Kripto para piyasasının gözünü diktiği dev opsiyon vadesi nihayet tamamlandı. Deribit borsasında işlem gören ve toplam nominal büyüklüğü 6,44 milyar dolara ulaşan Bitcoin opsiyon sözleşmeleri, Türkiye saatiyle 11.00'de sona erdi. Vadenin kapanışına kadar geçen 24 saatlik dilimde 81 bin 500 dolara kadar tırmanan kripto para, ardından 79 bin 787 dolara geri çekilerek günün başındaki seviyesine neredeyse hiç fark kalmadan döndü.
Bu büyüklükteki bir vade, son bir haftadır 62 bin dolar civarından 80 bin doların üzerine fırlayan Bitcoin fiyatının seyri açısından piyasa katılımcılarınca yakından takip ediliyordu. Vadenin dolduğu an itibarıyla Bitcoin'in gösterdiği tepki, hem kısa vadeli yön arayışındaki yatırımcılar hem de opsiyon masalarındaki risk yöneticileri için referans noktası oluşturdu.
Vadeyi dolduran sözleşmelerin büyüklüğü
Deribit kayıtlarına göre vade tarihinde toplam 81 bin 700 Bitcoin opsiyon sözleşmesi kapandı. Bu sözleşmelerin 44 bin 639'u alım (call), 37 bin 61'i ise satım (put) opsiyonundan oluştu. Buradan çıkan satım-alım oranı 0,83 olarak hesaplandı; bu oran, piyasada alım opsiyonlarına yönelik nispeten daha güçlü bir eğilimin bulunduğuna işaret ediyor. Söz konusu vade tek başına, Deribit borsasının toplam Bitcoin açık pozisyonunun yaklaşık beşte birine denk geldi ve bu haliyle borsanın son dönemki en hacimli tekil vade kapanışlarından biri olarak kayıtlara geçti.
6,44 milyar dolar ne anlama geliyor?
Söz konusu 6,44 milyar dolarlık rakamın el değiştiren nakit tutarı olmadığının altı çizilmeli. Bu tutar, sözleşmelerin dayandığı Bitcoin miktarının bugünkü piyasa fiyatı üzerinden hesaplanan itibari (nominal) karşılığını gösteriyor. Vadesi dolan sözleşmelerin büyük çoğunluğu, kullanım fiyatlarının (strike price) piyasa fiyatından belirgin şekilde uzakta kalması nedeniyle herhangi bir uzlaşma yapılmadan, yani hiçbir ödeme gerçekleşmeden sona erdi. Bir başka deyişle, 6,44 milyar dolarlık teorik büyüklüğün önemli bir kısmı kâğıt üzerinde kaldı.
En yüksek zarar bandı fiyatın çok gerisinde
Opsiyon piyasasında "maksimum acı" (max pain) olarak adlandırılan ve en fazla sözleşmenin değersiz kalacağı kullanım fiyatı bandı, bu vade için Deribit tarafından 68 bin ile 70 bin dolar aralığında hesaplanmıştı. Uzlaşma anında Bitcoin'in bulunduğu seviyeyle bu bant arasındaki fark 10 bin doları aşıyordu; bu da fiyatın söz konusu bandı görebilmesi için kısa sürede sert bir düşüş yaşaması gerektiği anlamına geliyordu. Böyle bir hareket gerçekleşmediği için alım opsiyonu taşıyan yatırımcıların büyük kısmı, vadeye kâğıt üzerinde kârda girdi.
Açık pozisyonun en yoğunlaştığı noktalar ise 75 bin ve 80 bin dolarlık kullanım fiyatları oldu; piyasa verilerine göre bu iki seviyenin çevresinde, güncel fiyata yüzde 5 mesafede toplam 500 milyon doları aşan bir nominal büyüklük bulunuyordu. Bitcoin'in vade boyunca tam da bu iki seviyenin yakınında dalgalanması, opsiyon satan kurumların korunma (hedge) amaçlı alım-satım işlemlerini son ana kadar canlı tuttu ve bu durum, geçmişteki bazı büyük vadelerden farklı bir tablo ortaya çıkardı.
"Yüzde 62'si değersiz sona erecekti"
New Market Trading Genel Müdürü Frank Hepworth, vade haftalarının piyasada olduğundan daha ürkütücü bir hava yarattığını belirtti. Hepworth'e göre bugün vadesi dolan sözleşmelerin yaklaşık yüzde 62'si zaten değersiz sona ermeye gidiyordu; dolayısıyla nominal rakamın büyüklüğü tek başına yanıltıcı olabiliyor.
Hepworth, önümüzdeki günlerde izlenmesi gereken teknik seviyeye de dikkat çekti. Genel müdüre göre bu haftaki geri çekilme sürerse, 69 bin dolar civarında bulunan 200 günlük hareketli ortalama devreye girebilir. Hepworth ayrıca eylül ayındaki vadenin, bugünkü vadenin yaklaşık iki katı büyüklüğe ulaşabileceğini söyleyerek önümüzdeki ayın piyasa için daha da belirleyici olabileceğinin sinyalini verdi.
Geçmiş büyük vadeler fiyatı pek oynatmamıştı
Yüksek nominal değerli vadelerin tek başına fiyat hareketi yaratmadığını gösteren örnekler mevcut. Haziran 2025'te nominal değeri 15 milyar doları bulan bir Bitcoin opsiyon vadesi sona ermişti; o dönem en yüksek zarar seviyesi 102 bin dolarda bulunuyor, zımni oynaklık ise Ekim 2023'ten bu yana en düşük seviyesine gerilemiş durumdaydı. Sonuç olarak Bitcoin o gün neredeyse hiç kıpırdamamıştı. Aralık ayında gerçekleşen 13,3 milyar dolarlık bir başka büyük vadede de benzer bir tablo yaşanmış, en yüksek zarar seviyesi 100-102 bin dolar aralığında kalırken piyasanın tepkisi yine sınırlı olmuştu.
Bugünkü vadeyi öncekilerden ayıran unsur, en yüksek zarar seviyesinin uzaklığından çok, baskının yoğunlaştığı kullanım fiyatlarının güncel fiyata olan yakınlığıydı. Bu yakınlık, piyasa yapıcıların pozisyonlarını korumak için gerçekleştirdiği alım-satım işlemlerinin vade anına kadar sürmesine yol açtı ve kısa vadeli oynaklığı canlı tuttu.
Warsh'ın İlk Jackson Hole konuşmasıyla aynı güne denk geldi
Vadenin dolduğu saatler, ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh'ın Jackson Hole ekonomi sempozyumundaki ilk büyük konuşmasının başladığı zamana da denk geldi. Mayıs ayında görevi devralan Warsh'ın, Wyoming'de düzenlenen ve bu yıl "Finansal İnovasyon: Ödemeler ve Politikaya Etkileri" başlığını taşıyan sempozyumda para politikasına dair yol haritasını netleştirmesi bekleniyordu. Piyasalar enflasyonun seyrine ve faiz kararlarına ilişkin ipucu arayışındaydı; bu durum hem hisse senedi hem de kripto para piyasalarında ek bir gerginlik unsuru oluşturdu.
Aynı hafta içinde spot Bitcoin ve Ethereum borsa yatırım fonlarına yönelik güçlü girişler de dikkat çekmişti; 19-20 Ağustos tarihlerinde bu fonlara yaklaşık 1,1 milyar dolarlık kaynak girdiği, bunun da Bitcoin'in haftalardır sıkışık kaldığı bandın dışına çıkmasında etkili olduğu görülüyordu. Opsiyon piyasasındaki oynaklık göstergelerinde de dikkat çekici bir değişim yaşandı: Deribit'in oynaklık endeksi haftalık bazda yaklaşık yüzde 30 yükselirken, vadeli oynaklık yapısı kısa vadeli sözleşmelerin daha yüksek fiyatlandığı görünümden, uzun vadeli sözleşmelerin öne çıktığı görünüme döndü; alım ve satım opsiyonları arasındaki oynaklık farkı da alım opsiyonları lehine pozitife geçti.
Fiyat şu an nerede?
Haberin yayımlandığı saatler itibarıyla Bitcoin 79 bin 787 dolar seviyesinden işlem görüyor. Kripto para, son 24 saatte 81 bin 500 dolarlık zirvesini ve 78 bin 897 dolarlık tabanını test etti; ancak aynı sürenin sonunda hem kazancını hem de kaybını neredeyse tamamen sildi. Piyasanın gözü şimdiden, bugünkünün yaklaşık iki katı büyüklüğe ulaşması beklenen eylül vadesine çevrilmiş durumda.
