Türkiye'de trafik güvenliğini tehdit eden alışkanlıklara karşı yeni bir dönem başladı. Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmelikle sürücülerin araç içindeki ekranlarda video ve televizyon izlemesi resmen yasaklandı; sesin araç dışına taşması ve kamunun huzurunu bozması da artık kanun önünde suç sayılıyor.
KARAYOLLARI TRAFİK YÖNETMELİĞİ'NDE KÖKLÜ DEĞİŞİKLİK
Yıllardır tartışılan ama bir türlü yasal zemine oturtulamamış bir sorun, nihayet net bir düzenlemeye kavuştu. Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikle birlikte araç içindeki görüntü ve ses cihazlarının kullanımına ilişkin kapsamlı kurallar belirlendi. Değişiklik, uzun süredir trafik kazalarının önemli nedenlerinden biri olarak gösterilen sürücü dikkat dağınıklığını doğrudan hedef alıyor.
Yönetmeliğin en dikkat çekici yeniliği, "görüntü cihazı" ve "sürücü görüş alanı" kavramlarının ilk kez tanım olarak metne eklenmesi oldu. Sürücünün izleme ve kullanma sahasında yer alan, aracın hareketi sırasında televizyon ya da video yayını izlenmesine imkân tanıyan her türlü ekran, artık resmi olarak "görüntü cihazı" statüsünde değerlendiriliyor.
GÖRMEZDEN GELİNEMEYECEK BİR TEHLİKE
Sürücülerin direksiyon başında cep telefonu yerine araç içi ekranlardan dizi, film ya da canlı yayın izlediğine dair sahne artık çok da alışılmadık değildi. Büyük şehirlerin trafik sıkışıklığında sık sık gözlemlenen bu tablo, pek çok uzmanın yıllardır dile getirdiği ciddi bir güvenlik açığına işaret ediyordu. Yeni düzenleme, bu tehlikeyi hukuki bir çerçeveye bağlıyor.
Seyir halindeyken sürücünün kullanım alanında kalan ekranlarda video veya televizyon yayını izlemek, yönetmelikle birlikte açıkça yasaklandı. Bununla birlikte, navigasyon, park yardımı, araç kamera sistemi ve aracın kontrol paneline ilişkin ekranların bu amaçlarla kullanımı yasak kapsamı dışında tutuldu. Yani sürücü, yön bulmak için haritaya bakabilecek; ancak o ekrandan film izleyemeyecek.
GÖRÜŞ ALANINI KAPATAN HER ŞEY TARİHE KARIŞIYOR
Yönetmelik yalnızca video yasağıyla sınırlı kalmadı. Düzenleme, sürücünün görüş alanını daraltan ya da tamamen kapatan aksesuar ve eşyaların araçta bulundurulmasını da yasaklıyor. Karayolunu, yayaları, diğer araçları ve trafik işaretlerini görmesini engelleyecek biçimde yerleştirilen her türlü nesne, bu kapsamda değerlendiriliyor.
Ancak yönetmelik bazı istisnalara da yer verdi. Direksiyon simidinin ya da gösterge panelinin en üst noktasından itibaren beş santimetreyi aşmayacak yükseklikte ön cama monte edilen araç kameraları ve telefon tutucular, görüşü engelleyici unsur sayılmayacak. Bu düzenleme, özellikle navigasyon için telefon tutan sürücülerin sıkça yaşadığı hukuki belirsizliği de ortadan kaldırıyor.
CAMINDAN DIŞARI TAŞAN MÜZİK ARTIK SUÇ
Yönetmeliğin bir diğer önemli ayağı ses sistemlerini kapsıyor. Araç içindeki ses cihazlarının sesi dışarı taşacak ve çevredeki insanların rahat ile huzurunu bozacak biçimde kullanılması yasaklandı. Bu düzenleme, özellikle yüksek sesle müzik çalan araçların yarattığı gürültü kirliliğine karşı uzun süredir dile getirilen şikâyetlerin sonunda karşılık bulduğuna işaret ediyor.
Bunun yanı sıra araçlara ilave hoparlör, amplifikatör, subwoofer ve benzeri ses sistemi eklenmesi de yasaklandı. Yönetmelik bu noktada yalnızca araç üreticisinin belirlediği ses sistemlerinin kullanılmasına izin veriyor. Bununla birlikte bir miktar esneklik de tanındı: Araçların bagaj bölümüne, maksimum 45 Hz kapasiteli tek bir subwoofer ile maksimum 300 watt gücünde tek bir amplifikatör yerleştirilebilecek.
OTOBÜSLERDE YOLCUYA DOKUNULMADI, ŞOFÖRE YASAK GETİRİLDİ
Ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapan M2 ve M3 sınıfı araçlar için ise ayrı bir düzenleme yapıldı. Bu araçlarda yolculara yönelik bireysel sesli ve görüntülü cihazların bulundurulmasına izin verildi; ancak söz konusu cihazların şoförün göremeyeceği konumda olması şartı arandı. Şoförlerin bu cihazları yönetmesi ya da kontrol etmesi ise kesinlikle yasak kapsamında değerlendiriliyor. Böylece hem yolcu konforu korunuyor hem de sürücünün dikkati yola sabitlenmiş oluyor.
Yönetmelik, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girdi.
