Türkiye İstatistik Kurumu'nun Temmuz 2026 dönemine ilişkin açıkladığı Motorlu Kara Taşıtları verileri, vatandaşın araç sahibi olma isteğinin ekonomik koşullar karşısında nasıl geri çekildiğini gözler önüne serdi. Geçen yılın aynı ayına kıyasla trafiğe yeni kaydı yapılan otomobil sayısında yüzde 26'lık bir gerileme kaydedilirken, artan akaryakıt fiyatları ve kredi maliyetleri sürücülerin cebini zorlamaya devam ediyor.
Temmuzda 207 bin 508 araç trafiğe çıktı
TÜİK verilerine göre Temmuz ayında toplam 207 bin 508 taşıtın trafiğe kaydı gerçekleşti. Bu rakam, bir önceki aya göre yüzde 6,6 artış gösterse de geçen yılın Temmuz ayıyla karşılaştırıldığında yüzde 19,4'lük bir düşüşe işaret ediyor. Trafiğe yeni katılan araçların içindeki dağılım da dikkat çekici bir tabloyu ortaya koyuyor: kaydı yapılan taşıtların yüzde 48,1'ini motosikletler oluştururken, otomobillerin payı yüzde 38 seviyesinde kaldı. Geriye kalan dilim ise kamyonet, kamyon, traktör, minibüs, otobüs ve özel amaçlı taşıtlar arasında paylaşıldı.
Otomobil özelinde bakıldığında tablo daha da çarpıcı hale geliyor. Geçen yılın aynı ayına göre otomobil kayıtlarındaki düşüş yüzde 26'yı bulurken, motosiklet kayıtlarında yüzde 12,5, kamyonette ise yüzde 30,3 oranında azalma yaşandı. Buna karşılık otobüs kayıtlarında yüzde 33,5, kamyonda ise yüzde 13,6'lık bir artış dikkat çekti. Temmuz sonu itibarıyla Türkiye genelinde trafiğe kayıtlı toplam taşıt sayısı ise 34 milyon 746 bin 396'ya ulaştı.
Vergi Yükü ve kredi faizleri direksiyonu zorluyor
Otomobil sahipliğini caydıran unsurların başında yüksek vergi kalemleri geliyor. Özel Tüketim Vergisi ile birlikte araç fiyatlarına eklenen diğer mali yükümlülükler, sıfır kilometre bir otomobili orta gelirli bir vatandaş için ulaşılması güç bir hedefe dönüştürüyor. Bankaların taşıt kredilerinde uyguladığı yüksek faiz oranları da bu tabloyu ağırlaştıran bir diğer etken olarak öne çıkıyor. Peşinat ve taksit yükü giderek ağırlaşırken, birçok tüketici araç alımını erteleme ya da ikinci el pazarına yönelme yolunu tercih ediyor.
Bu tablo yalnızca yeni araç pazarını değil, vatandaşın günlük ulaşım alışkanlıklarını da değiştiriyor. Motosikletin trafiğe yeni katılan araçlar arasında ilk sırada yer alması, hem daha düşük maliyetli hem de şehir içi ulaşımda daha pratik bir seçenek olmasıyla açıklanıyor. Ekonomistler, bu eğilimin önümüzdeki aylarda da süreceğine dikkat çekiyor.
Orta Doğu'daki gerginlik akaryakıt fiyatlarını tırmandırdı
Araç sahipliğini zorlaştıran bir diğer önemli faktör ise akaryakıt fiyatlarındaki artış oldu. ABD'nin İran'a yönelik süresiz deniz ablukası uygulama tehdidinde bulunmasının ardından küresel petrol piyasalarında fiyatlar yükselişe geçti. Bu gelişme, 14 Ağustos itibarıyla Türkiye'de pompa fiyatlarına da yansıdı; benzine litre başına yaklaşık 1,5 lira, motorine ise 8,89 lira zam uygulandı. Zamların ardından bazı illerde motorin fiyatı 82 lirayı aşarken, benzin fiyatı da 74 lira sınırına dayandı.
Orta Doğu'daki gerginliğin arka planında ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan çatışma süreci bulunuyor. İran yönetimi, bu süreçte ülkenin günlük doğal gaz üretim kapasitesinde ciddi kayıplar yaşandığını açıklarken, Hürmüz Boğazı'ndaki olası arz kesintisi endişeleri de Brent petrol fiyatlarını yukarı yönlü etkilemeye devam ediyor. Uzmanlar, bölgedeki gerginliğin sürmesi halinde akaryakıt fiyatlarındaki oynaklığın önümüzdeki dönemde de hissedileceğini belirtiyor.
Yeni alınan otomobillerde benzinli motor tercihi öne çıktı
TÜİK'in yıl genelini kapsayan verilerine göre, 2026'nın Ocak-Temmuz döneminde trafiğe kaydı yapılan 534 bin 811 otomobilin yakıt türü dağılımında benzinli araçlar yüzde 41 ile ilk sırada yer aldı. Bu araçları yüzde 31,8 ile hibrit modeller, yüzde 18 ile tam elektrikli otomobiller takip etti. Dizel motorlu araçların payı yüzde 8,1'de kalırken, LPG'li araçların oranı ise yüzde 1,1 seviyesinde sınırlı kaldı. Yedi aylık dönemde kaydı yapılan otomobillerin neredeyse yarısının çevre dostu motor seçenekleri arasından tercih edilmesi, tüketicilerin uzun vadeli yakıt maliyetlerine karşı daha temkinli davrandığını gösteriyor.
Marka bazında ise Temmuz ayında trafiğe kaydı yapılan otomobillerde Renault yüzde 11,2'lik payla liderliğini korurken, Fiat yüzde 8,3 ile ikinci, yerli üretim TOGG ise yüzde 8,2'lik payla üçüncü sırada yer aldı. Sektör temsilcileri, artan maliyetlere rağmen tüketicilerin yerli ve uygun fiyatlı modellere yönelimini sürdürdüğüne dikkat çekiyor.
