KENAN YEŞİL/MANŞETİZ- Türkiye'nin önemli çam fıstığı üretim merkezlerinden Aydın'da yetişen yüksek katma değerli ürün, dünya pazarında büyük ilgi görüyor.
İncir, zeytin, pamuk ve kestane gibi tarımsal ürünleri ile ön plana çıkan Aydın, çam fıstığında da Türkiye’nin en önemli üretim merkezi konumunda bulunuyor.
Özellikle Koçarlı ilçesine bağlı köylerde yaygın olarak üretilen çam fıstığı, bölgenin geçim kaynağını oluşturuyor.
Aydın'ı sırasıyla İzmir (Bergama/Kozak Yaylası) ve Muğla (Milas, Yatağan) bölgelerini takip ediyor.
Ege İhracatçı Birlikleri verilerine göre Ocak-Temmuz döneminde Çam Fıstığı ihracatı miktarda yüzde 28 artarak 349 bin 652 kilograma, değerde ise yüzde 107 artarak 25 milyon doların üzerine çıktı.
7 ayda 25 milyon dolarlık ihracat
Ege İhracatçı Birlikleri verilerine göre Türkiye’nin çam fıstığı ihracatı, 2026 yılının Ocak-Temmuz döneminde geçen yılın aynı dönemine göre miktar bazında yüzde 28 artarak 273 bin 521 kilogramdan 349 bin 652 kilograma yükseldi.
İhracatın parasal karşılığında ise çok daha yüksek bir artış yaşandı. Geçen yılın ilk 7 ayında 12 milyon 238 bin 648 dolar olan çam fıstığı ihracat geliri, 2026’nın aynı döneminde yüzde 107 artışla 25 milyon 281 bin 749 dolara ulaştı.
Aylık bazda ilk defa ihracat düştü
İlk 7 aydaki güçlü performansa karşın Temmuz ayında ihracatta düşüş yaşandı. 2025/26 sezonunda aylık bazda ilk kez gerileyen çam fıstığı ihracatı, geçen yılın Temmuz ayına göre miktarda yüzde 36 azalarak 44 bin 937 kilograma düştü.
Temmuz ayında ihracat geliri de yüzde 4 geriledi. Geçen yıl aynı ayda 69 bin 900 kilogram çam fıstığı ihracatından 3 milyon 466 bin 885 dolar gelir elde edilirken, bu yıl Temmuz ayında 44 bin 937 kilogramlık ihracat karşılığında 3 milyon 321 bin 887 dolar döviz girdisi sağlandı.
İtalya ihracatın lokomotifi
Türkiye’nin çam fıstığı ihracatında Avrupa ülkeleri başı çekerken, İtalya açık ara en önemli pazar olmayı sürdürdü.
Ocak-Temmuz döneminde İtalya’ya 238 bin 145 kilogram çam fıstığı gönderilirken, karşılığında 17 milyon 538 bin 521 dolar gelir elde edildi. İtalya’ya ihracat geçen yılın aynı dönemine göre miktarda yüzde 42, değerde ise yüzde 142 arttı.
İtalya’yı 69 bin 255 kilogramlık ihracat ve 5 milyon 10 bin 164 dolarlık gelirle Almanya takip etti. Aynı dönemde Portekiz’e 18 bin 550 kilogram karşılığında 1 milyon 284 bin 681 dolarlık, İspanya’ya ise 15 bin kilogram karşılığında 1 milyon 18 bin 253 dolarlık çam fıstığı ihracatı gerçekleştirildi.
İhracatta son 5 yıl rakamları
Türkiye’nin çam fıstığı ihracatında son 5 yılda miktar ve değer bazında dalgalı bir seyir yaşandı.
2021 yılında 661 bin 741 kilogram çam fıstığı ihracatı karşılığında 42 milyon 91 bin 887 dolar gelir elde edildi. 2022 yılında ihracat miktarı 637 bin 924 kilograma gerilerken, gelir 42 milyon 606 bin 180 dolara yükseldi.
2023 yılında ise ihracat sert şekilde geriledi. 406 bin 316 kilogramlık ihracat karşılığında 20 milyon 391 bin 603 dolar gelir sağlandı. 2024 yılında ihracat miktarı 635 bin 31 kilograma yükselse de gelir 19 milyon 344 bin 60 dolarda kaldı.
2025 yılında ise ihracat yeniden yükselişe geçti. Türkiye, 1 milyon 134 kilogram çam fıstığı ihracatı karşılığında 35 milyon 42 bin 757 dolar gelir elde etti.
2026 yılının yalnızca ilk 7 ayında elde edilen 25,2 milyon dolarlık ihracat geliri ise çam fıstığının yüksek katma değerli tarım ürünleri arasındaki yerini bir kez daha ortaya koydu.
