Kamuya borcu bulunan milyonlarca vatandaş ve işletme açısından önemli bir dönem dün itibarıyla kapandı. Vergi, SGK primleri, Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV), trafik idari para cezaları ve bazı diğer kamu alacaklarının daha düşük faizle taksitlendirilmesine imkan tanıyan uygulamada başvurular için belirlenen 31 Ağustos 2026 tarihi geride kaldı. Düzenlemeden zamanında yararlanan borçlular, borçlarının niteliğine göre 36, 48 veya 72 aya kadar ödeme imkanından faydalanabilecek.
Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan düzenlemeler kapsamında kamu borçlarının belirli şartlarla tecil edilmesinde uygulanan yıllık faiz oranı yüzde 39'dan yüzde 29'a çekildi. Azami tecil süresinin de 36 aydan 72 aya çıkarılmasıyla birlikte, ödeme güçlüğü yaşayan mükellefler açısından daha uzun vadeli bir ödeme planının önü açıldı.
Borçlular için başvuru dönemi sona erdi
16 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Tahsilat Genel Tebliği ile Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı vergi dairelerince takip edilen belirli kamu alacakları için özel bir tecil ve taksitlendirme imkanı getirildi. Buna göre, 5 Haziran 2026 itibarıyla vadesi geldiği halde 16 Haziran 2026'ya kadar ödenmemiş bulunan ve düzenlemenin kapsamına giren borçlar için 31 Ağustos'a kadar başvuru yapılabiliyordu.
Sürenin sona ermesiyle birlikte, söz konusu özel koşullardan yararlanmak isteyenler açısından başvuru penceresi kapanmış oldu. Düzenlemenin dikkat çeken tarafı ise bunun klasik anlamda bir borç affı olmaması. Borcun ana parasının ortadan kaldırılması yerine, kamu alacağının tecil edilerek taksitler halinde ödenmesine olanak sağlandı.
Hangi borçlar kapsamda yer aldı?
Düzenlemenin kapsamı yalnızca tek bir vergi türüyle sınırlı tutulmadı. Gelir vergisi, kurumlar vergisi, Katma Değer Vergisi, Motorlu Taşıtlar Vergisi ve bazı diğer kamu alacakları kapsamında kalan borçlar, şartları taşıması halinde tecil ve taksitlendirme imkanından yararlanabildi.
Trafik idari para cezaları, öğrenim kredisi borçları, ecrimisil ve adli para cezaları gibi bazı kamu alacakları da düzenlemenin kapsamında değerlendirildi. Bununla birlikte tüm kamu borçlarının otomatik olarak yapılandırıldığı düşünülmemeli; hangi borcun kapsama girdiği borcun türü, vadesi ve ilgili mevzuattaki şartlara göre belirlendi.
Özellikle vergi borçları açısından belirlenen tarih sınırı önem taşıdı. Düzenleme, 5 Haziran 2026 itibarıyla vadesi geçmiş ve 16 Haziran'a kadar ödenmemiş belirli kamu alacaklarını temel aldı. Bu nedenle daha sonraki dönemlerde ortaya çıkan borçların aynı şartlarla otomatik biçimde bu uygulamaya dahil edilmesi söz konusu olmadı.
72 aya kadar ödeme imkanı getirildi
Düzenlemenin borçlular açısından en dikkat çekici unsurlarından biri, taksit süresinin 72 aya kadar uzatılması oldu. Vergi borçlarında uygulanacak taksit sayısı borçlunun mali durumuna, borcun niteliğine ve ilgili mevzuattaki koşullara göre 36, 48 veya 72 ay olarak belirlenebiliyor.
Ancak her borç için 72 aylık vade uygulanması söz konusu değil. Özellikle bazı vergi türlerinde daha kısa taksit süreleri bulunuyor. KDV gibi belirli alacaklarda azami taksit süresi 12 ayla sınırlandırılıyor. Bu nedenle borcun yalnızca toplam tutarına bakılarak aylık ödemenin hesaplanması mümkün değil; borcun türü ve başvurunun hangi kapsamda değerlendirildiği de belirleyici oluyor.
Faiz oranında dikkat çeken indirim
Düzenlemenin bir diğer önemli ayağını tecil faizi oluşturdu. Normal uygulamada yüzde 39 olan yıllık tecil faizi, belirlenen tarihler arasındaki başvurular bakımından yüzde 29 olarak uygulanacak şekilde düzenlendi.
Gelir İdaresi Başkanlığının açıklamasına göre 31 Ağustos 2026'ya kadar başvuranların kapsam dahilindeki borçlarına yüzde 39 yerine yüzde 29 oranında tecil faizi uygulanması öngörüldü. Böylece borcun zamana yayılarak ödenmesi sırasında uygulanacak finansman maliyetinin düşürülmesi hedeflendi.
Burada önemli nokta, yüzde 29 oranının bütün kamu borçlarına genel ve sürekli bir faiz indirimi anlamına gelmemesi. Düzenleme, belirli tarihlerde oluşmuş ve tebliğin kapsamına giren borçlara yönelik özel bir uygulama olarak hayata geçirildi.
10 milyon liraya kadar teminat kolaylığı
Haziran ayında yapılan bir başka düzenlemeyle tecil ve taksitlendirmede teminat açısından da önemli bir değişikliğe gidildi. 13 Haziran 2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile teminatsız tecil edilebilecek kamu alacağı sınırı 250 bin liradan 10 milyon liraya çıkarıldı.
Bu değişiklik, özellikle yüksek tutarlı kamu borçlarının yapılandırılmasında borçluların karşısına çıkabilecek teminat yükünün azaltılması bakımından önem taşıdı. Ancak 10 milyon lirayı aşan borçlarda ilgili mevzuatta öngörülen teminat koşullarının devreye girebildiği belirtildi.
SGK prim borçlarında da şartlar değişti
Düzenlemenin sosyal güvenlik ayağı da işverenleri, Bağ-Kur'luları ve belirli sigortalılık statülerinden kaynaklanan prim borçlarını ilgilendirdi. SGK tarafından yayımlanan 2026/15 sayılı Genelge ile prim borçlarının tecilinde azami süre 36 aydan 72 aya yükseltildi ve yıllık tecil faizi yüzde 29 olarak belirlendi.
SGK kapsamındaki uygulamada 2026 yılı Haziran ayı ve önceki dönemlere ilişkin sigorta primleri ile işsizlik sigortası primleri ve belirli şartları taşıyan kesinleşmiş idari para cezaları dikkate alındı.
Burada vergi borçlarından farklı bir ayrıntı da ortaya çıktı. SGK'ya yapılacak başvurularda yalnızca başvuru süresinin değil, ilk taksit veya peşinatın ödeme tarihinin de yakından takip edilmesi gerekti. SGK düzenlemesine göre 31 Ağustos'a kadar başvuran borçluların ilk taksiti de en geç aynı tarihe kadar ödemesi gerekiyordu.
İlk taksidin ödenmesinin ardından tecil devam ettiği sürece icra takipleri, haciz ve satış işlemleri bakımından da belirli koruyucu hükümler uygulanabildi.
MTV borcu olan araç sahipleri ne yapabildi?
Motorlu Taşıtlar Vergisi borcu bulunan araç sahipleri de düzenlemenin dikkat çeken grupları arasında yer aldı. MTV borcunun tecil şartlarına uygun şekilde taksitlendirilmesi halinde, ödeme planına uyulduğu sürece bazı araç işlemlerinde kolaylık sağlanması mümkün oldu.
Ancak borcun taksitlendirilmesi aracın üzerindeki tüm mali yükümlülüklerin ortadan kalktığı anlamına gelmedi. Özellikle aracın satışı veya devri bakımından borcun tamamen kapatılması gibi şartların dikkate alınması gerekti. Bu nedenle MTV borcu bulunan araç sahiplerinin yalnızca taksitlendirme imkanına değil, yapmak istedikleri araç işlemine ilişkin özel koşullara da bakması önem taşıdı.
Başvurular nasıl yapılıyordu?
Vergi dairesi kapsamındaki borçlarda başvurular Gelir İdaresi Başkanlığının dijital kanalları üzerinden veya ilgili vergi dairelerinden gerçekleştirilebildi. Dijital Vergi Dairesi ve e-Devlet üzerinden yürütülen işlemler, özellikle son günlerde vergi dairelerine gitmeden işlem yapmak isteyenler açısından alternatif oluşturdu.
SGK prim borçlarında ise başvurular, borca ilişkin icra takip işlemlerinin yürütüldüğü sosyal güvenlik il müdürlükleri veya sosyal güvenlik merkezleri üzerinden gerçekleştirildi. Başvuruda ilgili tecil talep formları ile mali durumu ortaya koyan belgelerin sunulması gerekti.
Mevcut yapılandırması devam edenler de kapsamda
Düzenleme yalnızca daha önce hiç tecil başvurusu yapmamış borçluları ilgilendirmedi. Tebliğin yayımlandığı 16 Haziran 2026 tarihi itibarıyla tecil edilmiş ve ödeme planına uygun şekilde devam eden bazı kamu alacaklarında da yeni faiz oranından yararlanılmasına yönelik hükümler getirildi.
Bu kapsamda mevcut ödeme planını yeni koşullara göre değerlendirmek isteyen mükelleflerin de 31 Ağustos 2026'ya kadar başvurması gereken durumlar bulunuyordu. Düzenlemeye göre mevcut tecil kapsamındaki bazı kalan taksitlere, tebliğ tarihinden itibaren yıllık yüzde 29 oranında faiz uygulanması öngörüldü.
Borç affı değil, ödeme kolaylığı
Düzenlemenin kamuoyunda “borç yapılandırması” şeklinde anılmasına karşın hukuki niteliği açısından önemli bir ayrım bulunuyor. Burada borcun tamamen silinmesinden söz edilmiyor. Uygulama esas olarak kamu alacağının belirli şartlarla tecil edilmesi ve borçlunun daha uzun vadede ödeme yapabilmesini sağlıyor.
Bu nedenle başvuruda bulunan kişilerin ödeme planındaki taksitleri zamanında yerine getirmesi gerekiyor. Taksitlerin süresinde veya eksik ödenmesi halinde tecil şartlarının ihlal edilmesi söz konusu olabiliyor.
Şimdi ne olacak?
31 Ağustos 2026 tarihinde başvuru süresinin sona ermesiyle birlikte özel yüzde 29 tecil faizi ve bu düzenlemeye bağlı uzun vadeli ödeme imkanından yararlanma süreci yeni başvurular bakımından kapandı.
Başvuruyu zamanında yapanlar açısından ise süreç bitmiş değil. Bundan sonraki aşamada kendilerine bildirilen ödeme planının takip edilmesi ve ilk taksit dahil olmak üzere ödemelerin belirlenen tarihlerde gerçekleştirilmesi gerekiyor. Özellikle SGK borçlarında ilk taksidin de 31 Ağustos'a kadar ödenmesi gerektiğinden, yalnızca başvuru yapılmış olması tek başına yeterli kabul edilmiyor.
Vergi borçlarında ise ilk taksit ödemelerinin Eylül 2026 döneminde başlaması öngörüldü. Gelir İdaresi Başkanlığı da tecil edilen borçların ilk taksitlerinin Eylül ayında başlayacağını belirtiyor.
