Akıllı telefonlar ve bulut depolama hizmetlerinde saklanan fotoğraf, video, belge ve diğer kişisel veriler, dijital miras tartışmalarını da beraberinde getiriyor. Hukukçular, vasiyetnameye iCloud hesabına ilişkin talimatların eklenebileceğini ancak bunun tek başına erişim garantisi sağlamayabileceğini belirtiyor.
Şifrenin doğrudan yazılması önerilmiyor
Uzmanlara göre vasiyetnameye doğrudan mevcut iCloud şifresini yazmak pratik olmayabilir. Güvenlik gerekçesiyle şifrelerin zaman içinde değişmesi, vasiyetnamedeki bilgilerin güncelliğini yitirmesine neden olabilir.
Bu nedenle vasiyetnamede hesabın kime bırakılacağı ve hesaba erişime izin verildiğine ilişkin açık irade beyanının yer almasının daha uygun olabileceği ifade ediliyor.
Dijital mirasta açık irade beyanı önem taşıyor
Uzmanlar, vasiyetnamede dijital hesaplara erişim konusunda açık rıza beyanının bulunmasının, olası hukuki süreçlerde değerlendirmeye alınabilecek unsurlardan biri olduğunu belirtiyor.
Ancak dijital hesaplara erişimin her olayda aynı şekilde sonuçlanmayacağı, mahkemelerin somut olayın koşullarını ve ilgili mevzuatı dikkate alarak karar verdiği vurgulanıyor.
Apple'ın "Legacy Contact" sistemi
Apple, kullanıcıların vefatlarının ardından belirledikleri kişilerin hesaplarına belirli şartlar altında erişebilmesini sağlayan Legacy Contact (Varis Kişi) özelliğini sunuyor.
Bu sistemde kullanıcı;
- Ayarlar bölümünden bir veya daha fazla varis kişi belirleyebiliyor.
- Apple tarafından oluşturulan erişim anahtarını güvenli şekilde saklayabiliyor.
- Belirlenen kişi, Apple'ın talep ettiği belgeleri sunarak erişim başvurusunda bulunabiliyor.
Apple'ın erişim taleplerini kendi politikaları ve yürürlükteki mevzuat kapsamında değerlendirdiği belirtiliyor.
Vasiyetnameye iCloud şifresi yazılabilir mi?
Evet, vasiyetnameye iCloud şifresi yazılabilir. Ancak bunu yaparken hukuki geçerlilik, özel hayatın gizliliği ve pratik uygulanabilirlik açısından dikkat edilmesi gereken çok önemli detaylar vardır.
Son yıllarda Türk hukukunda (özellikle bölge adliye mahkemelerinin emsal kararlarıyla) iCloud, e-posta ve sosyal medya hesapları artık birer "dijital miras" ve ekonomik/manevi değer olarak kabul edilmektedir.
Vasiyetnameye iCloud şifresi yazmayı düşünüyorsanız, bilmeniz gereken kritik noktalar şunlardır:
Şifreyi vasiyetnameye yazmanın hukuki ve pratik yolu
Vasiyetnameler genellikle iki şekilde hazırlanır: Noter huzurunda (resmi vasiyetname) veya kendi el yazınla (el yazılı vasiyetname).
-
Şifreler güvenlik gerekçesiyle sık sık değiştirilen dinamik verilerdir. Vasiyetnameye "iCloud şifrem şudur" diye spesifik bir şifre yazarsan ve gelecekte bu şifreyi değiştirip vasiyetnameyi güncellemezsen, o vasiyetnamede yazan eski şifre bir işe yaramaz.
-
Şifrenin kendisini doğrudan vasiyetname metnine yazmak yerine hukuki olarak şu ifadeyi kullanmak çok daha sağlıklıdır:
"Vefatım halinde, şahsi kullanımımda olan [Apple ID E-posta Adresi] kullanıcı adlı Apple iCloud hesabımın, bu hesapta yer alan tüm fotoğraf, video, kişisel veri ve belgelerimin mülkiyet ve erişim hakkını mirasçım [İsim-Soyisim]'e bırakıyorum. İlgili sağlayıcı şirketin (Apple) hesaba erişim için talep edeceği her türlü yasal rızayı şimdiden verdiğimi beyan ederim."
"Özel hayatın gizliliği" engeli
Türk yargısının dijital miras davalarında en çok takıldığı nokta özel hayatın gizliliğidir. Eğer vefat edersen ve mirasçıların iCloud hesabına erişmek için mahkemeye başvurursa, mahkemeler "Ölen kişinin özel hayatı ve üçüncü kişilerle (örneğin WhatsApp veya mail üzerinden) yaptığı gizli yazışmalar ifşa olabilir" gerekçesiyle talebi reddedebilir.
-
Vasiyetnamede açıkça "iCloud hesabıma erişilmesine rıza gösteriyorum" şeklinde bir irade beyanının bulunması, mahkemelerin bu "özel hayatın gizliliği" engelini aşmasını son derece kolaylaştırır. Çünkü kişi hayattayken kendi rızasıyla bu gizliliği kaldırmış olur.
Apple'ın "dijital varis" sistemini atlamayın
Hukuki vasiyetnamenin yanı sıra, işi pratik olarak çözmek için Apple’ın kendi sistemini kullanmak en mantıklı yoldur. Apple, sistemine "Varis" (Legacy Contact) özelliğini eklemiştir.
Nasıl yapılır?
iPhone veya Mac cihazından Ayarlar > [Adınız] > Giriş Yapma ve Güvenlik > Vâris adımlarını takip ederek güvendiğin bir kişiyi varis olarak ekleyebilirsin.
Nasıl çalışır?
Sistem sana dijital bir Erişim Anahtarı verir. Bu anahtarın çıktısını alıp vasiyetnamene ekleyebilirsin. Vefatın durumunda varisin, ölüm belgesi ve bu erişim anahtarı ile Apple'a başvurarak mahkeme kararlarıyla uğraşmak zorunda kalmadan doğrudan verilerine erişebilir.
Eğer iCloud verilerinin vefatından sonra ailene kalmasını istiyorsan;
-
Apple cihazından mutlaka bir "Varis" tanımla ve sistemin verdiği erişim kodunun çıktısını al.
-
Yazacağın vasiyetnamede iCloud hesabına erişilmesi konusunda açık rızanın olduğunu belirt ve bu erişim kodunu/şifreyi sakladığın güvenli yeri vasiyetnamede tarif et.
