KENAN YEŞİL/MANŞETİZ/ÖZEL HABER- Ege Yaş Meyve ve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Cengiz Balık, Avrupa Birliği ülkelerine ihraç edilen ve pestisit kalıntısı nedeniyle geri çevrilen taze meyve ve sebzelere ilişkin önemli açıklamalarda bulundu.
Türkiye’den Avrupa Birliğine gönderilen ve pestisit nedeniyle geri gönderilen taze meyve ve sebzenin iç piyasaya sunulduğu iddiaların doğru olmadığını vurgulayan Balık, bu ürünlerin tüketiciye ulaşmasının mümkün olmadığını savundu.
Asıl sorunun bahçede olduğuna dikkat çeken Balık, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın denetimleri bahçeden başlayarak iç piyasada da etkin analiz ve kontrol mekanizmalarının kurulması gerektiğini vurguladı.
GERİ DÖNEN MALLAR İÇ PİYASAYA SUNULMUYOR
Avrupa Birliği'ne kara yoluyla gönderilen ürünlerin ilk olarak Bulgaristan'da denetime tabi tutulduğunu anlatan Balık, burada alınan numunelerde pestisit limit aşımı veya ruhsatsız ilaç kullanımının tespit edilmesi halinde ürünlerin bloke edildiğini ifade etti. Ürünlerin ya bulunduğu ülkede imha edildiğini ya da Türkiye'ye geri gönderildiğini belirten Balık, geri dönüş sonrasında ise ithalat mevzuatının devreye girdiğini kaydetti.
Türkiye'ye dönen ürünlerin yeniden analiz ve resmi kontrollerden geçtiğini dile getiren Balık, bu sürecin en az 20 gün sürdüğünü söyledi. Taze meyve ve sebzenin bu süre içinde raf ömrünü tamamladığını belirten Balık, "Pestisit nedeniyle geri dönen ürünlerin Türkiye'de satılması mümkün değil. Bu ürünler ekonomik değerini kaybediyor ve imha ediliyor. Onun için o ürün Türkiye'ye girse bile belediye çöplüğüne gider" dedi.
SORUN İÇ PİYASADA DA DENETLENMELİ
Tarım ve Orman Bakanlığı’na da eleştiren Cengiz Balık, Türkiye'de üretilen yaş meyve ve sebzenin yalnızca yüzde 7-8'lik bölümünün ihraç edildiğini ve bakanlığın yüzde 8 ürün üzerinden Türkiye'yi dizayn etmeye çalıştığını belirterek şöyle konuştu:
“Bu sorun neden devam ediyor? Türkiye üretiminin maksimum yüzde 7'si, 8'i ihraç oluyor. Bunun geri kalanı iç piyasada, sanayide tüketiliyor. Tarım Bakanlığı maalesef burada eksik kalıyor. Yüzde 8 ürün üzerinden Türkiye'yi dizayn etmeye çalışıyor, düzeltmeye çalışıyor. Sadece kontrol ihracata yapılıyor. Ama üreticinin satabileceği daha bir sürü pazar var. Türkiye'de ürünün çok büyük bir bölümü iç piyasaya gidiyor. İç piyasada biz bu analiz kontrollerini yapamadığımız müddetçe, özellikle pazarlarda ve hallerde, biz bu işi düzeltemeyeceğiz. Ama ihracata giden ürün en azından kontrollü, mutlaka analiz alınıyor.”
Denetimlerin ağırlıklı olarak ihracata yönelik yapıldığını belirten Balık, kalıntı sorununun kalıcı olarak çözülmesi için iç piyasada da etkin analiz ve kontrol mekanizmalarının kurulması gerektiğini ifade etti.
İHRACATÇI TEDBİRİNİ ALIYOR
İhracatçıların Avrupa Birliği sınırında yapılacak kontrolleri bildikleri için hasat öncesinde ürünlerden analiz yaptırdıklarını anlatan Balık, zaman zaman laboratuvarlar arasında küçük farklılıklar yaşanabildiğini ancak buna rağmen ihracat öncesinde gerekli tüm tedbirlerin alındığını dile getirdi.
TÜRKİYE’NİN AYIBI
Türkiye’nin pestisit konusunu aşması gerektiğini vurgulayan Balık, “Bana göre Türkiye'nin ayıbı. Bu farkındalığı oluşturmamız gerekiyor. Üreticimizde bu farkındalık yok. Bu farkındalığa oluşturmalıyız. Üretici kendi çocuğunun yediği ürünü ilaç atıyorsa, siz bir başkasının yiyeceği ürünü ilaç atmamasını ondan bekleyemezsiniz. Ya da atmış olduğu ilacın bekleme süresi var, bu süreyi beklemesi gerekir ama adam o gün ürününe birisi gelmiş büyük bir para vermiş, 'Ben dün ilaç attım' ya da 'Bir hafta önce ilaçlama yaptım, bunun 10 gün daha bekleme süresi var' demiyor. Çünkü orada ekonomik koşullar insanları bazen zorlayabiliyorlar. İşte burada el birliğiyle bu işi aşmamız gerekiyor” ifadelerini kullandı.
"BİLDİRİMLER YÜZDE 1'İN ALTINA DÜŞTÜ"
Pestisit konusunda son yıllarda önemli ilerleme kaydedildiğini vurgulayan Balık, Avrupa Birliği'nden gelen uygunsuzluk bildirimlerinin ciddi oranda azaldığını söyledi. Son dönemde bildirim oranlarının yüzde 1'in altına düştüğünü belirten Balık, Türkiye'nin doğru yönde ilerlediğini ancak sorunun tamamen ortadan kalkması için üreticilerde farkındalığın artırılması gerektiğini ifade etti.
Balık, pestisit kalıntısıyla mücadelenin nihai üründe değil, üretim aşamasında başlaması gerektiğine işaret ederek, "Sorunu fabrikada ya da ihracat aşamasında değil, bahçede çözmeliyiz. Üreticinin doğru ilaç kullanımı ve bekleme sürelerine uyması büyük önem taşıyor" diye konuştu.
B REÇETE KATKI SAĞLAYACAK
Tarım ve Orman Bakanlığının uygulamaya aldığı "B Reçete" sisteminin de bu süreçte önemli katkı sağlayacağını belirten Balık, üreticilerin artık reçetesiz zirai ilaç temin edemeyeceğini, kayıt dışı kullanımın tespit edilmesi halinde yaptırım uygulanacağını söyledi. Yeni uygulamanın önümüzdeki birkaç yıl içinde pestisit kaynaklı sorunların önemli ölçüde azalmasına katkı sağlayacağına inandığını sözlerine ekledi.
