Uzmanlar, yüksek sıcaklık ve nemin birleştiği yaz aylarında gıda zehirlenmesi vakalarında patlama yaşandığına dikkat çekiyor. Ege mutfağının baş tacı olan bazı hassas mezeler, sıcağa maruz kaldıklarında dakikalar içinde adeta birer bakteri yuvasına dönüşebiliyor. İşte yaz sıcağında restoranda veya evde otururken masada asla uzun süre bekletilmemesi gereken, Salmonella ve benzeri gıda zehirlenmelerine en açık 3 meze...
1. Mayonezli ve tavuklu mezeler (Rus salatası, tavuklu tarator)
İçinde çiğ veya az pişmiş yumurta sarısı barındıran mayonez ile tavuk eti bir araya geldiğinde, yaz aylarının en tehlikeli kombinasyonu oluşur. Tavuk eti ve mayonez, Salmonella bakterisinin en sevdiği ve en hızlı ürediği besinlerin başında gelir. Sıcak havada açıkta kalan bu tür mezelerde bakteriler her 20 dakikada bir ikiye katlanır.
Masada yarım saatten fazla kalan mayonezli bir salata; şiddetli karın ağrısı, kusma ve yüksek ateşle seyreden ağır bir zehirlenmeye yol açabilir.
Yaz aylarında dışarıda yemek yerken, altında buz yatağı (soğutma düzeneği) olmayan açık büfelerden veya masalardan mayonezli mezeleri sipariş etmeyin.
2. Yoğurtlu ve sarf malzemeli Ege mezeleri (Haydari, Köpoğlu, Ali Nazik)
Ege sofrasının ferahlatıcı kahramanları olan yoğurtlu mezeler, yüksek su ve protein oranları nedeniyle bakteriyel üremeye çok müsaittir. İzmir sıcağında masanın ortasında saatlerce kalan süzme yoğurtlu bir meze, sadece ekşimek dert değil; sinsi mikroorganizmaların üremesi için uygun zemin hazırlar.
Sıcağın etkisiyle bozulan yoğurt bazlı mezeler, sindirim sistemini felç ederek "yaz ishali" olarak bilinen ama aslında hafif bir gıda zehirlenmesi olan tablolara neden olur.
Yoğurtlu mezeleri sofraya her zaman tüketeceğiniz porsiyon kadar az miktarda getirin. Kalanını hemen buzdolabına kaldırın.
3. Deniz ürünleri mezeleri (Kalamar Tava, Karides Güveç, Midye)
İzmir ve çevresindeki sahil kasabalarında balık sofralarının olmazsa olmazı deniz ürünleridir. Ancak deniz canlılarının dokuları, kırmızı ete göre çok daha hızlı deforme olur ve bakteri üretir. Özellikle sokak tezgahlarında veya sirkülasyonu az olan işletmelerde sıcağın altında bekleyen midyeler, ağır metal birikiminin yanı sıra ölümcül gıda zehirlenmelerine davetiye çıkarır.
Bayat veya sıcakta beklemiş deniz ürünleri, saatler içinde bağışıklık sistemini çökertebilecek kadar güçlü toksinler salgılar.
Karides, kalamar veya midye gibi ürünleri masaya geldiği an sıcak sıcak tüketin; sohbet uzadıkça masanın ortasında saatlerce bekletmeyin.
İzmir genelindeki hastanelerin acil servislerine yaz aylarında başvuran her 4 kişiden birinin sindirim sistemi şikayetiyle geldiğini belirten halk sağlığı uzmanları, hayati bir kuralı hatırlatıyor:
"Kritik süre: 30 dakika!"
Normal hava şartlarında pişen veya soğuk servis edilen gıdalar dışarıda 2 saate kadar dayanabilir. Ancak hava sıcaklığının 32°C'nin üzerine çıktığı Ege yazında bu süre en fazla 30 dakikadır. Yarım saatten fazla açık havada, sıcağın altında bekleyen hiçbir riskli yiyecek güvenli değildir. Ayrıca pazar veya market alışverişi sonrası araba bagajında bekleyen tavuk, kıyma ve süt ürünleri daha eve gitmeden bozulma sürecine girer. Alışverişinizi yapar yapmaz doğrudan eve dönün ve ürünleri hemen soğutucuya aktarın.
