Star TV’nin Çirkin dizisinin ikinci sezon tanıtımı, 2022 yapımı Bergen filmiyle benzerlik iddiaları nedeniyle gündeme geldi. Bergen filminin yapım şirketi Orchestra Content, bazı sahne planları, kamera açıları, ses tasarımı ve atmosferin kendi yapımlarından kopyalandığını öne sürerek hukuki sürecin başlayabileceği mesajını verdi. Çirkin’in yapımcısı 25 Film ise suçlamayı kabul etmeyerek söz konusu anlatım biçiminin sinema ve televizyon dünyasında uzun yıllardır kullanıldığını savundu. Tartışmaya Bergen’i canlandıran Farah Zeynep Abdullah’ın sosyal medya paylaşımı da eklenince konu magazin gündeminde geniş yankı buldu.
Çirkin tanıtımındaki görüntüler neden tartışma yarattı?
Star TV ekranlarında yayınlanan Çirkin dizisinin yeni sezonu için hazırlanan yaklaşık bir dakikalık tanıtım filmi, daha yayın hayatına ilişkin merakın önüne geçen bir tartışmanın merkezine yerleşti. 25 Film imzalı yapımın tanıtımında yer alan bir sahne dizisinin, 2022 yılında izleyiciyle buluşan Bergen filmindeki görüntülerle büyük benzerlik taşıdığı iddiası ortaya atıldı.
Tartışmanın odağında, sahneye çıkmaya hazırlanan kadın karakterin kulisteki hazırlık süreci bulunuyor. Tanıtımda makyaj masası önünde hazırlanan karakterin ardından eldivenlerini takması, parfümünü kullanması, gözlerinin yakın planda gösterilmesi, koridordan ilerlemesi ve sahneye çıkması görüntüleniyor. Kameranın karakterin arkasından sahneye ve salondaki izleyicilere doğru konumlanması da benzerlik iddiasını güçlendiren ayrıntılar arasında gösterildi.
Orchestra Content cephesi ise benzerliğin yalnızca birkaç görüntüden ibaret olmadığını savundu. Yapılan açıklamada sahne sıralamasının yanı sıra çekim açıları, ses tasarımı ve atmosferin de Bergen filmindeki çalışmayla örtüştüğü ileri sürüldü.
Bergen filminin yapımcısından sert telif açıklaması
Bergen filminin yapımcısı Orchestra Content tarafından yapılan açıklamada, söz konusu görüntülerin senaryo ve storyboard aşamasından itibaren planlanan yaratıcı bir çalışmanın parçası olduğu belirtildi. Şirket, kendi filmleri için hazırlanan sahne bütünlüğünün Çirkin tanıtımında benzer akışla kullanılmasının telif hakkı ihlali oluşturduğunu öne sürdü.
Yapım şirketi, tanıtımın yayından kaldırılmaması halinde Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde suç duyurusunda bulunulabileceğini ve hukuk mahkemelerinde tazminat davası açılacağını açıkladı. Böylece sosyal medyada başlayan sahne benzerliği tartışması, hukuki boyuta taşınabileceği yönündeki açıklamalarla daha ciddi bir noktaya ulaştı.
Buradaki kritik nokta ise iki tarafın aynı görüntülere tamamen farklı bir perspektiften yaklaşması oldu. Bergen cephesi, sahne içindeki unsurların tek tek ele alınmasından ziyade bunların belirli bir sırayla, belirli kamera tercihleri ve ses dünyasıyla birlikte kullanılmasına dikkat çekiyor.
25 Film iddiaları kabul etmedi
Tartışmanın ardından gözler Çirkin dizisinin yapımcısı 25 Film’e çevrildi. Yapım şirketi, ortaya atılan suçlamaları kabul etmedi.
25 Film tarafının değerlendirmesine göre gazino kulisinde sanatçının makyajını yapması, hazırlanması, koridordan geçerek sahneye çıkması ve seyirciyle buluşması yeni ya da tek bir yapıma ait bir anlatım biçimi değil. Şirket, benzer sahnelerin Yeşilçam’dan dünya sinemasına kadar çok sayıda yapımda kullanıldığını savundu.
Bu savunma, tartışmanın merkezindeki soruyu da değiştirdi. Bir görüntü fikrinin genel bir sinema kalıbı olarak değerlendirilmesi ile belirli bir yapımdaki sahne kurgusunun özgün bir yaratım sayılması arasındaki sınır yeniden gündeme geldi.
25 Film yetkilileri, böyle bir suçlamayla daha önce karşılaşmadıklarını belirterek Orchestra Content’in açıklamasını şaşkınlıkla karşıladıklarını ifade etti.
Farah Zeynep Abdullah sessiz kalmadı
Çirkin tanıtımındaki sahne tartışması sosyal medyada büyürken gözler bu kez Bergen filminde başrol oynayan Farah Zeynep Abdullah’a çevrildi.
Abdullah, sosyal medya hesabından Çirkin tanıtımına gönderme yaparak “Göz bandını unutmuşsunuz...” ifadelerini kullandı. Oyuncunun bu paylaşımı, Bergen karakterinin görsel dünyasında önemli bir yere sahip olan göz bandına doğrudan gönderme olarak yorumlandı.
Ancak oyuncunun tepkisi bununla sınırlı kalmadı. Abdullah, Instagram hikâyesinde kendisine gönderilen ve tanıtım için ağır ifadeler içeren bir takipçi mesajının ekran görüntüsünü de paylaştı. Mesajın üzerine “benzerlikler tamam da” notunu düşmesi, tartışmaya ilişkin tavrını daha görünür hale getirdi.
Böylece daha önce yalnızca iki yapım şirketi arasındaki telif tartışması olarak görülen konu, Bergen filmindeki başrol performansıyla özdeşleşen Farah Zeynep Abdullah’ın dahil olmasıyla magazin gündeminin de başlıklarından biri haline geldi.
Tartışmanın merkezinde sahnenin kendisinden çok kurgusu var
Sinemada bir sanatçının hazırlanması, aynanın karşısında makyaj yapması veya sahneye kulisten çıkması tek başına özgün bir fikir olarak değerlendirilmeyebilir. Nitekim 25 Film’in savunması da bu noktaya dayanıyor.
Bergen filminin yapımcısı Orchestra Content ise itirazını tek bir makyaj sahnesine dayandırmıyor. Şirketin açıklamasında sahnelerin belirli bir sıra içinde ilerlemesi, kamera açıları, ses tasarımı, atmosfer ve sahneye çıkış biçiminin birlikte değerlendirilmesi gerektiği savunuluyor.
Dolayısıyla iki taraf arasındaki anlaşmazlığın temelinde, “genel bir sinema dili” ile “belirli bir yapıma özgü yaratıcı kurgu” arasındaki fark bulunuyor.
Hukuki süreç gündeme gelebilir
Orchestra Content’in açıklamasında tanıtımın yayından kaldırılmaması durumunda suç duyurusu ve tazminat davası seçeneklerinin kullanılabileceği belirtildi. Ancak şu aşamada ortada kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunmuyor. Yaşananlar, yapım şirketleri arasındaki karşılıklı açıklama ve iddialar düzeyinde devam ediyor.
Bu nedenle Çirkin tanıtımındaki görüntülerin hukuken telif ihlali teşkil edip etmediği konusunda kesin bir hükme varmak için olası bir yargı sürecinin sonucunu beklemek gerekiyor.
Çirkin daha yayın başlamadan gündemin merkezine oturdu
Star TV’nin yeni yapımlarından Çirkin, hikâyesi ve oyuncu kadrosunun yanı sıra sezon tanıtımı üzerinden yaşanan bu tartışmayla da gündeme geldi. Yapımın başrollerinde Çağlar Ertuğrul ve Derya Pınar Ak bulunuyor. Dizinin yapımını 25 Film üstlenirken, yönetmen koltuğunda Burcu Alptekin ve Merve Çolak yer alıyor.
Şimdilik taraflar geri adım atmış değil. Bergen filminin yapım şirketi benzerliklerin tesadüfi olmadığını ve fikri emeğe dayandığını savunurken, Çirkin cephesi söz konusu sahne dilinin sinema tarihinde çok sayıda örneği bulunduğunu belirtiyor. Farah Zeynep Abdullah’ın dikkat çeken sosyal medya paylaşımları da tartışmayı daha görünür hale getirmiş durumda.
Çirkin’in tanıtımı üzerinden başlayan bu polemiğin yeni sezona nasıl yansıyacağı ve Orchestra Content’in açıkladığı hukuki adımların uygulanıp uygulanmayacağı ise önümüzdeki süreçte netleşecek.
