Yüzyıllardır insanlığın en sadık dostları olan kedi ve köpeklerin, insan psikolojisi üzerinde iyileştirici ve rahatlatıcı bir güce sahip olduğu kabul edilir. Özellikle yoğun iş temposu, modern hayatın getirdiği kaygılar veya ani gelişen kriz anlarında evcil hayvanlara sarılmanın stresi sıfırladığı yönündeki yaygın inanış, bilim dünyasının son hamlesiyle yeniden masaya yatırıldı. Prestijli bilim dergilerinden Frontiers in Psychology'de yayımlanan ezber bozan bir araştırma, evcil hayvan-insan ilişkisinin stres yönetimindeki gerçek rolünü mercek altına aldı. Elde edilen veriler, kedi ve köpeklerin genel iyi oluş halimize katkı sağlasa da, stresin tam göbeğindeyken umulan o sihirli rahatlama mekanizmasını tetiklemediğini gösterdi.
Günde 10 Defa Ruh Hali Bildirimi Yapıldı
Evcil hayvanların anlık stres yönetimindeki etkisini tam olarak ölçmek isteyen bilim insanları, oldukça titiz bir metodoloji izledi. Araştırma kapsamında, 188 kedi ve köpek sahibi beş gün boyunca kesintisiz olarak takip edildi. Katılımcılar, kendileri için özel olarak geliştirilen bir mobil uygulama üzerinden günde 10 defaya kadar anlık ruh hallerini, stres düzeylerini ve o esnada evcil hayvanlarıyla kurdukları etkileşimin boyutunu raporladı. Toplanan binlerce veri analitiğe döküldüğünde, ortaya çarpıcı sonuçlar çıktı.
"Mutluluk Veriyor Ancak Stresi Doğrudan Azaltmıyor"
Analiz sonuçları, kedi ya da köpeklerle geçirilen zamanın insanlarda genel bir mutluluk hissi yarattığını doğruladı. Ancak iş stres anına geldiğinde durum değişti. Kişiler yüksek stres altındayken evcil hayvanlarıyla ne kadar çok ilgilenirlerse ilgilensinler, bunun stresi sönümleyen ek bir fayda sağlamadığı tespit edildi.
Araştırma ekibinin lideri Psikolog Mayke Janssens, elde edilen bulguları şu sözlerle özetledi:
"Evcil hayvanlarla etkileşimin insanların iyi oluş hali üzerindeki olumlu etkileri gerçek ve yadsınamaz görünüyor. Ancak bu olumlu etkiler, hayvanların insanların tam stresi yaşadıkları o keskin anda onunla daha iyi başa çıkmasını ya da stresi absorbe etmesini sağlamasından kaynaklanmıyor."
Stresi Körükleyebilir!
Araştırmanın bir diğer dikkat çekici boyutu ise kedi ve köpek sahiplerinin verdikleri reaksiyonların büyük ölçüde benzer çıkması oldu. Uzmanlar bu benzerliği, insanların genellikle kendi karakter yapılarına ve kişilik özelliklerine uygun evcil hayvanları seçme eğiliminde olmalarına bağlıyor.
Ancak kediler özelinde elde edilen bir bulgu, adeta tüm ezberleri bozacak nitelikte. Mobil uygulamadan gelen verileri inceleyen araştırmacılar, stres altındaki kişilerin kedileriyle daha fazla etkileşime girdiklerinde, stres ve kaygı hissini çok daha yoğun yaşayabildiklerini saptadı. Uzmanlar, kedilerin bağımsız karakterlerinin ve insan stresine verdikleri farklı tepkilerin, kaygılı anlarda insan psikolojisinde ters tepebileceğine dikkat çekiyor.