pazarların dışındaki bölgelerden geldi. Dünyanın geri kalan ülkelerindeki elektrikli araç satışları, haziran ayında yıllık bazda yüzde 98 gibi olağanüstü bir büyüme kaydederek 300 bin adede ulaştı. Bu ivme, yılın ilk yarısındaki toplam rakamlara da yansıdı ve pazar yüzde 91 büyümeyle 1,4 milyon adede yükseldi. Bu veriler, elektrikli araç dönüşümünün artık sadece gelişmiş Batı ülkeleri veya Çin ile sınırlı kalmadığını, altyapı yatırımlarının artması ve model çeşitliliğinin yaygınlaşmasıyla birlikte küresel ölçekte tam bir tabana yayılma sürecine girdiğini açıkça ortaya koyuyor.
