Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ahmet Çelikoğlu’nun yürütücülüğündeki “Türkiye Sismik Aktivitesinin Deprem Ağ Modelleri ve Genelleştirilmiş İstatistiksel Mekanik Çerçevesinde İncelenmesi” başlıklı proje, TÜBİTAK 1001-Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı.
Projede, büyük depremlerin öncesinde ve sonrasında meydana gelen ölçülebilir değişimler analiz edilecek. Çalışmayla Türkiye’nin sismik aktivitesinin ağ modelleri ve istatistiksel mekanik yöntemleriyle incelenmesi amaçlanıyor.
Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı, proje yürütücüsü Doç. Dr. Ahmet Çelikoğlu ve ekibini tebrik ederek başarılar diledi.
Deprem bölgeleri ağ modeliyle incelenecek
Projenin teknik ayrıntılarını paylaşan Doç. Dr. Ahmet Çelikoğlu, deprem bölgelerinin hücrelere ayrılacağını ve bu hücreler arasında karmaşık bir ağ modeli oluşturulacağını belirtti.
Çelikoğlu, “Çalışmamızda ilgili deprem bölgelerini hücrelere ayırarak bu hücreler arasında karmaşık bir ağ modeli oluşturuyoruz. Karşılıklı olarak belirli fiziksel şartları sağlayan hücreleri birbirine bağlayarak bir matris temsili elde ediyoruz. Bu matris üzerinden yaptığımız ölçümlerle; en aktif hücrelerin hangileri olduğunu, hangi hücrelerin diğerlerini birbirine bağladığını ve sismik kümelenmelerin nerelerde yoğunlaştığını tespit etmeyi amaçlıyoruz” diye konuştu.
Artçı şoklarda kritik bölgeler araştırılacak
Özellikle geniş bir coğrafyayı etkileyen Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında artçı şok sürecinin önem kazandığını belirten Çelikoğlu, araştırmada deprem sıklığı dağılımından yararlanılacağını ifade etti.
Çelikoğlu, “Deprem sıklığı dağılımından elde edilen üstel yardımı ile dengeden uzaklaşmış hücreleri tespit etmeye çalışacağız. Bu yöntemle, artçı şok sürecinde öne çıkan alt bölgelerin belirlenmesi, araştırmacıların bu noktalara odaklanmasını ve sonraki olası depremler için daha somut veriler elde edilmesini sağlayacaktır. Bu projenin temel çıktısı, deprem olan bölgenin dinamiğini çok daha derinlemesine anlamamıza yardımcı olmasıdır. Ege Üniversitesi ve İzmir Ekonomi Üniversitesi iş birliğiyle yürütülecek olan çalışma, deprem araştırmaları yapan bilim insanları için önemli bir veri kaynağı oluşturacak. Bilgisayar ortamında yürütülecek olan analizler, Türkiye’nin sismik geçmişini ve gelecekteki olası hareketliliğini istatistiksel mekanik çerçevesinde aydınlatacak” dedi.
Projede hangi araştırmacılar yer alıyor?
Doç. Dr. Ahmet Çelikoğlu’nun yürütücülüğünü üstlendiği projede İzmir Ekonomi Üniversitesi’nden Prof. Dr. Uğur Tırnaklı ile doktora öğrencisi Anıl Kocabaldır ve yüksek lisans öğrencisi Alper Güven görev alıyor.
Çalışmada elde edilecek verilerin, Türkiye’nin sismik aktivitesinin daha ayrıntılı biçimde incelenmesine ve deprem araştırmalarında yeni analiz yöntemlerinin kullanılmasına katkı sağlaması hedefleniyor.
