İzmir Milli Kütüphane’nin yüzyılları aşan koleksiyonundan seçilen nadir eserler ilk kez kapsamlı bir sergiyle ziyaretçilerle buluştu. İzmir Büyükşehir Belediyesi ile İzmir Milli Kütüphane iş birliğinde hazırlanan “Belgesel Mirasın İzinde: İzmir’in Nadir Eserleri” sergisi, Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi (AASSM) Giriş Galeri’de açıldı.
İzmir’in yazılı ve kültürel belleğinin önemli kurumlarından İzmir Milli Kütüphane’nin Nadir Eserler Koleksiyonu’ndan seçilen eserlerin yer aldığı serginin açılışına İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, İzmir Milli Kütüphane Vakfı Başkanı avukat Ulvi Puğ, Kent Arşivi ve Müzeler Şube Müdürü ve Sergi Genel Koordinatörü Dr. Serhan Kemal Saygı, Sergi Danışmanı Prof. Dr. Mehmet Ali Akkaya ile akademisyenler, kültür insanları ve İzmirliler katıldı.
61 nadir eser sergide
Sergide İzmir Milli Kütüphane koleksiyonundan özel olarak seçilen 61 nadir eser yer alıyor. Seçki; 26 el yazması, 2 taş baskı ve 33 matbu kitaptan oluşuyor.
Serginin dikkat çeken eserleri arasında Enverî’nin 1464-1465 yıllarında şiir biçiminde kaleme aldığı Düstûrnâme-i Enverî bulunuyor. Türk kültürü ve Osmanlı tarihinin eski kaynakları arasında gösterilen eserin bir el yazması nüshası Fransa Milli Kütüphanesi’nde de yer alıyor.
Kâtip Çelebi’nin Türkçe coğrafya literatürünün önemli eserlerinden Cihannüma’nın, İbrahim Müteferrika Matbaası’nda 1732 yılında basılan nüshası da sergide ziyaretçilere sunuluyor.
Seçkide ayrıca Gutenberg’in hareketli metal harflerle baskı tekniğiyle 1531 yılında Latince basılan Aristoteles’in Toplu Eserleri ile Hasan Âşıkî tarafından kaleme alınan nadide bir yazma Kur’an-ı Kerim nüshası da bulunuyor.
İzmir Milli Kütüphane koleksiyonunda bulunan 17 İbrahim Müteferrika baskısı eserin 5’i de sergide görülebiliyor.
“Hafıza korundukça yaşıyor”
Kent Arşivi ve Müzeler Şube Müdürü Dr. Serhan Kemal Saygı, İzmir Milli Kütüphane’nin yaklaşık iki milyon kitabı, dört bine yakın süreli yayını, zengin gazete koleksiyonu ve 3 bin 500 cilde yaklaşan el yazmasıyla önemli bir kültür hazinesi olduğunu söyledi.
Saygı, serginin bu belgesel mirası toplumla buluşturmak amacıyla hazırlandığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bir arşivin ya da bir kütüphanenin gerçek gücünün depolarındaki eser sayısıyla değil, o eserlerin toplumun zihniyle ve ruhuyla temas ettiği ölçüde değerli olduğuna inanıyoruz. İşte bu sergiyi kentimizin yüzyıllardır biriken entelektüel hafızasını genciyle yaşlısıyla tüm İzmirlilerin seyrine sunmak ve bu kıymetli mirası herkese ait bir değer kılmak amacıyla hayata geçirdik. İnceleyeceğiniz her eser insanlığın öğrenme arzusunun, zamana karşı direnişinin birer tanığıdır. Hafıza korundukça yaşıyor ve paylaşıldıkça geleceğe yön veriyor. İzmir’in bu kıymetli belgesel mirasını sizlerin seyrine sunmak sadece bir sergi organizasyonu değildir. Aslında kentimize karşı tarihsel bir sorumluluğumuzdur.”
Saygı, bu kapsamda bir serginin ilk kez düzenlendiğine de dikkat çekti.
“İzmir’in kültür tarihi açısından özel bir gün”
Serginin danışmanlığını üstlenen Prof. Dr. Mehmet Ali Akkaya, İzmir Milli Kütüphane ile APİKAM’ın kentin kültür dünyasındaki önemine dikkat çekti.
Akkaya, iki kurumun ev sahipliğinde bu ölçekteki bir etkinliğin ilk kez gerçekleştirildiğini belirterek şunları söyledi:
“İzmir açısından, İzmir’in kültürü açısından çok özel bir güne tanıklık ediyoruz. İzmir’in kültür evreninin çok müstesna iki kurumunun ev sahipliğiyle gerçekleştirilmiş bu çapta ilk etkinlik olacak bu. İnanıyorum ki İzmir’in kültür tarihi açısından bugün ileride çok özel bir gün olarak anılacak. İzmirlilerde ‘Acaba biz bu kurumlara gitsek çok daha fazlasını görür müyüz?’ diye bir merak uyandırırsa bence bu beş aylık emeğin sonuçları alınmaya başlamış olur. Umarım ziyaretçisi çok olur; zihinlerde çok sayıda soru uyandıran ve kentimizde kültür tarihi açısından yeni açılımlar yaratabilecek bir etkinlik olur.”
“Bu kitaplar bütün İzmir’in, bütün Türkiye’nin”
İzmir Milli Kütüphane Vakfı Başkanı avukat Ulvi Puğ ise kütüphanenin sahip olduğu kültürel mirasın yalnızca bir kuruma değil, kente ve ülkeye ait olduğunu vurguladı.
Yaklaşık iki milyon kitaplık koleksiyona dikkat çeken Puğ, serginin hazırlanmasına katkı sunanlara teşekkür ederek şöyle konuştu:
“Bu kitaplar bizim değil. Bütün İzmir’in, bütün Türkiye’nin kitapları. Bu serginin hazırlanmasına katkı sunan APİKAM Müdürü Dr. Serhan Kemal Saygı’ya ve bütün APİKAM çalışanlarına çok teşekkür ediyorum. Az kadroyla çok değerli işler yapıyoruz.”
Puğ, Prof. Dr. Mehmet Ali Akkaya, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay ve Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay’a da teşekkürlerini iletti.
Sergi 15 Kasım’a kadar açık
Genel koordinasyonunu avukat Ulvi Puğ ile Dr. Serhan Kemal Saygı’nın, danışmanlığını ise Prof. Dr. Mehmet Ali Akkaya’nın üstlendiği sergiyle İzmir’in yazılı ve kültürel mirasının görünür kılınması hedefleniyor.
Kentteki kitap ve kütüphane kültürünün tanıtılması ve tarihsel koleksiyonların farklı kesimlerle buluşturulması amacıyla hazırlanan “Belgesel Mirasın İzinde: İzmir’in Nadir Eserleri” sergisi, 15 Kasım 2026’ya kadar Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi Giriş Galeri’de ziyaret edilebilecek.
