TBMM Genel Kurulunda kabul edilen ve milyonlarca öğrenciyi, akademisyenleri ve vakıf yükseköğretim kurumlarını yakından ilgilendiren yeni düzenlemeleri içeren Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 9 Ağustos 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Peki, öğrenci affından kimler yararlanabilir, başvuru şartları neler?
Öğrenci affından kimler yararlanabilir?
Düzenlemeyle, daha önceki aflardan yararlanmamış olan ve çeşitli nedenlerle yükseköğretim kurumlarından ilişiği kesilen ya da kayıt hakkı kazanıp kayıt yaptıramayan öğrencilere yeniden eğitim hakkı tanınıyor.
Ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora düzeylerindeki tüm öğrencileri kapsıyor. Daha önce farklı bir öğrenim düzeyinde af hakkından yararlanmış olmak, başka bir düzeyde yeniden yararlanmaya engel teşkil etmeyecek.
Terör, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu ticareti, sahte belgeyle kayıt yaptırma/verme, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamındaki hak tecavüzleri ile FETÖ/PKK gibi terör örgütlerine üyeliği veya iltisakı nedeniyle ilişiği kesilenler affın kapsamı dışındadır. Ayrıca askeri okullar (Polis Akademisi, MSÜ, Jandarma/Sahil Güvenlik Akademisi vb.) ve nam ve hesabına okurken ilişiği kesilenler bu haktan yararlanamayacak.
Başvuru şartları neler?
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde ilişiklerin kesildiği veya kayıt hakkı kazanan yükseköğretim kurumlarına başvuranlar, 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilecekler.
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapmakta olanlar, terhislerini takip eden 2 ay içinde başvurmaları halinde haktan yararlanabilecek.
Aftan yararlanarak kayıt yaptıranlar, YKS puanlarının tutması şartıyla taban puanlara göre farklı programlara yatay geçiş yapabilecek veya Anadolu, Ankara, Atatürk ve İstanbul üniversitelerinin açık öğretim programlarına geçiş hakkı kullanabilecek.
Akademik kadrolar ve yaş sınırı
Yaş haddini dolduracak olan ve yükseköğretim kurumlarınca ihtiyaç duyulan uzman öğretim üyeleri, YÖK kararıyla 75 yaşını geçmemek üzere emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanıncaya kadar ikişer yıllık sözleşmelerle çalıştırılabilecek. Kadrolu ve sözleşmeli statüler arasındaki özlük hakları ve fiili ödeme birliği güvence altına alındı.
Türk Cumhuriyetleri ve Akraba Topluluklarındaki yükseköğretim kurumlarından davet alan öğretim elemanlarına 3 yılı aşmamak üzere özlük hakları saklı kalarak aylıklı izin verilebilecek.
Yan dal uzmanlığı bulunan öğretim üyesi ve araştırma görevlilerinin tavan ek ödeme oranları Sağlık Bakanlığı emsallerine uyarlanarak artırıldı.
Eğitim, sınav ve disiplin kuralları
Azami süresini dolduran son sınıf öğrencilerine (intörnlük hariç) başarısız oldukları veya alamadıkları tüm teorik/uygulamalı dersler için 2 ek sınav veya tekrar hakkı verilecek. Ara sınıf öğrencilerine ek sınav hakkı tanınmayacak.
Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda, disiplin soruşturmalarında savunma ve ifade verme süreleri 7 günden az olmamak üzere yeniden düzenlendi. Soruşturulana evrakı inceleme hakkı ve güvenceler getirildi.
Kişisel emek ve birikimi dayanmayan, başkalarına ücretli veya ücretsiz tez, makale, kitap yazdıran veya proje yaptırıp bunu unvan/atama için kullananlar meslekten çıkarılacak, unvanları geri alınacak. Bu fiilleri meslek edinenlere ve üretenlere ağır adli para cezaları (5 bin günden 20 bin güne kadar) öngörüldü. İzinsiz program/kurum açanlara hapis cezaları getirildi.
Vakıf Üniversiteleri ve Teknoloji Transfer Ofisleri (TTO)
Vakıf yükseköğretim kurumlarının mevzuata aykırı fiillerine göre uyarmadan faaliyet izninin kaldırılmasına kadar kademeli idari tedbirler netleştirildi. Mali yapısı süresiz bozulan kurumların izni kaldırılarak garantör veya devlet üniversitelerine devredilmesi kurala bağlandı. Hastane açma yükümlülüğünü süresinde tamamlayamayan tıp fakültelerine 30 aya kadar ek süre tanındı.
Hizmet buluşlarının hak sahipliğinin TTO'lara devrine imkan tanındı. Elde edilen gelirlerin üçte birinin üniversite döner sermayesine, en az üçte birinin buluşu yapana aktarılması kararlaştırıldı. Üniversiteler ortak TTO ofisleri kurabilecek ve ticarileşme yatırımları yapabilecek.
