Avrupa Birliği İstatistik Ofisi Eurostat'ın açıkladığı 2025 yılı verileri, Türkiye'de milyonlarca kişinin ekonomik nedenlerle yıllık iznini değerlendiremediğini gözler önüne serdi. Kuruluşun hane halkı gelir ve yaşam koşulları araştırması kapsamında derlediği rakamlara göre, Türkiye'de 16 yaş ve üzerindeki nüfusun yarısından fazlası evinden uzakta bir haftalık tatilin masrafını karşılayacak bütçeye sahip değil. Bu tablo, ülkedeki hane halklarının alım gücündeki daralmayı bir kez daha somut biçimde gözler önüne seriyor.
Türkiye ikinci sırada, oran yüzde 50,5
Eurostat'ın kıta genelinde yürüttüğü anket sonuçlarına göre Türkiye'de 16 yaş ve üzerindeki bireylerin yüzde 50,5'i, evinden uzakta geçirilecek bir haftalık yıllık tatili finanse edecek imkândan yoksun. Bu oranla Türkiye, Avrupa genelinde incelenen ülkeler arasında zirveye en yakın ikinci ülke konumunda yer aldı. Listenin başında ise yüzde 61,4'lük oranla Romanya bulunuyor. Yani doğuda komşu ülkede yaşayan her üç kişiden ikisi, yılda bir kez bile olsa evinden uzakta dinlenme imkânı bulamıyor.
Avrupa Birliği ortalamasının 23 puan üzerinde
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, Türkiye ile Avrupa Birliği üyesi ülkelerin ortalaması arasındaki uçurum oldu. Eurostat verilerine göre AB'ye üye ülkelerde bu oranın ortalaması yüzde 27,5 düzeyinde hesaplandı. Buna göre Türkiye'deki oran, birlik ortalamasının yaklaşık 23 puan üzerinde seyrediyor. Kurumun paylaştığı zaman serisi verileri, AB genelinde tatil masrafını karşılayamayan nüfus oranının bir önceki yıla kıyasla 0,5 puan yükseldiğini, ancak on yıl önceki seviyeyle karşılaştırıldığında 7,7 puanlık bir gerileme yaşandığını gösteriyor. Bir başka deyişle, birlik genelinde son on yılda hane halklarının tatil yapabilme kapasitesi kısmen iyileşse de son bir yılda bu eğilim tersine dönmeye başladı.
Yunanistan, Bulgaristan ve Macaristan Türkiye'yi takip ediyor
Eurostat'ın ülke bazında yayımladığı sıralamada Türkiye'nin ardından gelen isimler de dikkat çekti. Listede Türkiye'yi yüzde 46,6 ile Yunanistan izlerken, yüzde 39,1'lik eşit oranla Bulgaristan ve Macaristan üçüncü sırayı paylaştı. Sıralamada bu ülkeleri yüzde 36,3 ile Sırbistan, yüzde 35,7 ile İtalya, yüzde 33,1 ile Portekiz, yüzde 32,6 ile Hırvatistan ve yüzde 32,2 ile İspanya takip etti. Söz konusu ülkelerin tamamında nüfusun üçte birinden fazlası, bir haftalık tatilin maliyetini karşılayamadığını beyan etti.
En düşük oranlar kuzey Avrupa'da kaydedildi
Araştırmanın diğer ucunda ise tablo tamamen farklı bir görünüm sergiliyor. Eurostat'ın verilerine göre, vatandaşlarının büyük çoğunluğunun tatil masraflarını rahatlıkla karşılayabildiği ülkelerin başında Lüksemburg geliyor. Bu ülkede söz konusu oran yalnızca yüzde 10,6 olarak ölçüldü. Lüksemburg'u yüzde 12,4 ile İsveç ve yüzde 12,8 ile Hollanda izledi. Bu üç ülkede nüfusun onda birine yakın bir kesimi tatil masrafını karşılayamazken, aynı gösterge Türkiye'de nüfusun yarısını aşıyor.
Araştırma ne zaman ve nasıl yapıldı
Eurostat, söz konusu verileri 2025 yılı içinde Avrupa genelinde uyguladığı hane halkı gelir ve yaşam koşulları anketi çerçevesinde topladı. Kurum, 16 yaş ve üzerindeki bireylere evlerinden uzakta bir haftalık yıllık tatil için gerekli maddi kaynağa sahip olup olmadıklarını sorarak elde ettiği yanıtları ülke bazında karşılaştırdı. Bu yöntemle her yıl güncellenen gösterge, Avrupa genelinde hane halklarının maddi refah düzeyini ve yaşam standartlarını ölçmek amacıyla kullanılan başlıca sosyal göstergelerden biri olarak kabul ediliyor.
