Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi verilerine göre, İtalya'dan sonra Avrupa'da Batı Nil virüsü vakalarının en yoğun görüldüğü ikinci ülke konumundaki Yunanistan'da vaka artışı endişe yaratıyor. Yunanistan Ulusal Kamu Sağlığı Kurumu (EODY) verilerine göre, yılbaşından 5 Ağustos'a kadar ülkede 65 vaka tespit edilirken, 65 yaş üzerindeki 6 kişi yaşamını yitirdi. Geçen yılın aynı döneminde 35 vaka kaydedilirken, 2025 yılının tamamında toplam vaka sayısı 96'ya yükselmiş ve virüs nedeniyle 10 kişi hayatını kaybetmişti. Vakaların özellikle yoğunlaştığı Attiki Bölgesi'nde, Atina Doktorlar Birliği yetkililere sivrisineklerle mücadele çalışmalarının acilen artırılması çağrısında bulundu. Peki, Batı Nil Virüsü nedir, nasıl bulaşır ve belirtileri nelerdir?
Batı Nil virüsü nedir?
Adını ilk görüldüğü Uganda'nın Batı Nil bölgesinden alan Batı Nil Virüsü , sivrisinek ısırması yoluyla bulaşan bir RNA virüsüdür. Zoonoz yani hayvanlardan insanlara bulaşan bu hastalık, ana konağı vahşi kuşlar olan virüsün sivrisinekler aracılığıyla yayılmasıyla ortaya çıkar.
İlk olarak Afrika bölgesinde ortaya çıkan virüs; yaygın olarak Avrupa, Orta Doğu, Kuzey Amerika ve Batı Asya'da görülmektedir. Türkiye'de de Sağlık Bakanlığı açıklamalarına göre 2010 yılından bu yana az da olsa vakalara rastlanmaktadır.
Batı Nil virüsü nasıl bulaşır?
Batı Nil Virüsü'nün yayılmasında en temel faktör sivrisineklerdir. Hastalığın en bilinen bulaş yolları şunlardır:
Enfekte kuşlarla beslenen 'Culex' cinsi sivrisineklerin insanları ısırmasıyla bulaşır.
Hastalığın en önemli özelliklerinden biri insandan insana doğrudan bulaşmamasıdır.
Çok nadir de olsa kan nakli, organ nakli ve doğum sırasında anneden bebeğe geçebildiği bilinmektedir.
Batı Nil virüsünün belirtileri nelerdir?
Batı Nil Virüsü ile enfekte olan kişilerin yüzde 80'inde herhangi bir semptom görülmez. Belirti gösteren yüzde 20'lik dilimde ise kuluçka süresi olan 2 ila 14 gün arasında çeşitli şikayetler baş gösterir.
En sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:
Yüksek ateş
Şiddetli baş ağrısı
Vücut ve eklem ağrıları
Halsizlik ve kas güçsüzlüğü
Kusma ve ishal
Ciltte döküntüler
Lenf bezlerinde şişme (lenfadenopati)
Hastalığın şiddetli seyrettiği nadir durumlarda boyun tutulması, titreme, nöbetler, menenjit, ensefalit (beyin iltihabı) ve felç gibi ciddi sinir sistemi komplikasyonları gelişebilmektedir.
Tedavisi ve korunma yolları nelerdir?
Viral bir enfeksiyon olan Batı Nil Virüsü için henüz geliştirilmiş spesifik bir aşı veya antiviral ilaç tedavisi bulunmamaktadır. Tedavideki temel amaç hastanın yaşam kalitesini artırmak ve semptomları hafifletmektir. İleri yaştaki bireylerde nörolojik komplikasyonlara bağlı hayati risk daha yüksektir.
Riskin yüksek olduğu bölgelerde uzun kollu ve paçalı kıyafetler giyilmelidir.
Pencerelere sineklik takılmalı, kapı ve pencereler uzun süre açık bırakılmamalıdır.
Sivrisineklerin üreme alanı olan sulak ve durgun alanlardan uzak durulmalıdır.
Yaz ve sonbahar aylarında yetkili merciler tarafından üreme alanlarında düzenli ilaçlama yapılmalıdır.
