Türkiye'de sürücüleri yakından ilgilendiren akaryakıt fiyatlarında hareketli bir dönem başladı. 31 Ağustos'u 1 Eylül'e bağlayan gece yarısından itibaren motorin fiyatlarına Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) kaynaklı 3,60 liralık zam yansıtılırken, sektörden gelen bilgiler LPG'de de benzer bir artışın kapıda olduğuna işaret ediyor. Yayımlanan vergi takvimine göre motorindeki maktu ÖTV tutarı litre başına 3 lira artırıldı; bu tutara yüzde 20 oranındaki Katma Değer Vergisi eklenince pompadaki fark 3,60 liraya ulaştı. Zam sonrası İstanbul'da motorin litre fiyatı 81 lirayı, Ankara ve İzmir'de ise 82 lirayı aştı.
Ağustos'ta sıfırlanan vergi Eylül'de geri döndü
Konunun perde arkasında, yaz aylarında küresel petrol fiyatlarındaki dalgalanmanın üretici, esnaf ve tüketici üzerinde ek yük oluşturmaması amacıyla motorinde geçici olarak sıfırlanan ÖTV uygulaması bulunuyor. Ağustos boyunca yürürlükte kalan bu muafiyet, eylül ayının ilk gününde sona erdi. Belirlenen takvime göre vergi artık kademeli biçimde yeniden tesis ediliyor ve bu adım, ay başından itibaren pompa fiyatlarına doğrudan yansıyor.
Zam tek seferlik değil, yıl sonuna kadar sürecek
Motorindeki vergi ayarlamasının en dikkat çekici yanı, sadece eylül ayına özgü olmaması. Yayımlanan takvime göre litre başına 3 liralık ÖTV artışı, KDV dahil 3,60 lira olarak yılın kalan aylarında da her ay tekrarlanacak. Bu da motorin fiyatlarının önümüzdeki aylarda aşama aşama yükselmeye devam edeceği, dolayısıyla nakliye, tarım ve lojistik sektörlerinin maliyet hesaplarını yeniden gözden geçirmesi gerekeceği anlamına geliyor.
Benzine şimdilik dokunulmadı
Motorindeki bu belirgin artışın aksine, benzin tarafında 1 Eylül itibarıyla resmileşmiş herhangi bir zam ya da indirim kararı bulunmuyor. Yani şu an için özel araç kullanan sürücüler cebine yansıyan bir fark görmüyor; ancak akaryakıt fiyatlarındaki güncellemelerin sık sık yeniden değerlendirildiği düşünüldüğünde, benzin tarafında da önümüzdeki günlerde bir hareket yaşanması sürpriz olmayacak.
Sırada LPG var: Depolara göre değişen bir zam bekleniyor
Motorindeki ÖTV artışının ardından gözler şimdi LPG'ye çevrildi. Konuyu yakından takip eden bir ekonomi muhabirinin aktardığına göre, benzin ve motorindeki zam hareketinin LPG'yi de etkilemesi bekleniyor ve 2 Eylül'ü sabaha bağlayan gece yarısından itibaren, dağıtım şirketine göre değişmek üzere litre başına yaklaşık 1,07 ila 1,11 lira arasında bir artış gündemde. Zammın kesin oranının depoya ve bölgeye göre farklılık göstermesi bekleniyor; bu nedenle özellikle otogaza dönüşümlü araç kullanan sürücülerin önümüzdeki saatlerde bölgelerindeki güncel LPG fiyatlarını yakından takip etmesi öneriliyor.
Şehir şehir güncel akaryakıt fiyatları
Yeni düzenlemenin ardından İstanbul'un Avrupa Yakası'nda litre benzin fiyatı 74,34 lira, motorin fiyatı 81,07 lira ve LPG fiyatı 33,79 lira olarak uygulanıyor. Anadolu Yakası'nda ise fiyatlar bir miktar daha düşük seyrediyor; benzin 74,20 lira, motorin 80,93 lira ve LPG 33,19 liradan satışa sunuluyor. Başkent Ankara'da litre benzin 75,32 lira, motorin 82,19 lira, LPG ise 33,89 liradan pompalara yansıyor. İzmir'de de tablo benzer bir seyir izliyor; benzin 75,60 lira, motorin 82,46 lira ve LPG 33,79 lira olarak listeleniyor. Öte yandan doğu illerinde bayi maliyetlerinin daha yüksek olması nedeniyle motorin fiyatının 83,92 liraya kadar çıktığı görülüyor; bu da bölgeler arasındaki farkın eylül ayı zammıyla birlikte daha belirgin hale geldiğini gösteriyor.
Sürücüler için ne anlama geliyor?
Motorindeki kademeli zam takvimi yalnızca özel araç sahiplerini değil, yük taşımacılığı yapan firmaları, toplu taşıma işletmelerini ve tarımsal üretimde mazot kullanan çiftçileri de doğrudan etkileyecek. Nakliye maliyetlerindeki her artış, zincirleme biçimde market raflarındaki ürün fiyatlarına da yansıma potansiyeli taşıyor. LPG tarafındaki beklenen zam ise otogazlı araç kullanan geniş bir sürücü kitlesini ilgilendiriyor; şehir içi toplu taşımada ve ticari araçlarda otogaz kullanımının yaygınlığı düşünüldüğünde, bu zammın günlük yaşama etkisinin kısa sürede hissedilmesi bekleniyor.
Akaryakıt fiyatlarındaki bu tablo, hem küresel petrol piyasalarındaki seyre hem de yurt içi vergi takvimine bağlı olarak önümüzdeki günlerde yeniden şekillenebilir. Gece yarısı itibarıyla geçerli olan güncellemeler nedeniyle sürücülerin zam ve indirim duyurularını bir gün önceden takip etmesi, olası fiyat farklarından etkilenmemek açısından önem taşıyor.
