Yüksek faiz ortamının inşaat sektörü üzerindeki baskısı sürerken, konut üreticileri yeniden harekete geçti. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı yapı izin istatistiklerine göre, 2026 yılının ilk çeyreğinde yapı ruhsatı verilen daire sayısı yıllık bazda yüzde 37 artarak son dokuz yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Bu gelişme, finansman maliyetlerinin yüksekliğine karşın sektörün konut arzını artırma konusundaki kararlılığını gözler önüne serdi.
OCAK-MART DÖNEMİNDE TÜM KALEMLERDE ARTIŞ
TÜİK verilerine göre ocak-mart döneminde yapı ruhsatı verilen bina sayısı yüzde 19,6, daire sayısı yüzde 37, ruhsat verilen yüz ölçümü ise yüzde 26,1 oranında yükseldi. Böylece bina sayısı 34 bin 579'a, daire sayısı 232 bin 252'ye, toplam yüz ölçüm ise 44 milyon 406 bin 211 metrekareye çıktı. Bina sayısındaki rakam son beş yılın en yükseği olurken, daire ve yüz ölçüm verileri son dokuz yılın zirvesini işaret etti.
Dikkat çeken bir diğer husus ise, önceki dönemlerde deprem konutu üretimine bağlı olarak yaşanan yüksek artışlara rağmen, bu çeyrekte 2017'den bu yana görülen en yüksek daire sayısına ulaşılması oldu. Bu durum, konut üretiminin artık deprem kaynaklı zorunlu projelerin ötesine geçerek genel arz artışına yöneldiğine işaret ediyor.
ERTELENEN PROJELER YENİDEN DEVREYE GİRDİ
Gayrimenkul ve İnşaat Platformu Başkanı Mustafa Ekiz, yapı ruhsatlarındaki sıçramanın temel nedenini son iki yılda finansman maliyetleri yüzünden askıya alınan projelerin yeniden hayata dönmesine bağladı. Ekiz, konut arzındaki yetersizlik ile kentsel dönüşüm ihtiyacının bu sürece ivme kazandırdığını söyledi. Maliyet artış hızındaki yavaşlamanın da yatırımcıların kararlarını desteklediğini belirten Ekiz, maliyet baskısının tamamen ortadan kalkmadığını ancak geçmişteki sert artışların artık geride bırakıldığını ifade etti. Bu çerçevede, proje planlama süreçlerinde öngörülebilirliğin arttığını ve üreticilerin yatırım kararlarını daha kolay alabildiğini sözlerine ekledi.
KENTSEL DÖNÜŞÜM RUHSAT ARTIŞINDA BELİRLEYİCİ OLDU
Anadolu Yakası İnşaat Müteahhitleri Derneği (AYİDER) Başkanı Hakan Şişik, sektörde genele yayılan bir canlanmadan bahsetmek için henüz erken olduğunu vurguladı. Şişik, asıl etkenin daha önce ertelenen arzın yeniden piyasaya girmesi olduğunu belirterek, kentsel dönüşüm projelerinin ruhsat artışında belirleyici rol oynadığını söyledi.
Şişik'e göre, maliyet artış hızının kontrol altına alınması üreticilerin geleceği daha net görmesini sağladı ve bu durum konut üretim sürecini hızlandırdı. Yüksek faiz ortamına rağmen nitelikli konuta yönelik talebin canlılığını koruduğunu belirten Şişik, sermaye yapısı güçlü firmaların projelerinde hızlanma yaşandığını kaydetti.
DEVLET TEŞVİKLERİ VE DİJİTALLEŞME ETKİLİ OLDU
Sektör temsilcilerinin değerlendirmelerine göre kentsel dönüşüm odaklı projeler, devlet teşvikleri ve ruhsat süreçlerindeki dijitalleşme, inşaat sektöründeki bu ivmenin arkasındaki ana unsurlar arasında yer aldı. Mali açıdan güçlü konumda bulunan üreticilerin yeni projelere yönelmesi, sektördeki bu hareketliliğin önümüzdeki dönemde de sürebileceğine işaret etti.