Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın kamuoyuna duyurduğu kiralık sosyal konut modelinde ilk adım İstanbul'da atılıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile TOKİ'nin ortaklaşa yürüttüğü projede, kentin Anadolu ve Avrupa yakasında tamamlanan 15 bin konutun eylül ayı içinde hak sahiplerine teslim edilmesi planlanıyor. Piyasa kira bedellerinin yaklaşık yarısına kiraya verilecek dairelerde oturma süresi en fazla üç yılla sınırlanırken, hak sahipleri noter huzurunda çekilecek kurayla belirlenecek.
İlk etap İstanbul'da başlıyor
Projenin pilot uygulaması, konut talebinin en yoğun olduğu İstanbul'da hayata geçiriliyor. Kentin iki yakasında inşası tamamlanan 15 bin kiralık sosyal konutun eylül ayında teslim edilmesi hedefleniyor. Başvuru sürecinin işleyişi ve buna bağlı takvim ise henüz kesinleşmedi; TOKİ ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın bu detayları önümüzdeki günlerde kamuoyuyla paylaşması bekleniyor. Vatandaşların büyük bölümü şu anda başvuru tarihinin ne zaman açıklanacağını merak ediyor.
Hak sahipliği noter kurasıyla belirlenecek
Projeye gösterilen ilginin yüksek olması bekleniyor. Başvuruların toplanmasının ardından hak sahipleri, şeffaflığı garanti altına almak amacıyla noter huzurunda gerçekleştirilecek kura usulüyle tespit edilecek. Kurada adı çıkan vatandaşlar TOKİ ile kira sözleşmesi imzalayarak konutlarına yerleşebilecek. Yetkililer, sürecin tamamının kura esasına dayandırılmasıyla adil bir dağıtım sağlanmasının amaçlandığını vurguluyor.
Bir konutta en fazla üç yıl oturulabilecek
Modelin belirleyici özelliklerinden biri de oturma süresine getirilen sınırlama. Kurayla hak kazanan bir aile, aynı konutta en çok üç yıl kalabilecek. Bu sürenin sona ermesinin ardından daire boşaltılacak, bakım ve onarımdan geçirilecek ve yeniden yapılacak bir kura ile başka bir hak sahibine tahsis edilecek. Böylece sistemin, sınırlı sayıdaki konuttan daha fazla ailenin yararlanabileceği bir döngü şeklinde işletilmesi öngörülüyor.
Başvuru şartları nasıl belirlenecek?
Programdan yararlanmak isteyenler için iki temel ölçüt öne çıkıyor: Başvuru sahibinin üzerine kayıtlı bir konutunun bulunmaması ve belirlenecek hane geliri sınırının altında kalması. Bunlara ek olarak başvurularda belirli bir süre İstanbul'da ikamet etmiş olma şartı da aranacak. Kriterlerin nihai hali, TOKİ tarafından hazırlanacak ve ilerleyen günlerde yayımlanacak başvuru kılavuzuyla netlik kazanacak.
Kimlere özel kontenjan ayrılacak?
Planlanan uygulamada bazı gruplara öncelik tanınması öngörülüyor. Buna göre kılavuzda alt gelir grubunda yer alan aileler, düzenli sosyal yardım alan vatandaşlar, emekliler, memur statüsündeki başvurucular, engelli bireyler ile kentsel dönüşüm çalışmaları nedeniyle oturduğu evi tahliye etmek zorunda kalan hak sahipleri için ayrı kontenjanlar oluşturulması bekleniyor. Bu düzenlemeyle, konut ihtiyacı görece daha acil olan kesimlerin sürece daha kolay dahil olması amaçlanıyor.
Kiralar piyasa fiyatının yarısı seviyesinde olacak
Projenin en çok konuşulan yönlerinden biri kira tutarları oldu. 1+1, 2+1 ve 3+1 tipte inşa edilen konutların kirasının, bulunduğu bölgedeki güncel piyasa rayicinin yaklaşık yarısı düzeyinde belirlenmesi planlanıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, konuya ilişkin verdiği bir örnekte, ortalama kirası 30 bin lira olan bir bölgede sosyal konut kirasının 15 bin lira veya daha düşük bir seviyede kalabileceğini ifade etmişti.
Proje İstanbul'dan sonra 81 ile yayılacak
Uygulama şu aşamada yalnızca İstanbul'u kapsıyor. Ancak pilot bölgede elde edilecek sonuçların değerlendirilmesinin ardından modelin başta Ankara, İzmir, Kocaeli ve Antalya olmak üzere diğer büyükşehirlere de kademeli olarak taşınması planlanıyor. Sabah gazetesinin haberine göre hükümet, "Ev Sahibi Türkiye" ve "Yüzyılın Konut Projesi" başlıkları altında ülke genelinde toplam 500 bin sosyal konut inşa etmeyi hedefliyor; bu kapsamdaki ilk teslimlerin Mart 2027'de başlaması öngörülüyor.
Başvuru tarihi için gözler TOKİ'de
Kiralık sosyal konut projesine dair başvuru tarihi, gelir sınırı, kontenjan dağılımı gibi teknik ayrıntıların tamamı, TOKİ'nin yayımlayacağı resmi başvuru kılavuzuyla açıklığa kavuşacak. Konuya ilgi gösteren vatandaşlar ise şimdilik ilgili kurumların yapacağı takvim duyurusunu bekliyor.
