Türkiye'nin yer altı hareketliliğini izleyen MTA, sismik ve jeolojik çalışmalar sonucunda Türkiye Diri Fay Haritası'nı yeniledi. 5.5 ve üzeri büyüklükte deprem üretme potansiyeline sahip aktif kırıkları gösteren kılavuzdaki haritalanmış diri fay sayısı 700'e yükseldi. Bu güncelleme, yer altındaki enerji birikiminin tahmin edilenden çok daha geniş bir ağa sahip olduğunu ortaya koyuyor.
İzmir'de diri fay hatlarına en yakın 11 ilçe
İzmir Fayı, Seferihisar Fayı, Tuzla Fayı ve Gülbahçe Fayı gibi önemli tektonik unsurların etki alanında bulunan ve MTA'nın güncel haritasında risk grubunda yer alan 11 ilçe şunlardır:
- Urla
- Seferihisar
- Güzelbahçe
- Karaburun
- Bornova
- Bayraklı
- Konak
- Karşıyaka
- Kemalpaşa
- Gaziemir
- Menderes
Evin altından fay geçtiği nasıl sorgulanır?
İkamet ettiği binanın altından aktif bir kırık geçip geçmediğini merak eden vatandaşlar, MTA'nın resmi web sitesindeki "MTA Yerbilimleri Harita Görüntüleyici" uygulamasını veya e-Devlet entegrasyonunu kullanabiliyor. Sistem üzerinden mahalle, sokak ve kapı numarası girilerek parsellerin diri fay hatlarına olan mesafesi şeffaf bir şekilde görüntülenebiliyor.
İzmir'de sıvılaşma tehlikesi ve zemin kalitesi
Deprem riskinin yalnızca faya olan kuş uçuşu mesafe ile ölçülemeyeceğini belirten uzmanlar; zemin yapısı, yeraltı su seviyesi ve yapı stokunun kalitesinin kritik rol oynadığını vurguluyor.
Bornova, Bayraklı ve Karşıyaka gibi genç alüvyon dolgu zeminlerde, sarsıntı anında yeraltı suyunun basınçla yüzeye çıkması zeminin taşıma gücünü sıfırlayabiliyor.
Narlıdere sırtları, Buca yüksek kesimleri, Balçova sırtları ve Bornova dağ etekleri (Evka-3 ve çevresi) kireçtaşı ve andezit yapısıyla daha güvenli kaya zeminler olarak öne çıkıyor.
Seferihisar, Karaburun ve Urla açıklarındaki deniz içi faylar ise karasal sarsıntının yanı sıra sığ sularda lokal tsunami riskini barındırıyor.
30 Ekim 2020 İzmir Depremi'nde merkez üssünün Sisam olmasına rağmen en büyük yıkımın 70 km uzaktaki Bayraklı'da yaşanması, zemin-yapı etkileşiminin hayati önemini bir kez daha kanıtlamıştı.
