KENAN YEŞİL / MANŞETİZ – Ürünlerde izin verilen sınırların üzerinde tespit edilen Aflatoksin ve Okratoksin A nedeniyle tonlarca incir sınır kapılarında durdurularak geri çevrildi, İsveç’te ise raflardan toplatıldı.
Türkiye’nin üretim ve ihracatında dünya lideri olduğu kuru incirde, 2026-2027 sezonu ihracat gemilerinin kalkmasına sayılı günler kala Avrupa Birliği sınırlarında büyük bir kriz yaşandı.
Avrupa Komisyonu Sağlık ve Gıda Güvenliği Genel Müdürlüğü (DG SANTE) bünyesinde faaliyet gösteren Hızlı Alarm Sistemi’nin (RASFF) yayımladığı 38. hafta (14-20 Eylül 2026) bildirim raporuna, Türkiye menşeli kuru incir partilerine yönelik peş peşe gelen ret kararları damga vurdu.
Raporda, yalnızca tek bir günde (18 Eylül 2026) Türkiye menşeli kuru incirler için 7 sınır kapısında doğrudan ret, 1 adet ise iç pazardan toplatma olmak üzere toplam 8 ayrı işlem kayıtlara geçti.
Bütün bildirimler "ciddi risk" statüsünde
AB sınır kontrol noktalarında yapılan analizlerde takılan tüm partiler, insan sağlığını tehdit eden mikotoksinler nedeniyle "serious" (ciddi risk) kategorisinde sınıflandırıldı.
İhracat sevkiyatlarının kara yolu geçiş kapıları olan Bulgaristan (4 parti) ve Yunanistan (3 parti) gümrüklerinde yapılan resmi kontrollerde incirler durdurularak alıkonuldu. Tespit edilen mikotoksin limit aşımları gerekçesiyle söz konusu 7 partinin tamamı hakkında "Re-dispatch" (Türkiye'ye iade / mahrecine iade) kararı verildi.
Öte yandan İsveç’te piyasa denetimi sırasında Türk menşeli kuru incirlerde yüksek oranda Okratoksin A tespit edildi. AB alarm sisteminde "Alert" koduyla yayımlanan bildirim sonrası ürünlerin piyasadan ve tedarik zincirinden acil olarak geri çekilmesi kararlaştırıldı.
Kuru incir kontrole takıldı
18 Eylül tarihli RASFF kayıtlarına yansıyan ihlaller ve tespit edilen zararlı maddelerin incelendiğinde, İsveç’te kuru incirde okratoksin A tespiti nedeniyle piyasadan toplama kararı alındı.
Yunanistan sınır kapısında, kuru incirde okratoksin A ve toplam aflatoksin, kuru incirde aflatoksin B1 tespiti nedeniyle 3 partinin Avrupa Birliği’nde girişi durduruldu ve geri iade kararı verildi.
Bulgaristan sınırında ise kuru incirde aflatoksin, aflatoksin B1 ve toplam aflatoksin, kuru incirde okratoksin A tespiti nedeniyle 4 partinin Avrupa Birliği’nde girişine izin verilmedi ve geri iade kararı çıktı.
Yeni sezon öncesi sınırda denetimler sıkılaşabilir
TARİŞ İncir Birliği'nin alım fiyatı belirleme sürecinde ihracatçıyla yaşadığı belirsizlik ve üreticinin maliyet baskısı gündemdeki yerini korurken, Avrupa kapısından dönen partiler sektörde tedirginlik yaratmaya devam etti
İklim dalgalanmalarına ve kurutma koşullarına bağlı olarak türeyen küf kaynaklı Aflatoksin ve Okratoksin A vakalarındaki bu toplu artışın, AB kapılarında Türk kuru incirine uygulanan zorunlu fiziksel analiz ve kontrol oranlarını artırma tehlikesi taşıyor.
