Terörsüz Türkiye sürecinin ekonomi boyutuna ilişkin rapor hazırlayan AK Parti'nin Ekonomiden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Nihat Zeybekci, Türkiye’nin 41 yılda 3 trilyon dolar, yılda 75 milyar dolar kaybettiğini ifade ederek, “Terörsüz Türkiye süreci çok büyük bölgeyi kapsayacak; Suriye de etkilenecek, Irak da” dedi.
AK Parti'nin Ekonomiden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Nihat Zeybekci, Terörsüz Türkiye'nin ekonomik boyutunu değerlendiren geniş çaplı bir rapor hazırladı. Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki 26 ili kapsayan araştırmanın sonuçları raporlaştırıldı. 41 yıllık analize göre, Türkiye'nin terör nedeniyle yaklaşık 3 trilyon dolar ekonomik kayıp yaşadığı, bunun yıllık ortalama 75 milyar dolara denk geldiği belirtildi.
Ekonomi Gazetesi’ne konuşan Zeybekci, Terörsüz Türkiye sürecinin ekonomi ayağı kapsamında gerçekleştirdiği "Ekonomi buluşmaları"nda 26 ilde oda, dernek, vakıf, kanaat önderleri ile sanayi ve iş dünyasının temsilcileriyle bir araya geldi. Görüşmelerden elde edilen verileri rapor haline getirdi. Elde edilen sonuçlara göre, 26 ilde vatandaşların sürece refah, ekonomi, kalkınma, istihdam ve huzur açısından bakışı oldukça olumlu. Araştırmada, bu başlıklarda bilgilendirme yapıldığında desteğin yüzde 90'lara ulaştığını belirten Zeybekci, Van’ı örnek göstererek; “Van, Terörsüz Türkiye sürecinin ekonomiyle ilgili bölümünü en çıplak şekilde anladığımız il diye söyleyebilirim. Van, 1 milyon 200 bin civarında nüfusu olan, Türkiye’nin nüfus anlamında en büyük 21. şehri. Ancak kişi başına gayrisafi hasıla anlamında baktığımız zaman 6 bin dolar seviyesinde ve Türkiye’nin 81’inci sırasında.
Nüfus demografisine bakıyoruz; yüzde 50’si 0-25 yaş aralığında. Meralarına bakıyorsun; hayvancılık potansiyeli anlamında Türkiye meralarının yüzde 10’u orada. Güneşlenme ile ilgili teknik bir ölçüm var. Güneş enerjisinden, yenilenebilir enerji kaynaklarından faydalanma anlamında Türkiye’de bir numara. Bu potansiyel anlamında söylüyorum. Tarihi vesaire… Ama darmadağın olmuş, sebep terör.
Kamu yatırımları açısından baktık, ‘Bunda kamunun suçu var mı?’ diye sorduk. 2003’ten itibaren aldığımız zaman, deprem dönemi de dahil, kamu yatırımlarında iller arasında kaçıncı sırada diye baktığımızda hiç 14’ün altına düşmemiş. Kamu oraya bazen 2’nci sıra, 3’üncü sıra, 5’inci sıra kaynak aktarmış. Türkiye’de iller arasında kamunun akıttığı kaynak ve imkan anlamında en düşük olduğu dönemlerde bile 14’üncü sırada olmuş. Onun için Van bizim için son derece önemli bir örnek oldu.”
41 yılda Türkiye, 3 trilyon dolar kaybetti
Zeybekçi konuşmasında; “Terörsüz Türkiye sürecinin ana kadrajının, bu işin ekonomi olarak menfaatlere getirileri ne olabilir, onun üzerine bina edersek Terörsüz Türkiye’yi sanki daha güçlü halde desteklemiş oluruz. Yani ekonomi üzerine bina ettiğimiz bir süreç oralarda. Bölgede vatandaşın yüzde 90’ın üzerinde sürece verilen desteğini görmek, Cumhurbaşkanımızın bu konuda hakikaten aldığı inisiyatifin ve riskin buna değeceğini düşündürüyor. Bu kayıp olmamış olsaydı, Türkiye bambaşka bir yerde olurdu. 41 yıldan beri kaybedilen bu kaynak, yıllık 75 milyar dolara denk geliyor. Bu paralar harcanmış olsaydı Türkiye’de neler yapılırdı, Türkiye bugün nerede olurdu? Türkiye çok daha farklı bir noktada olurdu.”
41 yılda nelerin yapılabileceğini şöyle açıkladı:
Zeybekci’nin aylardır üzerinde çalıştığı raporun ilk bölümünde, terör nedeniyle yaşanan ekonomik kayıplara ilişkin dikkat çekici analizlere yer verildi: Yaklaşık 4 milyon kişiye ilave istihdam sağlanabilirdi. 143 adet Akkuyu Nükleer Güç Santrali yapılabilirdi. 41 yıldaki kayıp, 36 adet 6 Şubat depremi büyüklüğünde bir ekonomik kayba denk geliyor. Bin adet Yusufeli Barajı inşa edilebilirdi. 750 adet Atatürk Barajı yapılabilirdi. 2 bin adet Osmangazi Köprüsü inşa edilebilirdi. İstanbul-Ankara arasında 714 kez hızlı tren hattı yapılabilirdi” dedi. Zeybekci 41 yılda yaşanan kaybın yaklaşık 3 trilyon dolar olduğunu belirterek, bunun maliyetinin üç 6 Şubat depremine eşdeğer olduğunu ve bu kaynakla Türkiye'nin adeta üç kez baştan inşa edilebileceğini söyledi. Zeybekci, terörün sona ermesiyle Türkiye'nin önümüzdeki 10 yılda 750 milyar dolarlık ek kaynağa sahip olacağını belirterek, bunun yılda 75 milyar dolarlık ilave bütçe anlamına geldiğini söyledi. Bu kaynağın sanayi, ekonomi, eğitim, ulaşım, sağlık ve emekliler başta olmak üzere her alanda kullanılabileceğini ifade etti.
Süreç çok büyük bölgeyi kapsayacak
Zeybekci; “Bölgede Terörsüz Türkiye’nin yarattığı iklim, gerek bizim 26 ilimizi gerekse Irak ve Suriye dahil olmak üzere çok büyük bir bölgeyi kapsayacak. Yani biz kendi içimizde Terörsüz Türkiye süreciyle ilgili hukuki, anayasal veya diğer pratik uygulamalarla düzenlemeleri yapacağız. Ama bunun etkisi, dalgası Suriye’yi de Irak’ı da tamamen etkileyecek. Niye biz Irak’la aramızda çok güzel bir ekonomi iklimi yaratamıyorduk? Terörle ilgili olarak. Niye Suriye ve Türkiye olarak o bölgedeki ekonomi, tarım, hayvancılık, sanayi ve iş gücü fırsatlarını kullanamıyordum? Bütün bunların nedeni sapkın terördü. Ama bu ortadan kalktığı zaman önce bir güven, huzur ortamı oluşacak, sonra inanılmaz bir motor ortaya çıkacak. Orada inanılmaz bir jeneratör çıkacak. Yani o bölgede, o coğrafyada bunun tamamı hem Suriye’yi hem Irak’ı hem de Türkiye’yi etkileyecek. 26 ildeki bu kademe düşüklüğü bir anda yukarıya doğru hızlı çıktığı zaman, Türkiye’nin tamamında da bir kademe yükselme olur. Yani neler olacak? Bunlar olacak. Onun için Terörsüz Türkiye’nin ekonomi tarafına baktığınız zaman, aslında buzdağının görünmeyen tarafı ekonomi tarafıdır. Sürecin hayata geçmesi demek; insanların aş ve işe sahip olması, refaha kavuşması, gençlerin gelecekle ilgili umutlarının artması, oradaki genç erkeklerin ve kızların evlilik, yuva, çeyiz ve mutlulukla ilgili hayaller kurabilmesi demek. Süreç patlama yapacak” dedi. HABER MERKEZİ
