SERCAN ENGEREK/MANŞETİZ- Srebrenitsa katliamı, II. Dünya Savaşı'nın ardından Avrupa topraklarında gerçekleşmiş en büyük toplu katliam olarak tarihe geçti. Bosna Savaşı sırasında, Birleşmiş Milletler (BM) tarafından “güvenli bölge” ilan edilen Srebrenitsa kentinde 8 binden fazla insan; çocuk, kadın, erkek hayatını kaybetti.
Yugoslavya’nın dağılma sürecine girmesiyle birlikte 1992 yılında Bosna-Hersek bağımsızlığını ilan etti. Bu kararın ardından Sırplar, bölgede stratejik öneme sahip olan doğu Bosna kentlerini ele geçirmek için askerî harekât başlattı.
Srebrenitsa, coğrafi konumu nedeniyle Sırp güçlerinin öncelikli hedefleri arasında yer aldı. Kent, 1993 yılında BM Güvenli Konseyi tarafından “güvenli bölge” olarak belirlendi ve silah arındırma sürecine tabi tutuldu.
Srebrenitsa'ya sığınan on binlerce Boşnak sivil, bölgedeki Hollandalı barış gücü askerlerinin koruması altına yerleştirildi.
HOLLANDALI ASKERLER BÖLGEYİ SIRP GÜÇLERİNE TESLİM ETTİ
Takvimler 11 Temmuz 1995 tarihini gösterdiğinde, General Ratko Mladic komutasındaki Sırp Cumhuriyeti Ordusu (VRS) kenti tamamen kuşattı.
Srebrenitsa'yı korumakla görevli Hollandalı BM askerleri, Sırp güçlerinin ilerleyişine karşı herhangi bir askeri direnç göstermedi.
Güvenli bölge statüsündeki kente giren Sırp askerleri, silahlarından arındırılmış olan sivilleri toplama merkezlerinde bir araya getirdi.
Kadınlar ve küçük çocuklar otobüslerle Boşnakların kontrolündeki diğer bölgelere sevk edilirken, erkekler ve erkek çocukları kamplara kapatıldı.
8 BİNDEN FAZLA İNSAN HAYATINI KAYBETTİ
Srebrenitsa'da birkaç gün içinde organize bir şekilde yürütülen katliamlarda, resmi kayıtlara göre en az 8 bin 372 Boşnak sivil sistematik olarak öldürüldü.
Hayatını kaybedenlerin bedenleri, suçun gizlenmesi amacıyla bölgedeki onlarca farklı toplu mezara gömüldü. Savaşın ardından yürütülen kimlik tespit çalışmalarında, toplu mezarlardan çıkarılan kemik kalıntıları DNA testleri yardımıyla teşhis edildi.
Tespit edilen cenazeler, her yıl 11 Temmuz’da düzenlenen anma törenleriyle Potoçari Anıt Mezarlığı'na defnediliyor.
10 KİŞİ DAHA TOPRAĞA VERİLECEK
Srebrenitsa Soykırımı’nın 31'inci yılında, kimlik tespiti yapılan ve ailesinin onay verdiği 10 insanın naaşı daha Potoçari Anıt Mezarlığı'na defnedilecek.
Potoçari Anıt Mezarlığı’nda 11 Temmuz'daki 31. yıl anma törenlerinde defnedilecek 10 kişiden en genci öldürüldüğünde 20 yaşında olan Senad Jusic, en yaşlı kişi ise katledildiğinde 56 yaşında olan Ramo Dautovic.
Bu yıl toprağa verilecek 10 kişinin isimleri şöyle sıralandı:
Senad Jusic, Muriz Barakovic, Hamed Music, Ramo Alic, Muhidin Osmanovic, Huso Cerimovic, Nuko Nukic, Ahmet Guster, Asım Kunic ve Ramo Dautovic.
Bu yılki törenin ardından anıt mezarlıkta toprağa verilen insan sayısı 6 bin 782’ye yükselecek.
ULUSLARARASI MAHKEMELER SOYKIRIM KARARINI ONAYLADI
Lahey'de bulunan Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) ve Uluslararası Adalet Divanı, yaşanan bu trajediyi hukuki olarak “soykırım” olarak nitelendirdi.
Katliamın baş sorumluları arasında yer alan Sırp lider Radovan Karadzic ve askeri komutan Ratko Mladic, uzun yıllar kaçtıktan sonra yakalandı.
Yapılan yargılamalar sonucunda her iki isim de soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş kanunlarını ihlal etmekten ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.
Soykırıma iştirak eden çok sayıda subay ve asker de aynı mahkemeler tarafından çeşitli hapis cezalarına mahkûm edildi.
