Uzmanlar, dijital kanallar üzerinden birkaç dakika içinde tamamlanabilen başvurunun geciktirilmemesini vurguluyor.
Kimleri kapsıyor?
Yapılandırma, 5 Haziran tarihi itibarıyla ödeme vadesi bittiği hâlde 16 Haziran'a kadar tahsil edilememiş kamu alacaklarını ilgilendiriyor. Bu kapsamda gelir vergisi, kurumlar vergisi ve katma değer vergisi borçlarının yanı sıra çeşitli harçlar, ecrimisil bedelleri, öğrenim kredisi borçları, trafik para cezaları ve adli para cezaları da taksitlendirme hakkından yararlanabiliyor.
Buna karşılık her borç türü bu ayrıcalıktan yararlanamıyor. Özel tüketim vergisi, 2026 yılına ait geçici vergiler, bu vergilere bağlı vergi ziyaı cezaları, gecikme faizleri ve damga vergisi borçları düzenlemenin dışında bırakıldı. Dolayısıyla borcunu yapılandırmayı planlayan vatandaş ve işletmelerin öncelikle borç türünün kapsama girip girmediğini doğrulaması gerekiyor.
Nasıl işleyecek?
Yapılandırma kapsamındaki borçlara yıllık yüzde 29 oranında tecil faizi uygulanacak. Ödeme planında katma değer vergisi borçları en fazla 12 ay vadeye yayılabilirken diğer kamu alacakları için bu süre 72 aya kadar uzatılabiliyor. Bu sayede özellikle yüksek tutarlı borcu bulunan mükellefler, ödemelerini uzun bir zaman dilimine bölme şansı buluyor.
Teminat uygulamasında da mükellefler lehine önemli bir kolaylık getirildi. Toplam borcu 10 milyon TL'nin altında kalan kişilerden başvuru sürecinde herhangi bir teminat talep edilmeyecek. Borç tutarı bu eşiği aşanlar için ise yalnızca aşan kısmın yarısı oranında teminat gösterilmesi yeterli sayılacak. Bu düzenleme, özellikle orta ve küçük ölçekli borçluların işlemlerini teminat yükü olmadan tamamlayabilmesini sağlıyor.
Nereden, nasıl yapılacak?
Süreç, vatandaşların vergi dairesine gitmesine gerek kalmadan tamamen elektronik ortamda yürütülüyor. Başvurular Gelir İdaresi Başkanlığının resmi internet sitesi, Dijital Vergi Dairesi uygulaması ve e-Devlet Kapısı üzerinden gerçekleştirilebiliyor. Bu üç kanaldan herhangi biri aracılığıyla yapılan başvuru, sistem tarafından anında alınabiliyor.
Yetkililer, özellikle son güne bırakılan yoğun başvuru trafiğinin sistemsel gecikmelere yol açabileceğini belirterek mükelleflerin işlemlerini erkenden tamamlamasının önemini vurguluyor.
Ödeme takvimi ve dikkat edilmesi gereken ihlal sınırı
Yapılandırma kapsamına giren borçlar için ilk taksit ödemesinin en geç 30 Eylül tarihine kadar yapılması zorunlu tutuluyor. Sonraki taksitler ise bu tarihten itibaren aylık dönemler hâlinde tahsil edilmeye devam edecek.
Düzenleme, ödeme disiplinindeki küçük aksaklıklara karşı da esneklik tanıyor. Bir takvim yılı içinde en fazla iki taksitin zamanında ya da eksiksiz ödenmemesi, tecil ihlali olarak değerlendirilmeyecek. Ancak mükelleflerin bu sınırı aşması hâlinde durum ciddi sonuçlar doğuruyor: Taksitlendirme hakkı tümüyle ortadan kalkıyor ve kalan borç toplu olarak talep edilebiliyor. Bu nedenle uzmanlar, taksit ödemelerinin takibinin aksatılmamasını, mümkünse otomatik ödeme talimatı verilmesini öneriyor.
