Ev sahibi olma hayaliyle beklemeye geçen milyonlarca vatandaşın gündeminden düşmeyen yüzde 1,20 faizli İlk Evim konut kredisi, 12 Ağustos itibarıyla resmi olarak devreye girmedi. Hazine ve Maliye Bakanlığı koordinasyonunda sürdürülen çalışmalar son aşamaya yaklaşırken, kamu bankaları üzerinden hayata geçirilmesi planlanan kredi paketinde başvuru ekranları henüz açılmadı. Ekonomi yönetiminin yıl içinde tamamlanmasını hedeflediği düzenlemeyle, ilk kez konut alacak dar ve orta gelirli vatandaşların piyasa koşullarının çok altında bir faiz oranıyla ev sahibi olabilmesi amaçlanıyor.
Kredi neden bu kadar merak ediliyor?
Konut kredisi faizlerinin yüzde 3 seviyelerinde seyrettiği mevcut piyasa koşullarında, gündeme gelen yüzde 1,20'lik oran vatandaşlar için ciddi bir maliyet avantajı anlamına geliyor. Bu fark, aylardır sosyal medyada ve haber sitelerinde İlk Evim kredisinin çıkıp çıkmadığına dair sorularının art arda sorulmasına yol açtı. Orta Vadeli Program çerçevesinde şekillenen projenin, konut piyasasında arz-talep dengesini bozmadan dar gelirli ailelerin barınma sorununa çözüm üretmesi hedefleniyor.
Başvurular ne zaman açılacak?
Kredi paketine ilişkin yasal altyapının büyük ölçüde tamamlandığı belirtilse de resmi bir başvuru takvimi şu ana kadar paylaşılmadı. Yetkili ağızlardan yapılan açıklamalarda kampanyanın yılın ikinci yarısında devreye alınmasının hedeflendiği aktarılıyor, ancak kesin bir gün ya da hafta telaffuz edilmiş değil. Konuyla ilgili nihai kararın kamuoyuna duyurulmasının ardından, başvurular muhtemelen kamu bankalarının şube ağı ve dijital bankacılık kanalları üzerinden toplanmaya başlayacak.
Şartlar konusunda neler biliniyor?
Resmi bir yönetmelik henüz yayımlanmadığı için kredinin nihai koşulları netlik kazanmadı. Buna karşın kulislere yansıyan bilgiler, paketin yalnızca hayatında hiç konut sahibi olmamış kişileri kapsayacağı yönünde. Başvuranın kendisi, eşi ya da reşit olmayan çocuğu adına kayıtlı bir taşınmazın bulunmaması gerekiyor. Düzenli bir gelire sahip olmak ve bankaların kredi notu değerlendirmesinden geçmek de öne çıkan kriterler arasında sayılıyor. Satın alınacak konutun da belirlenecek büyüklük ve değer sınırlarına uygun olması bekleniyor. Vade tarafında ise 180 aya, yani on beş yıla kadar uzayabilecek bir ödeme planı konuşuluyor; bu da aylık taksitleri piyasa ortalamasının epey altına çekebilecek bir seçenek olarak değerlendiriliyor.
Yaş sınırı sorusuna net yanıt yok
Vatandaşların en çok sorduğu konulardan biri de kredide bir yaş sınırlaması olup olmayacağı. İlk Evim paketi için şu ana kadar resmi bir yaş kriteri açıklanmadı; sosyal medyada dolaşan iddialar herhangi bir kurum tarafından doğrulanmadı. Bununla birlikte konuyu dolaylı olarak ilgilendiren ayrı bir gelişme var. CHP Tokat Milletvekili Kadim Durmaz, ilk kez ev sahibi olacak 40 yaş altındaki vatandaşlara yönelik bir kanun teklifini TBMM Başkanlığı'na sundu. Teklif, kullanılacak konut kredisinde ortaya çıkan faiz veya kâr payının yüzde 75'e varan kısmının Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesinden karşılanmasını öngörüyor. Düzenleme kapsamında dosya masrafı alınmaması, ekspertiz ve tapu harçlarında indirime gidilmesi de planlanıyor. Ancak bu teklif hâlâ Plan ve Bütçe Komisyonu aşamasında bekliyor; Genel Kurul'da görüşülüp oylanmadığı için yasalaşmış bir düzenleme niteliği taşımıyor. Dolayısıyla 40 yaş sınırı, İlk Evim kredisinin doğrudan bir şartı değil, ayrı bir yasama süreci olarak değerlendirilmeli.
Kredi hangi bankalardan kullanılabilecek ?
Paketin kamu bankaları eliyle uygulanması planlanıyor. Bu kapsamda Ziraat Bankası, Halkbank ve VakıfBank'ın süreçte yer alması bekleniyor. Özel bankaların kampanyaya dahil edilip edilmeyeceği ise henüz belli değil. Bankaların kredi limitleri, başvuru ekranlarının nasıl işleyeceği ve gerekli belgelerin neler olacağı gibi teknik detaylar, resmi düzenlemenin yayımlanmasının ardından netleşecek.
Ödeme planında neler konuşuluyor ?
Şimdiye kadar kamuoyuna yansıyan hesaplamalara göre yüzde 1,20 faiz ve 180 ay vade üzerinden çekilecek 1 milyon liralık bir kredide aylık taksitin yaklaşık 13 bin 500 lira civarında oluşması bekleniyor. Toplam geri ödeme tutarının ise 2,4 milyon lira seviyesinde şekillenmesi öngörülüyor. Bu rakamlar resmi bir tarife değil, mevcut faiz ve vade beklentileri üzerinden yapılan tahmini hesaplamalara dayanıyor; kredi limitlerinde artış ihtimali de değerlendirmeler arasında yer alıyor.
Süreç nasıl ilerleyecek ?
Konuya ilişkin son sözü Hazine ve Maliye Bakanlığı ile bankacılık düzenleyicilerinin birlikte söyleyeceği belirtiliyor. Finansal İstikrar Komitesi'nin, uzun vadeli ve uygun taksitli bir mortgage benzeri model üzerinde çalıştığı, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun da konut kredilerinde risk ağırlığını düşürecek adımlar üzerinde durduğu ifade ediliyor. Tüm bu çalışmaların resmi bir yönetmelikle sonuçlanmasının ardından, İlk Evim konut kredisinin başvuru tarihi, kesin faiz oranı ve yararlanma koşulları kamuoyuyla ayrıntılı şekilde paylaşılacak. Vatandaşların, kredi resmen yürürlüğe girene kadar sosyal medyada dolaşan tarih ve şart iddialarına karşı temkinli yaklaşması, gelişmeleri yalnızca resmi kurumların açıklamalarından takip etmesi öneriliyor.
