Türkiye'de otomobil almak isteyenlerin kararlarında fiyat kadar aracın ne kadar sürede satılabildiği de önem taşırken, 2026'nın üçüncü çeyreğinin sonunda piyasadaki hareketliliğe ilişkin yeni veriler ortaya çıktı. Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verileri, hem sıfır otomobil hem de hafif ticari araç pazarında yılın ilk dokuz ayında geçen yıla kıyasla gerilemeye işaret etti.
Ocak-eylül döneminde Türkiye'de otomobil ve hafif ticari araç toplam pazarı yüzde 13,39 küçülerek 803 bin 465 adede geriledi. Aynı dönemde yalnızca otomobil satışları yüzde 15,45 azalarak 627 bin 977 adet olurken, hafif ticari araç satışları yüzde 5,12 düşüşle 175 bin 488 olarak kayıtlara geçti.
Piyasadaki daralmaya rağmen her fiyat grubunda aynı tablo görülmedi. Sektör temsilcisi Hayrettin Ertemel'in değerlendirmesine göre 1 milyon TL ile 1,5 milyon TL arasındaki binek otomobiller daha hızlı satılırken, 2 milyon TL ile 2,5 milyon TL arasındaki araçlarda satış hareketliliği geriledi. Ertemel, hem sıfır hem de ikinci el otomobil satışlarının beklentilerin altında seyrettiğini ve mevcut tablonun yılın sonuna kadar devam etmesinin beklendiğini belirtti.
Eylül ayında otomotiv pazarında sert düşüş yaşandı
Otomotiv piyasasındaki değişimin boyutu özellikle eylül ayı verilerinde daha net ortaya çıktı. ODMD'nin açıkladığı verilere göre otomobil ve hafif ticari araç pazarı, Eylül 2026'da geçen yılın aynı ayına göre yüzde 24,33 daralarak 83 bin 469 adet seviyesinde kaldı.
Bu dönemde otomobil satışları yüzde 27,80 düşüşle 63 bin 736 adede gerilerken, hafif ticari araç pazarı yüzde 10,42 azalarak 19 bin 733 adet oldu. Böylece yılın ilk dokuz ayındaki toplam satış 803 bin 465 adede ulaştı ancak geçen yıla göre çift haneli daralma ortaya çıktı.
Rakamlar, yalnızca tek bir aya ilişkin bir hareketten ibaret değil. Eylül verileriyle birlikte otomotiv pazarındaki yıllık gerileme ilk dokuz aylık toplamda da belirginleşmiş oldu. Bununla birlikte, uzun dönem ortalamaları dikkate alındığında toplam pazarın Eylül ayındaki satışları beş yıllık eylül ortalamasının yüzde 0,8, on yıllık ortalamasının ise yüzde 17,8 üzerinde gerçekleşti. Bu nedenle yıllık düşüş değerlendirilirken önceki yılın yüksek bazının da dikkate alınması gerekiyor.
Alıcının odağında 1-1,5 milyon TL bandı var
Piyasadaki en dikkat çekici gelişmelerden biri fiyat gruplarındaki hareketliliğin aynı olmaması. Sektör temsilcilerinin verdiği bilgiye göre 1 milyon TL ile 1,5 milyon TL arasındaki binek otomobiller diğer bazı fiyat gruplarına göre daha hızlı alıcı buluyor.
Buna karşılık 2 milyon TL ile 2,5 milyon TL arasındaki otomobillerde satış hareketliliğinin zayıfladığı ifade ediliyor. Buradaki verinin belirli bir otomobil modelinin kesin satış süresini göstermediğinin altını çizmek gerekiyor. Bir aracın ikinci elde ne kadar sürede satılacağı; model yılı, kilometresi, hasar ve bakım geçmişi, donanımı, motor-şanzıman seçeneği ve ilandaki fiyat gibi çok sayıda değişkene bağlı olarak farklılaşabiliyor.
Dolayısıyla 1-1,5 milyon TL bandına yönelik değerlendirme, bütün araçların aynı hızda satıldığı anlamına gelmiyor; sektör temsilcisinin piyasa gözlemini ve genel fiyat grubundaki talep yoğunluğunu gösteriyor.
İkinci el piyasasındaki fiyatlar da tabloyu ortaya koyuyor
İkinci el otomobil piyasasındaki fiyat hareketlerini takip eden sahibindex-BETAM verileri de 2026'nın ilkbaharında talep tarafında daha temkinli bir görünüm olduğuna işaret etmişti. Mayıs 2026 raporunda ortalama satılık otomobil fiyatı 1 milyon 168 bin TL olarak hesaplanırken, reel fiyatın yıllık değişimi yüzde 6,8 düşüş olarak ölçüldü.
Aynı raporda otomobil talep endeksinin bir önceki aya göre yüzde 6,4 gerilediği, satılık ilanların ortalama ilanda kalma süresinin ise 22,2 güne çıktığı belirtildi. Bu veriler Mayıs 2026 dönemine ait olduğu için ekim ayındaki piyasanın birebir göstergesi olarak değil, yıl içindeki ikinci el piyasa eğilimine ilişkin geçmiş dönem verisi olarak değerlendirilmesi gerekiyor.
Raporda fiyatların araç sınıfına göre de önemli ölçüde farklılaştığı görüldü. Nisan 2026 verilerinde ortalama fiyat B segmentinde 767 bin 88 TL, C segmentinde 1 milyon 32 bin TL, D segmentinde 1 milyon 483 bin TL olarak hesaplandı. Bu dağılım, 1-1,5 milyon TL bandının ikinci el piyasasında farklı segmentlerden önemli sayıda aracı kapsayan geniş bir fiyat alanı oluşturduğunu gösteriyor.
SUV tercihi sürüyor, otomatik vites neredeyse standart hale geldi
Sıfır otomobil satışlarında tüketici tercihleri de ikinci el piyasasının hangi otomobillere yöneldiğini anlamak açısından önemli ipuçları veriyor.
ODMD'nin Ocak-Eylül 2026 verilerine göre SUV modeller 415 bin 909 adetlik satışla otomobil pazarının yüzde 66,2'sini oluşturdu. SUV'leri yüzde 19,9 payla sedan, yüzde 13,2 payla hatchback otomobiller izledi. Böylece Türkiye'de yeni otomobil tercihinde SUV gövde tipinin ağırlığı devam etti.
Şanzıman tercihlerinde ise daha belirgin bir tablo ortaya çıktı. Ocak-eylül döneminde satılan otomobillerin yüzde 97,2'si otomatik şanzımanlı olurken manuel şanzımanlı otomobillerin payı yüzde 2,8'de kaldı. Bu sonuç, ikinci el otomobil alıcılarının da araç tercihinde otomatik vitesin giderek daha merkezi bir konuma geldiğini gösteren önemli göstergelerden biri.
Elektrikli ve hibrit araçların payı yükseliyor
2026'nın ilk dokuz ayında otomobil pazarındaki değişim yalnızca fiyat ve gövde tipiyle sınırlı kalmadı. Motor türlerinde de dikkat çekici bir dönüşüm yaşandı.
Ocak-eylül döneminde benzinli otomobiller 258 bin 453 adetlik satışla yüzde 41,2 paya sahip olurken, hibrit otomobiller 204 bin 956 adetle yüzde 32,6 pay aldı. Elektrikli otomobillerin satış adedi ise 121 bin 79'a ulaştı ve toplam otomobil pazarındaki payı yüzde 19,3 oldu. Dizel otomobiller yüzde 5,5, otogazlı modeller ise yüzde 1,4 pay aldı.
Elektrikli otomobillerin payındaki yükseliş, pazarın daralmasına rağmen tüm motor türlerinin aynı ölçüde gerilemediğini ortaya koyuyor. Ancak elektrikli araçların ikinci el satış hızı konusunda bu verilerden doğrudan bir sonuç çıkarmak mümkün değil; sıfır araç satış rakamları ile ikinci el satış süreleri farklı göstergeler olarak ele alınmalı.
Otomobil alırken yalnızca etiketteki fiyata bakılmıyor
Piyasanın mevcut görünümü, otomobil alıcılarının fiyat ile ikinci el likiditesi arasında daha dikkatli bir denge kurduğunu gösteriyor. Özellikle yüksek fiyatlı araçlarda toplam satın alma maliyetinin artması, potansiyel alıcı kitlesini daraltabilirken, daha geniş bir alıcı kitlesine hitap eden fiyat aralıklarında ikinci el hareketliliği görece daha güçlü kalabiliyor.
Ancak burada tek başına fiyat aralığı üzerinden karar vermek de doğru sonuç vermeyebilir. Aynı fiyat bandında bulunan iki aracın satış süresi; kilometre, model yılı, şanzıman, motor, donanım, servis geçmişi, hasar kaydı ve satış fiyatının piyasa gerçeklerine ne kadar yakın olduğuna göre ciddi biçimde değişebilir.
Bu nedenle sektör temsilcilerinin açıkladığı 1-1,5 milyon TL bandı, ikinci el piyasasının tamamı için kesin bir "satış garantisi" şeklinde değil, mevcut piyasa hareketliliğine ilişkin bir gösterge olarak değerlendiriliyor.
Yıl sonuna doğru otomobil piyasasında ne izlenecek?
2026'nın ilk dokuz ayında ortaya çıkan tablo, otomotiv sektöründe satış adetlerinin geçen yılın gerisinde kaldığını gösteriyor. Eylül ayında yaşanan yüzde 24,33'lük toplam pazar daralması da yılın üçüncü çeyreğinin sonunda dikkat çekici bir veri olarak öne çıktı.
Bununla birlikte tüketici tercihleri tamamen değişmiş değil. SUV modellerin yüksek payı, otomatik şanzımanın yüzde 97'nin üzerindeki ağırlığı ve hibrit ile elektrikli araçların toplam pazar içindeki payının yükselmesi, otomobil tercihinin yalnızca fiyat üzerinden şekillenmediğini ortaya koyuyor.
Sektör tarafındaki güncel değerlendirmeye göre 1 milyon TL ile 1,5 milyon TL arasındaki binek otomobillerde satış temposu görece daha canlı olurken, 2 milyon TL ile 2,5 milyon TL arasındaki araçlarda hareketlilik daha zayıf seyrediyor. Yılın son bölümünde satışların ve ikinci el talebinin hangi fiyat gruplarında yoğunlaşacağı ise yeni verilerle daha net ortaya çıkacak.
