Sosyal güvenlik gündeminin en çok konuşulan başlıklarından biri olan kademeli emeklilik düzenlemesi, bugün itibarıyla yasalaşmış değil. Başta 8 Eylül 1999 tarihinden sonra sigortalılığı başlayan çalışanlar olmak üzere milyonlarca kişi, konuyla ilgili Meclis'ten ve Çalışma Bakanlığı'ndan çıkacak yeni bir adımı gözlüyor. Ankara kulislerinde zaman zaman gündeme gelen teklife rağmen, resmi kurumlardan bugüne kadar yürürlüğe koyucu nitelikte bir açıklama yapılmadı.
Meclis'ten henüz onay çıkmadı
TBMM'nin gündeminde geçtiğimiz aylarda kademeli emekliliğe dair birkaç ayrı kanun teklifi yer bulmuştu. Ancak bu tekliflerin hiçbiri komisyon aşamasını geçip genel kurulda kabul edilerek kanunlaşma noktasına ulaşmadı. Meclis'in yaz tatiline girmesine az bir süre kala konu yeniden sosyal medya ve basında sıkça dile getirilmeye başlansa da, yasama organından ya da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'ndan söz konusu düzenlemenin ne zaman ele alınacağına dair somut bir tarih paylaşılmadı. Bu tablo, mevcut emeklilik mevzuatının hâlâ değişmeden uygulanmaya devam ettiği anlamına geliyor.
1999 sonrası sigortalılar beklemeye devam ediyor
Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin kapsamı dışında kalan ve sigorta girişleri 8 Eylül 1999'dan sonraki tarihe denk gelen çalışanlar, aylardır bu konudaki en yüksek sesli grubu oluşturuyor. Söz konusu kesim, kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 olarak uygulanan mevcut yaş sınırının kademeli bir geçişle esnetilmesini talep ediyor. Ne var ki bu talebi karşılayacak, resmi olarak yürürlüğe girmiş herhangi bir yasal metin şu an için bulunmuyor. Dolayısıyla bu grubun kademeli emeklilikten ne zaman ve ne şekilde yararlanabileceğine dair kesinleşmiş bir bilgi de mevcut değil; olası bir kapsam belirlemesi ancak ileride çıkabilecek bir kanun değişikliğiyle netlik kazanabilecek.
Bakan Işıkhan'dan net mesaj
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, geçtiğimiz haftalarda yaptığı bir değerlendirmede emeklilik sistemine dair güncel duruşu ortaya koymuştu. Işıkhan, sistemde köklü bir değişiklik gündemlerinde olmadığını belirterek emekliliğe hak kazanmak için aranan prim gün sayısı ve sigortalılık süresi şartlarının aynen sürdürüleceğini vurgulamıştı. Bakanın bu açıklaması, kademeli emeklilik beklentisi içindeki vatandaşlar için kısa vadede bir değişikliğin gündemde olmadığının en somut göstergesi olarak yorumlanıyor.
Sistemin işleyişi ne anlama geliyor
Kademeli emeklilik kavramı, sigortalıların belirli yaş ve prim gün şartlarını tamamlamaları koşuluyla emekliliğe aşamalı bir geçiş yapmalarını öngören bir model olarak tanımlanıyor. Bu modelin uygulanabilmesi için sigortalının bağlı olduğu sosyal güvenlik statüsü, işe giriş tarihi ve yürürlükteki mevzuat gibi pek çok değişkenin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekiyor. Türkiye'de bu adla anılan yeni bir düzenleme henüz hayata geçirilmediğinden, emeklilik başvuruları bugün hâlâ mevcut Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu çerçevesinde sonuçlandırılıyor.
Bundan sonra ne olacak ?
Sosyal güvenlik uzmanları, kademeli emeklilikle ilgili atılacak somut bir adımın ancak Meclis'in yeni yasama döneminde gündeme gelebileceğine dikkat çekiyor. Konuyla ilgili resmi bir karar alınması durumunda, düzenlemenin kapsamı, hangi tarihte sigortalı olanları içereceği ve yürürlük takviminin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ayrıntılı şekilde kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor. Milyonlarca çalışan ise gözünü Ankara'ya çevirmiş durumda; gelişmeler netlik kazandıkça konunun yeniden manşetlere taşınması sürpriz olmayacak.
