KENAN YEŞİL/MANŞETİZ- Türkiye’nin kuru incir üretimi ve ihracatında dünya liderliğini sürdürdüğü Aydın’da, incir kalitesinin korunması ve üretimin sürdürülebilirliğine ilişkin yeni kurallar yürürlüğe girdi.
Aydın Valiliği tarafından yayımlanan “Aydın İli Mülki Sınırları İçerisinde İncir Kalitesinin ve İlek Arıcılığının Korunması ile İncir Yetiştiriciliğinin Sürekliliğinin Sağlanması ve Geliştirilmesine İlişkin Valilik Tebliği” tanıtıldı.
İncir üretiminin sürdürülebilirliği, kalite ve verimliliğin artırılması ile ilek arıcılığının korunmasını amaçlayan düzenlemeyle üreticiler ve ilek alım satımı yapanlara yönelik çeşitli kurallar getirildi.
Aydın İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün daha önce yayımladığı uygulama esaslarında da erkek incir meyvelerinin olgunlaşmadan toplanmaması, amacı dışında satılmaması, sağlıklı ileklerin kullanılması ve hastalıklı ileklerin piyasaya sürülmemesi gibi kurallar yer alıyor.
Germencikli incir üreticisi ve Germencik Çevre ve Doğa Derneği Başkanı Halil Çetinkaya ise düzenlemenin üretici sorumluluklarını öne çıkardığını belirterek, incirde kalite sorunlarının yalnızca üretim yöntemleri üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini savundu. Çetinkaya, özellikle jeotermal santrallerin çevresel etkilerinin araştırılmasını ve sıkı şekilde denetlenmesini istedi.
“Sorunun Kaynağı Sadece Üretici Değil”
Yeni düzenlemeyi değerlendiren Germencikli incir üreticisi ve Germencik Çevre ve Doğa Derneği Başkanı Halil Çetinkaya, Aydın Valisi’nin incire gösterdiği hassasiyetin önemli olduğunu belirterek, üretici olarak bu yaklaşımı desteklediğini söyledi.
Ancak incirde özellikle aflatoksin ve benzeri kalite sorunlarının nedenlerinin yalnızca üretim yöntemi ve üretici kaynaklı değerlendirilmemesi gerektiğini savunan Çetinkaya, çözümün tek taraflı bir sorumluluk anlayışıyla sağlanamayacağını dile getirdi.
Çetinkaya, Aydın’daki incir üreticilerinin yüzyıllardır geleneksel yöntemlerle üretim yaptığını, son yıllarda teknolojiden de yararlanarak ürün kalitesini yükseltmeye çalıştığını belirterek, “İncirdeki aflatoksin ve benzeri hastalıkların kaynağının aslında üretici ve üretim şeklinden çok Aydın bölgesinde, özellikle Germencik’te yoğun olarak faaliyet gösteren jeotermal santrallerin olduğu nedense göz ardı edilmektedir” ifadelerini kullandı.
“Jeotermalin çevresel etkileri araştırılmalı”
Jeotermal santrallerin çevre, hava, yeraltı ve yerüstü su kaynakları ile toprak üzerindeki etkilerinin incelenmesi gerektiğini savunan Çetinkaya, bu faaliyetlerin incir ve tarımsal üretim üzerindeki etkilerinin de ayrıca değerlendirilmesini istedi.
Çetinkaya, özellikle jeotermal santrallerden atmosfere salınan buharın bölgedeki nem oranını ve mikroklimayı etkilediğini düşündüğünü belirterek, bunun incirde kalite sorunlarıyla bağlantısının araştırılması gerektiğini savundu.
Aydın ve özellikle Germencik’te jeotermal faaliyetlerin son yıllarda artmasıyla incirde aflatoksin ve benzeri sorunların daha fazla gündeme geldiğini ileri süren Çetinkaya, “Bu sorunların ortaya çıkışı ile jeotermal santrallerin faaliyetlerinin artması arasında bir eş zamanlılık olduğunu düşünüyoruz. Bunun bilimsel olarak araştırılması gerekiyor” dedi.
“İncirin alternatifi yok”
Aydın’ın dünyada inciriyle tanındığını ve bölgenin en nitelikli kuru incirlerinin burada üretildiğini vurgulayan Çetinkaya, tarımsal üretimin korunması için enerji yatırımları ile tarım arasındaki dengenin gözetilmesi gerektiğini söyledi.
Çetinkaya, “Aydın dünyada inciriyle tanınır. Dünyanın en nitelikli inciri Aydın’da yetişir. Eğer incirimizi korumak, gelecek kuşaklara bırakmak ve sürdürülebilirliğini sağlamak istiyorsak Aydın’daki jeotermal santrallerin verdiği zararı görmezden gelemeyiz. Enerjinin alternatifi vardır. Aydın incirinin alternatifi yoktur” diye konuştu.
“JES’ler çok sıkı denetlenmeli”
Bölgedeki jeotermal santrallerin daha sıkı denetlenmesi gerektiğini savunan Çetinkaya, gerekli görülmesi halinde çevresel etkileri tespit edilen santrallerin faaliyetlerinin durdurulması ve proje aşamasındaki yeni jeotermal yatırımların da tarımsal alanlar üzerindeki etkilerinin kapsamlı biçimde değerlendirilmesi çağrısında bulundu.
