Türkiye'de yıllardır gündemden düşmeyen kademeli emeklilik tartışması, 23 Eylül 2026 itibarıyla da bir sonuca bağlanmış değil. Emeklilik Yaşına Takılanlar (EYT) düzenlemesinin kapsamı dışında kalan ve özellikle 8 Eylül 1999'dan sonra sigortalı olan milyonlarca çalışan, işe giriş tarihine göre kademeli bir emeklilik yaşı uygulanıp uygulanmayacağını merak ediyor. TBMM'ye bu yönde kanun teklifleri sunulmuş olsa da söz konusu teklifler yasalaşmadı ve dolayısıyla emeklilik hesaplamalarında bugün itibarıyla hâlâ yürürlükteki mevcut mevzuat geçerliliğini koruyor.
Sorunun kaynağı, 2008 yılında yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'yla emeklilik yaşına getirilen düzenlemeye dayanıyor. 2023'te çıkarılan EYT yasası, 8 Eylül 1999'dan önce sigortalı olanlara yaş şartı aranmaksızın emeklilik yolunu açmıştı. Ancak bu tarihten hemen sonra, özellikle 2000 ile 2008 yılları arasında ilk kez sigorta girişi yapan çalışanlar düzenlemenin dışında kaldı ve bu grup kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşına kadar prim gün sayısını tamamlamış olsalar bile emeklilik için beklemek zorunda bırakıldı. Kademeli emeklilik önerisi de tam bu noktada, aradaki farkı işe giriş tarihine göre basamaklı bir geçişle kapatmayı hedefliyor.
TBMM'deki teklif hangi tarihleri kapsıyor?
Konuyla ilgili en somut adım, CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay tarafından 3 Mart 2026'da Meclis'e sunulan kanun teklifiyle atıldı. Teklif, 8 Eylül 1999 ile 16 Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı olan çalışanların kademeli bir geçiş modeliyle emekliliğe hak kazanmasını öngörüyor. Aynı teklifte esnaf ve memurlar için aranan 9 bin günlük prim şartının 7 bin 200 güne indirilmesi de yer alıyor. Ancak bir teklifin Meclis'e sunulmuş olması, o düzenlemenin yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor; metnin önce ilgili komisyonlarda görüşülmesi, ardından Genel Kurul gündemine alınıp kabul edilmesi, son olarak da Cumhurbaşkanı'nın onayından geçerek Resmî Gazete'de yayımlanması gerekiyor. Eylül 2026 itibarıyla teklif bu aşamaların hiçbirini tamamlamış değil ve komisyon sürecinde bekliyor.
Hükümetten şimdilik net bir adım yok
İktidar kanadı bugüne kadar söz konusu teklifi gündemine almadı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, konuyla ilgili farklı tarihlerde yaptığı açıklamalarda emeklilik sisteminde köklü bir değişiklik planlanmadığını yineledi. Işıkhan, daha önceki bir açıklamasında "Emeklilik sisteminde bir değişiklik planlamıyoruz" ifadesini kullanarak mevcut prim ve yıl şartlarının sürdürüleceğinin altını çizmişti. Bakanlık cephesinden gelen bu tutum, kademeli emekliliğin kısa vadede resmî bir düzenlemeye dönüşme ihtimalini şimdilik zayıflatıyor. Buna karşılık bazı sosyal güvenlik uzmanları, seçim takvimiyle birlikte 2026-2027 döneminde konunun yeniden Meclis gündemine taşınabileceğini değerlendiriyor. Bu değerlendirmelerin resmî bir teyidi bulunmuyor ve şu an için bir tarih öngörüsünden ibaret.
EYT'nin dışında kalanlar neden bu kadar ısrarcı?
EYT düzenlemesi milyonlarca çalışana yaş şartı aranmaksızın emeklilik hakkı tanırken, sigorta başlangıcı birkaç gün veya birkaç ay sonrasına denk gelen çalışanlar bu haktan tamamen mahrum kaldı. Talebin merkezinde yer alan bu grup, kendilerini EYT ile bir gün ya da birkaç ay farkla emeklilik hakkından mahrum kalmış olarak tanımlıyor ve aradaki eşitsizliğin kademeli bir geçiş modeliyle giderilmesini istiyor. Kamuoyunda dile getirilen tahminlere göre bu kapsamda kalan çalışan sayısı yaklaşık 4 milyon kişi civarında seyrediyor; ancak bu rakam resmî bir kayda değil, konuyla ilgili sivil toplum girişimlerinin ve basında yer alan değerlendirmelerin ortaya koyduğu tahmini bir büyüklüğe dayanıyor.
Sosyal medyadaki "emeklilik tabloları" resmi değil
Kademeli emeklilik beklentisinin uzaması, internet ortamında çok sayıda "kademeli emeklilik yaş ve prim tablosu" başlıklı paylaşımın dolaşıma girmesine yol açtı. Bu tablolarda 2000, 2001, 2002 ve sonraki yıllarda sigortalı olan kişiler için kesin emeklilik yaşları ve tarihleri sıralanıyor. Ne var ki herhangi bir kanun yürürlüğe girmediği için bu tabloların hiçbiri resmî bir dayanağa sahip değil. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından onaylanmış, yasalaşmış bir yaş ve prim çizelgesi bulunmuyor; dolayısıyla vatandaşların bu tür paylaşımlar üzerinden kendi emeklilik tarihini kesinleştirmesi mümkün görünmüyor. Aynı şekilde "kademeli emeklilik torba yasadan geçti" veya "Resmî Gazete'de yayımlandı" yönündeki iddialar da mevcut resmî tabloyla örtüşmüyor.
Bundan sonra süreç nasıl işleyecek?
Kademeli emekliliğin hayata geçebilmesi için önce Meclis'teki teklifin ilgili komisyondan geçmesi, ardından Genel Kurul'da görüşülüp oylanması gerekiyor. Kabul edilmesi hâlinde metnin Cumhurbaşkanı tarafından onaylanması ve Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla yürürlüğe girmesi söz konusu olabilecek. Bu aşamaların tamamlanmasına dair şu an için belirlenmiş bir takvim bulunmuyor. Bakanlığın bütçe dengesi, sosyal güvenlik sisteminin aktüeryal sürdürülebilirliği ve emekli aylıklarının düzenli ödenmesi gibi gerekçelerle temkinli bir tutum sergilemesi, sürecin ne zaman sonuçlanacağına dair belirsizliği koruyor. Konu, yeni bir yasama dönemi veya olası bir torba yasa çalışmasıyla birlikte yeniden Meclis'in önüne gelebilir; ancak böyle bir adımın ne zaman atılacağına ilişkin resmî bir açıklama şu ana kadar yapılmadı.
