Vergi dairesine, Sosyal Güvenlik Kurumu'na, trafik idari para cezalarına ya da öğrenim kredisine borcu bulunan milyonlarca vatandaşı ilgilendiren yapılandırma uygulamasında geri sayım başladı. Borçlarını avantajlı koşullarda ödeme fırsatı sunan düzenlemeden faydalanmak isteyenlerin başvurularını 31 Ağustos'a kadar tamamlaması gerekiyor. Süreyi kaçıranlar, 72 aya varan taksit seçeneği, faiz indirimi ve teminat muafiyeti gibi imkânlardan yararlanamayacak.
Konuya ilişkin yürütülen çalışma, ekonomik koşullar nedeniyle borcunu zamanında ödeyemeyen vatandaşların kamuya olan yükümlülüklerini daha esnek bir takvimle kapatabilmesini amaçlıyor. Gelir İdaresi Başkanlığı ve SGK'ye bağlı birimler, başvuruların ay sonuna kadar tamamlanması gerektiğini yineleyerek vatandaşları son güne bırakmamaları konusunda uyarıyor.
Yapılandırma hangi borçları kapsıyor?
Düzenlemeden yararlanabilecek borç kalemlerinin başında gelir vergisi, kurumlar vergisi ve katma değer vergisi geliyor. Bunlara ek olarak Motorlu Taşıtlar Vergisi, çeşitli harçlar, trafikten kaynaklanan idari para cezaları, ecrimisil bedelleri, adli para cezaları ve öğrenim kredisi borçları da vergi dairelerince yürütülen yapılandırma kapsamında değerlendiriliyor.
SGK tarafında ise tablo farklı değil. Sigorta primi borcu bulunanlar, işsizlik sigortası primi ödemeleri aksayanlar, Bağ-Kur borçlusu esnaf ve kesinleşmiş idari para cezası olan vatandaşlar da aynı imkândan faydalanabilecek isimler arasında yer alıyor. Böylece hem bireysel hem de esnaf ve şirket borçlularının geniş bir bölümü düzenlemenin kapsamına giriyor.
Başvurular nereden ve nasıl yapılacak?
Vergi borcu bulunan yurttaşlar başvurularını Gelir İdaresi Başkanlığı'nın resmi internet sitesi, Dijital Vergi Dairesi uygulaması, e-Devlet kapısı ya da doğrudan bağlı bulundukları vergi dairesi aracılığıyla gerçekleştirebiliyor. Birden fazla vergi dairesine borcu olan mükelleflerin dikkat etmesi gereken önemli bir ayrıntı bulunuyor: her bir vergi dairesi için ayrı ayrı başvuru yapılması zorunlu tutuluyor, aksi halde bazı borçlar yapılandırma dışında kalabiliyor.
SGK'ye borcu olanlar için süreç biraz daha farklı işliyor. Bu grupta yer alan borçluların, gerekli evraklarını tamamlayarak bağlı bulundukları sosyal güvenlik merkezine şahsen ya da yetkilendirdikleri kişiler aracılığıyla başvuruda bulunması gerekiyor.
Taksit sayısı borcun büyüklüğüne göre değişecek
Düzenlemenin en dikkat çekici yönlerinden biri, ödeme kolaylığı sağlayan taksit seçenekleri. Mali durumu görece iyi olan borçlulara 36 aya kadar taksit imkânı tanınırken, belirlenen kriterleri karşılayan borçlular için bu süre 48 aya kadar uzayabiliyor. Ekonomik açıdan en zor durumda bulunan ve bunu belgeleyebilen borçlular ise borçlarını 72 aya kadar yayarak ödeyebilecek. Katma değer vergisinden kaynaklanan borçlarda ise uygulama farklı işliyor; bu kalemde taksit sayısı en fazla 12 ile sınırlı tutuluyor.
Faizde indirim, küçük borçlarda teminat yok
Yapılandırma kapsamına giren borçlara yıllık yüzde 29 oranında tecil faizi uygulanacak. Ancak belirli şartları yerine getiren borçlulara bu oranda 10 puanlık bir indirim tanınacağı, dolayısıyla efektif faiz yükünün daha düşük seviyede kalacağı belirtiliyor. Düzenlemenin borçluları rahatlatan bir başka yönü ise teminat uygulamasında ortaya çıkıyor; 10 milyon liraya kadar olan borçlar için herhangi bir teminat talep edilmeyecek.
Ödeme takvimi açısından da iki farklı tarih öne çıkıyor. Vergi borçlarında ilk taksitin 30 Eylül'e kadar yatırılması gerekirken, SGK prim borçlarında ilk ödeme için son tarih 31 Ağustos olarak belirlendi.
Araç sahipleri için fenni muayene detayı
Motorlu Taşıtlar Vergisi borcu bulunan araç sahipleri için de düzenleme önemli bir kolaylık getiriyor. Borcunu yapılandıran ve ödeme planına uygun şekilde taksitlerini yatıran araç sahipleri, birikmiş MTV borcuna rağmen araçlarının fenni muayene işlemini yaptırabilecek. Ancak bu esneklik araç satışı için geçerli değil; bir aracın satışının gerçekleştirilebilmesi için üzerindeki verginin tamamen kapatılmış olması şart koşuluyor.
Uzmanlardan uyarı: Son güne bırakmayın
Konuyu değerlendiren mali müşavirler ve alanında uzman isimler, yapılandırmadan yararlanmak isteyen vatandaşlara ortak bir çağrıda bulunuyor: başvuruların son gün olan 31 Ağustos'u beklemeden tamamlanması gerekiyor. Uzmanlar, bu tarihten sonra başvuru kapısının kapanacağını ve o tarihe kadar başvurusunu yapmayan borçluların ne uzun vadeli taksit seçeneğinden ne faiz indiriminden ne de teminat muafiyetinden yararlanabileceğini hatırlatıyor.
Sistemdeki yoğunluk göz önüne alındığında, özellikle ay sonuna doğru başvuru kanallarında yaşanabilecek teknik aksaklıklar da bir diğer risk unsuru olarak gösteriliyor. Bu nedenle ilgili kurumlar, borçlulara işlemlerini erkene çekmelerini önemle tavsiye ediyor.
