İngiltere hükümeti, 1 Ekim itibarıyla ev elektriği faturalarında uygulanan Katma Değer Vergisi'ni (KDV) kaldıracağını açıkladı. Sir Keir Starmer liderliğindeki hükümetin dijital kimlik projesinin iptal edilmesiyle finanse edilecek düzenleme, özellikle elektrikli araçlarını evde şarj eden milyonlarca sürücünün cebinde kalacak parayı artırmayı hedefliyor. Ancak uzmanlar, adımın kapsamı ve süresi konusunda ciddi çekinceler taşıdığını dile getiriyor.
Hanelere yılda 45 sterlin tasarruf vaadi
Hükümet yetkilileri, KDV indiriminin ortalama bir hane için yılda yaklaşık 45 sterlinlik bir tasarruf anlamına geleceğini savunuyor. Bu hesaplama, ev elektriği tüketiminin tamamına yayılan yüzde 20'lik verginin kaldırılmasından kaynaklanıyor. Söz konusu tasarruf, özellikle kış aylarında ısınma ve aydınlatma giderleri yüksek seyreden haneler için önemli bir rahatlama sağlayacak.
Elektrikli araç sahipleri için ek avantaj
Düzenlemeden en çok fayda sağlayacak kesimlerden biri, araçlarını konutlarında şarj eden elektrikli araç kullanıcıları olacak. Örneğin Octopus Energy'nin sunduğu Intelligent Octopus Go tarifesini kullanan bir sürücü, şu anda mil başına yaklaşık 1,6 peni ödüyor. KDV'nin kaldırılmasının ardından bu maliyetin mil başına 1,52 peniye gerilemesi bekleniyor. Rakamsal olarak küçük görünse de, yıllık binlerce mil kat eden sürücüler için toplamda hissedilir bir tasarruf anlamına geliyor.
"45 sterlinlik rakam abartılı" eleştirisi
Düzenlemenin ilan edilmesinin ardından tüm değerlendirmeler olumlu olmadı. BBC Radio 4'ün ekonomi ve tüketici hakları programı Money Box'ın sunucularından Paul Lewis, hükümetin öne sürdüğü 45 sterlinlik tasarruf rakamının gerçekçi olmadığını savundu. Lewis'e göre bu tutar, birçok hane için fiilen elde edilecek kazancın üzerinde bir beklenti yaratıyor. Lewis ayrıca, düzenlemenin kalıcı bir politika değişikliği olmadığının, yalnızca altı aylık bir dönem için onaylandığının altını çizdi ve bu sürenin sonunda uygulamanın devam edip etmeyeceğinin belirsizliğini koruduğunu belirtti.
Sokakta şarj edenler için eşitsizlik endişesi
Eleştirilerin bir diğer boyutu, indirimin yalnızca özel park alanı ya da garajı bulunan ve evde şarj imkânına sahip sürücüleri kapsaması. Konutunun önünde ya da sokakta şarj etmek zorunda kalan milyonlarca sürücü, kamuya açık şarj noktalarında yüzde 20 oranındaki KDV'yi ödemeye devam edecek. Electric Vehicles UK kuruluşunun CEO'su Tanya Sinclair, bu farkın elektrikli araç kullanıcıları arasında yeni bir eşitsizlik yarattığını söyledi. Sinclair'e göre, evde şarj imkânı olmayan sürücüler zaten kamuya açık şarj altyapısının görece yüksek maliyetleriyle karşı karşıya kalıyor; KDV indiriminin bu grubu kapsam dışında bırakması mevcut dengesizliği daha da derinleştiriyor.
Kiracılara şarj cihazı kurulumunda hibe desteği
Hükümetin elektrikli araca geçişi hızlandırmak amacıyla devreye alacağı bir başka adım ise Nisan 2026'da yürürlüğe girecek. Bu tarihten itibaren, özel otoparkı bulunmayan kiracılar ve apartman dairesinde oturan araç sahipleri, evlerine şarj cihazı kurdurmak için 500 sterline kadar hibe başvurusunda bulunabilecek. Yetkililer, bu desteğin tipik bir ev tipi şarj cihazı kurulum maliyetinin yaklaşık yarısını karşılamasının hedeflendiğini açıkladı. Böylece, bugüne kadar yalnızca müstakil ev sahiplerinin kolayca yararlanabildiği ev şarjı imkânının, kiracılar ve site sakinleri için de daha erişilebilir hale getirilmesi amaçlanıyor.
Uygulamanın geleceği belirsizliğini koruyor
Hükümet, KDV indirimini elektrikli araçlara geçişi teşvik eden geniş bir stratejinin parçası olarak sunuyor. Buna karşın, düzenlemenin sınırlı süresi, sokak şarjına bağımlı sürücüleri kapsam dışında bırakması ve tasarruf rakamlarına yönelik şüpheler, politikanın uzun vadeli etkisi konusunda soru işaretlerini gündemde tutuyor. Altı aylık sürecin sonunda hükümetin uygulamayı genişletip genişletmeyeceği ya da tamamen sonlandırıp sonlandırmayacağı ise şimdilik netlik kazanmış değil.
