KENAN YEŞİL/MANŞETİZ – Karaburun'un el değmemiş doğası ve zeytinlikleriyle bilinen Salman Mahallesi mevkiinde özel bir şirket tarafından işletilen seramik kili maden ocağının kapasite artışı talebi üzerine başlatılan Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci 20 Temmuz 2026 tarihinde Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İzmir İl Müdürlüğünce duyurularak başlatıldı.
Resmi kurumlara itiraz dilekçelerini sunan Karaburun Sivil İnisiyatif ile Salman ve Parlak Mahalle muhtarları, projenin bölgedeki tarımsal üretimi bitireceğini ve yaşam kalitesini yok edeceğini savunarak ÇED sürecinin derhal durdurulmasını talep ederek bölgede büyük bir çevre tepkisi başlattı.
Yıllık üretim 4 katına çıkacak
Şirketin hazırladığı proje ile sahada yıllık 50 bin ton olan kil üretim miktarının tam 4 kat artırılarak yılda 200 bin tona çıkarılması hedefleniyor.
49,62 hektarlık ruhsat sahasının 5,6768 hektarlık kısmını kapsayan söz konusu projenin Karaburun-Ildır ÖÇK Bölgesi’nde yer aldığına dikkat çeken Karaburun Sivil İnisiyatif, bölgenin 2019 yılında "Özel Çevre Koruma Bölgesi" ilan edildiği belirtti.
Buna rağmen, 2011 tarihli "ÇED Gerekli Değildir" kararının geçerli sayılmasının ve 20 Ağustos 2024 tarihinde yeni bir işletme ruhsatı verilmesinin, güncel koruma gereklilikleri ile çeliştiğini vurgulayan Karaburun Sivil İnisiyatif, “Proje sahası ‘orman dışı alan vasfında’ görünse de, maden sahasının etrafı ağaçlandırma sahası olup bölgenin temel geçim kaynağı olan zeytinlikler ve tarım arazileri ile çevrilidir. Alandaki zeytin varlığı, 3573 sayılı Kanun ve ilgili plan hükümleri gereğince koruma altında olmalıdır. ÇED Raporunda, alansal bir genişleme olmayacağı, 1 hektarlık yeni alanda çalışma yapılacağı belirtilmektedir. Bu alanda proje kapsamında yapılacak kazı çalışmalarıyla birlikte alandaki bitki örtüsü kalıcı olarak değişime uğrayacaktır. Raporda her ne kadar alanın sonradan restore edileceği belirtilse de bu alanlardaki habitat kaybının ve çevresindeki tarım arazilerine vereceği olumsuz etkilerinin kısa vadede telafisi bulunmamaktadır” ifadelerine yer verildi.
Muhtarlardan ortak isyan
Maden sahasına en yakın yerleşim yerleri olan Salman Mahallesi Muhtarı Barış Sevinç ve Parlak Mahallesi Muhtarı Kadriye Gültekin yaptıkları ortak açıklamada, kapasite artışının iki köyü de doğrudan vuracağını belirtti.
Muhtarlar, yaptıkları ortak basın açıklamasıyla projeye karşı çıkma sebeplerini şöyle sıraladı:
“Maden ocağı Salman’daki en yakın eve sadece 440 metre mesafede. Çevremiz tamamen tarım alanları ve zeytinliklerle dolu. Üretim 4 katına çıktığında, ağır iş makinelerinin kazı yapması, kamyonların yük taşıması nedeniyle her yeri yoğun bir toz bulutu kaplayacak. Özellikle zeytinlerin ve bitkilerin çiçek açma döneminde kalkacak bu tozlar, tarımda verimi tamamen düşürecek. Yoğun gürültü, ağır kamyon trafiği ve hava kirliliği köylümüzün sağlığını ve huzurunu doğrudan bozacak. Salman ve Parlak halkı olarak bu projenin ÇED sürecinin iptal edilmesini ve talebin derhal reddedilmesini istiyoruz.”
