Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, ev ve araç almak isteyen milyonlarca vatandaşın başvurduğu tasarruf finansman sistemine ilişkin oyunun kurallarını kökten değiştirdi. Azami erken teslim oranı yüzde 45'e yükseltilirken bekleme süresi de 180 güne uzatıldı; ödeme planlarında ise taksit tavanına dair yeni bir alt sınır getirildi.
SİSTEMİN NABZINI TUTAN KURUM HAREKETE GEÇTİ
Türkiye'de klasik bankacılık kredilerine alternatif olarak hız kazanan tasarruf finansmanı modeli, son yıllarda hem konut hem de taşıt alımında giderek daha fazla tercih edilir hale geldi. Faiz hassasiyeti taşıyan ya da kredi notunu yeterli bulmayan geniş bir kitle, bu sistemi adeta bir can simidi gibi benimsedi. Ne var ki büyüyen bu piyasa, beraberinde denetim ihtiyacını da gün yüzüne çıkardı. BDDK, sektörün seyrini yakından izleyerek hazırladığı yeni düzenlemeyi Finansal Kurumlar Birliği Başkanlığı'na iletti. Düzenlemenin ayrıntıları, sektörde ciddi yankı uyandırdı.
YÜZDE 45 ÖDEMEDEN ÖNCE TESLİM YOK
Yeni karara göre azami erken teslim oranı, daha önce uygulanmakta olan yüzde 40 eşiğinden yüzde 45'e yükseltildi. Başka bir deyişle, sisteme dahil olan bir katılımcının erken teslimat hakkı kazanabilmesi için artık toplam birikiminin neredeyse yarısını tamamlamış olması gerekiyor. Bu düzenleme, erken teslimata hak kazanmanın önündeki çıtayı belirgin biçimde yükseltiyor ve katılımcıların sisteme daha uzun süre bağlı kalmasını zorunlu kılıyor.
BEKLEME SÜRESİ UZUYOR: 150 GÜNDEN 180 GÜNE
Yalnızca oran değil, süre de değişti. En erken teslim süresi 150 günden 180 güne çıkarıldı. Daha önce beş aya yakın bir süreçte erken teslim talep edebilen katılımcılar, artık bunun için tam altı ay beklemek zorunda kalacak. Sektör temsilcileri bu kararın, şirketlerin finansal sürdürülebilirliğini koruma adına alındığını değerlendiriyor; ancak tüketici tarafında esnekliğin daraldığı da bir gerçek.
TAKSİTLERDE TAVAN-TABAN DENKLEMİ DEĞİŞTİ
Düzenlemenin belki de en teknik boyutunu ödeme planlarına ilişkin yeni hüküm oluşturuyor. Tasarruf finansman şirketlerinin müşterileriyle imzaladığı sözleşmelerde yer alan ödeme planlarının bundan böyle peşinat ödemesi dışında tutularak düzenlenmesi, ve planda yer alan en düşük taksit tutarının en yüksek taksit tutarının üçte birinin altına inmemesi şartı getirildi. Bu düzenlemeyle taksit dilimleri arasındaki makas daraltılıyor; yani şirketlerin başlangıçta sembolik tutarlar koyup ilerleyen dönemlerde yükü katlamasının önüne geçilmek isteniyor.
MİLYONLARCA KİŞİYİ YAKINDAN İLGİLENDİRİYOR
Tasarruf finansman sistemi, Türkiye'de giderek genişleyen bir kitle tarafından kullanılıyor. Özellikle artan konut fiyatları ve yüksek faiz ortamında bu modele yönelenlerin sayısının son iki yılda belirgin biçimde arttığı görülüyor. BDDK'nın bu adımı, büyüyen sektörü daha sağlam bir zemine oturtma çabasının somut bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Yeni kuralların ne zaman yürürlüğe gireceği ve mevcut sözleşmeleri nasıl etkileyeceği ise sektörün merakla beklediği sorular arasında yer alıyor.
