Dünyanın en büyük otomobil pazarı Çin, 2026 yılının ilk altı ayını son yılların en zorlu dönemlerinden biri olarak geride bıraktı. Ülkedeki binek araç satışları yüzde 20,2 oranında gerileyerek 8,7 milyon adede düştü. Kızışan fiyat rekabeti ve daralan kâr marjları arasında sıkışan otomobil üreticileri, hem içten yanmalı motorlu araçlarda hem de daha önce büyümenin lokomotifi kabul edilen elektrikli araç segmentinde eş zamanlı bir gerilemeyle karşı karşıya kaldı.
İÇTEN YANMALI ARAÇLARDA ÇÖKÜŞ DERİNLEŞTİ
Sektörü en çok vuran tablo, geleneksel yakıtlı araçlarda ortaya çıktı. Haziran ayına ait verilere göre içten yanmalı motorlu araç satışları yıllık bazda yüzde 39 oranında geriledi. Uzun süredir Çin pazarının büyüme motoru olarak görülen elektrikli araç tarafı da bu tablodan bağımsız kalamadı; elektrikli araç satışlarında yüzde 5 ila 6 aralığında bir düşüş kaydedildi. Batarya maliyetlerindeki artış ile birlikte araç fiyatlarının aşağı çekilmesi, üreticileri iki taraftan sıkıştırarak marjları eritti.
KÂR MARJLARI ERİDİ, ÜRETİCİLER ZORDA
Satış hacimlerindeki daralma, üreticilerin bilançolarına doğrudan yansıdı. Sektörün kâr marjı Ocak-Mayıs döneminde yüzde 3,4 seviyesine kadar geriledi, toplam sektör kârlarında ise yüzde 20'lik bir düşüş yaşandı. Citic CLSA'dan analist Xiao Feng, tüm yıl genelinde satışların yüzde 20 oranında azalmasını beklediğini belirtiyor. Feng'e göre Çinli bir otomobil üreticisinin başa baş noktasına ulaşabilmesi için yılda en az 500 bin adet araç satması gerekiyor; sürdürülebilir bir kârlılık içinse bu rakamın 1 milyon adede çıkması şart. Bu tablo, halihazırda kalabalık olan pazarda doğal bir ayıklanma sürecini de beraberinde getiriyor. Analistlerin beklentisi, 2030 yılına kadar pazarın yedi ya da sekiz büyük oyuncu etrafında konsolide olacağı yönünde.
İHRACAT SEKTÖRÜN CAN SİMİDİ OLDU
İç pazardaki daralmaya karşın Çinli üreticiler için bir kurtuluş kapısı ihracat cephesinde açıldı. Haziran ayında araç ihracatı yüzde 82,3 gibi çarpıcı bir artışla 877 bin adede ulaştı. Bu yükselişte, Orta Doğu'daki çatışmaların küresel yakıt maliyetlerini yukarı çekmesi önemli bir rol oynadı; yakıt fiyatlarındaki bu artış, yurt dışı pazarlarda Çin menşeli elektrikli araçları fiyat ve işletme maliyeti açısından daha cazip bir konuma taşıdı.
GÖZLER 2027'DEKİ TOPARLANMADA
Sektör temsilcileri ve analistler, mevcut sıkıntılı dönemin kalıcı olmayacağı görüşünde birleşiyor. Araç filolarının belirli aralıklarla yenilenme döngüsüne girecek olması, 2027 yılında pazarda bir toparlanma yaşanacağı beklentisini güçlendiriyor. Ancak bu toparlanmaya gelinceye kadar sektörün önünde zorlu bir sarsılma dönemi bulunuyor. Fiyat rekabetinin ve daralan marjların süreceği bu dönem, hangi üreticilerin ayakta kalıp hangilerinin pazardan çekilmek zorunda kalacağını belirleyecek kritik bir eşik olarak görülüyor.
